Inwoners Moerdijk willen hogere vergoeding als hun dorp verdwijnt: geen 100, maar 350 procent compensatie

De inwoners hebben een advocaat in de arm genomen om een hogere vergoeding waar te kunnen maken. Een maand geleden was de schok in het dorp groot. Veel inwoners voelen zich overvallen en in de steek gelaten door hun gemeente, de provincie en het Rijk.

Geborgen gevoel

"Je hebt hier natuur dichtbij, een haven, de kleinschaligheid van het dorp. Het geeft kinderen een geborgen gevoel, ze groeien op in veiligheid", zegt Marianne Quik, voorzitter van het Bewonerscollectief Moerdijk.

Ze is lovend over het prettige woonklimaat in haar dorp Moerdijk. "En natuurlijk: je woont naast een industrieterrein, maar daar merk ik als inwoner niks van." Het plan is dat de 1.100 dorpsbewoners nog de komende jaren kunnen blijven wonen in het dorp. In 2028 begint de bouw van nieuwe energiestations in het gebied die in 2033 af moeten zijn.

Emotionele schade

De provincie en het Rijk moeten de plannen nog goedkeuren. De gemeenteraad heeft een aantal weken geleden ingestemd met het besluit. Tot verdriet van veel van de 1.100 inwoners, waaronder Quik.

"Er wordt nu gezegd dat we 100 procent van de taxatiewaarde krijgen als we ons huis verkopen aan de gemeente. Maar het gaat om veel meer dan een huis alleen. Wat we hier hebben opgebouwd is niet te taxeren. We zetten daarom in op minstens 350 procent. Daarin hebben we ook andere zaken meegerekend, zoals het kopen van een nieuwe woning, verhuiskosten en de emotionele schade."

'Verbeterde' Moerdijk-regeling

De gemeente Moerdijk heeft de bestaande Moerdijk-regeling de afgelopen periode verruimd. Waar bewoners eerder hun huis tegen 95 procent van de taxatiewaarde konden verkopen, is dat inmiddels 100 procent geworden.

Volgens de gemeente is dat een verbeterde regeling, bedoeld om bewoners nu perspectief te bieden zolang er nog geen definitief besluit is genomen over het verdwijnen van het dorp. Tegelijk benadrukt de gemeente dat dit geen eindregeling is en niet vooruitloopt op wat er bij eventuele onteigening juridisch verschuldigd is. Bij onteigening wordt eigendom gedwongen afgenomen.

Europese wetgeving

Wethouder Danny Dingemans van gemeente Moerdijk zegt over de 350 procent die de bewoners eisen: "Ik vind het ambitieus, maar het zou best zo kunnen zijn dat dat inderdaad de prijs is waar je op uitkomt als je al die componenten die die schade betreffen voor inwoners meeneemt."

Advocaat Geert Jan Knoops staat de inwoners van Moerdijk bij. Hij wijst naar Europese wetgeving waar de inwoners een beroep op kunnen doen."Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens gaat minimaal uit van 100 procent, maar kijkt nadrukkelijk verder," zegt hij.

Sociaal leven

Niet alleen de marktwaarde van een woning telt mee, maar ook verlies van sociaal leven, bedrijfsmatige activiteiten en cultureel erfgoed, legt hij uit. "Als je die factoren niet meeneemt, leg je een onredelijke belasting op bewoners."

Of dat uiteindelijk leidt tot 150, 200 of 350 procent vergoeding, is volgens Knoops onderwerp van discussie, maar duidelijk is volgens hem wel dat 100 procent in deze situatie geen vanzelfsprekend eindpunt is.

Geen normale woningmarkt

De woningmarkt laat zien hoe uitzonderlijk de situatie in Moerdijk is. Makelaar Pieter van Wensen spreekt van een markt die feitelijk stilvalt. "We hebben hier geen normale markt meer", zegt hij. Huizenprijzen in Moerdijk liggen al langer zo'n tien tot vijftien procent lager dan in omliggende dorpen, en door het uitstel van het besluit is alles 'on hold'.

Bij daadwerkelijke onteigening verwacht Van Wensen dat de vergoeding voor de huizenbezitters hoger zal liggen dan 100 procent, maar hij plaatst vraagtekens bij de zeer hoge percentages zoals die nu worden genoemd door de inwoners.

'Dit mag nooit de norm worden'

De inwoners hebben in de afgelopen tijd het Bewonerscollectief Moerdijk opgericht en zijn een petitie gestart. Inmiddels steunt 70 procent van de huishoudens in Moerdijk het initiatief.

Voor voorzitter en dorpsbewoner Quik draait het niet om onderhandelen over een bedrag, maar om erkenning. "Wat hier gebeurt, mag nooit de norm worden", zegt ze. "Als een overheid een dorp kan wegstrepen zonder volledige compensatie, dan kan het morgen iedereen overkomen."