In november leek het besluit duidelijk: Moerdijk moet verdwijnen. Maar nog geen maand later bepalen het Rijk en de provincie Noord-Brabant dat meer onderzoek nodig is en wordt het besluit weer doorgeschoven. Wat voor Moerdijkers overblijft? Onzekerheid.
Er werd al 10 jaar over gepraat: het Brabantse dorp Moerdijk moet ruimte maken voor nieuwe energie-infrastructuur. Zo'n 2 maanden geleden leek de kogel door de kerk, de bewoners moesten voor 2035 vertrekken. Maar nu zit dat misschien toch anders en dus moeten Moerdijkers nog een half jaar wachten tot er écht duidelijkheid is over hun toekomst.
Slapeloze nachten
De 1.100 bewoners van het dorp blijven na het besluit van het Rijk en de provincie in opperste verwarring achter. Want deze hechte gemeenschap met een bloeiend verenigingsleven heeft geen idee hoe en waar ze hun leven straks voort moeten zetten.
Zoals Ilse Jansen. Zij heeft 3 jaar geleden met haar partner een vrijstaand huis gekocht in het dorp. De renovatie van het huis was net af toen het nieuws kwam dat het dorp weg moest. "Ik heb er slapeloze nachten van gehad", vertelt ze. "We wilden hier samen oud worden. Het is ons droomhuis. Maar ik probeer de knop om te zetten, we zijn gezond en we hebben alle twee werk."
Een dorp met geschiedenis
Ilse is archivaris bij het Noord-Brabants archief. "Na de Tweede Wereldoorlog lag het hele dorp in puin. Er is toen hevig gevochten bij de Moerdijkbrug. Mijn opa en oma zijn toen geëvacueerd want het hele dorp lag in puin", vertelt ze.
Haar grootouders kregen hun huis in 1948 weer terug. "Maar in 1953 braken de dijken op drie plaatsen door en stond het dorp helemaal blank. Ze moesten weer weg", kijkt ze terug naar de geschiedenis van het dorp.
'Immaterieel erfgoed verdwijnt'
Nu gebeurt het opnieuw, heeft Ilse het gevoel. "Straks wordt misschien alles afgebroken en komt er een hek omheen. Dan kunnen de mensen nooit meer terug naar hun roots."
"Maar", gaat ze verder, "het gaat niet alleen om het materiële erfgoed. Ook het immateriële erfgoed verdwijnt; de verhalen van mensen, de visserij, tradities, de verenigingen. Ja, dat gaat enorm aan mijn hart."
Waar moeten ze heen?
Ook Kees Tolenaars kan hierover meepraten. We ontmoeten hem op de begraafplaats, waar zijn ouders begraven liggen. En de tweelingzus van zijn moeder, die 11 jaar eerder overleed.
"Mijn moeder miste haar zus vreselijk en haar wens was dat ze vlak bij elkaar begraven zouden worden. Hoofd aan hoofd. En dat is ook gebeurd", vertelt hij. Maar als straks Moerdijk misschien weg moet, dan verdwijnt de begraafplaats ook. Hoe dat gaat, weet Kees ook niet.
Nog geen antwoorden
"Ze zeggen dat we onze ouders dan mee mogen nemen. Maar waar naar toe?", vraagt Kees zich af. "Ja", vult Ilse hem aan. "De wethouder heeft gezegd dat het erfgoed meegaat, dus de graven ook. Maar waarheen en op welke termijn, is een groot vraagteken."
"Er is grafrust, dat duurt 10 jaar. Hoe ga je daarmee om? En als er nu iemand overlijdt, wat moet je dan doen? Dat zijn allemaal vragen die er spelen." Maar de antwoorden daarop hebben Ilse, Kees en de andere Moerdijkers nog steeds niet.