Kunnen gevangenismedewerkers zich nog veilig voelen na gerichte aanvallen op huizen van bewaarders? 'Gedetineerden worden harder'

"Verschrikkelijk, dit overschrijdt alle grenzen van veiligheid. Ook voor het gezin van zo'n medewerker", vertelt een anonieme gevangenismedewerker aan EenVandaag. De zeven medewerkers waar EenVandaag mee sprak blijken allemaal uit te gaan van het scenario dat de explosieven zijn geplaatst in opdracht van een gedetineerde die kennelijk een probleem had met de bewaarder.

Geweld op de werkvloer

Ze zien het ook als een teken van verharding. "Gedetineerden worden harder. Binnen de muren is ook veel agressie, als het alarm gedurende een uur niet af gaat dan is dat bijzonder", vertellen de medewerkers.

Eerder dit jaar deed EenVandaag al een rondvraag onder 350 mensen die werken in het gevangeniswezen en die voor hun werk in direct contact staan met gevangenen. Bijna alle ondervraagde werknemers hebben, vaak meer dan eens, te maken gehad met geweld op hun werk. Uit de rondvraag kwam toen ook naar voren dat medewerkers soms bedreigd en geïntimideerd worden.

Risico van het vak?

Bewaarders houden er zelf in hun werk altijd al rekening mee dat ze afstand moeten bewaren tot gedetineerden maar dat neemt niet weg dat ze bijvoorbeeld gevolgd kunnen worden naar huis door bezoek van een gedetineerde.

"Bewaarders moeten hun privéleven gescheiden houden van hun werk dat is het belangrijkste", vertelt een van de anonieme gevangenismedewerkers. "Maar dat kan niet altijd want gedetineerden laten bezoekers achterhalen waar iemand woont. En ze laten hem dan een lesje leren."

Mogelijk een trend

Is er nu, na vier incidenten in een maand, dan spraken van een trend? "Op dit moment zijn het nog losstaande incidenten", antwoordt Marcelle Buitendam van de FNV.

"Maar", gaat ze verder, "ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het een trend is. De samenleving verhardt en dat zie je terug binnen de gevangenis."

Medewerkers beschermen

Volgens Buitendam is het van belang dat de daders uiteindelijk bestraft worden en dat de straf een afschrikwekkend effect heeft. Ze vindt verder dat de werkgever goed moet zorgen voor de mensen die dit is overkomen.

"De werkgever moet hun belangen behartigen bij politie en het onderzoeksteam. En de werkgever moet er in elk geval voor zorgen dat deze daders niet voor strafvermindering in aanmerking komen."

Politie onderzoek

De politie doet momenteel onderzoek naar de explosieven die in augustus werden geplaatst in Heerhugowaard, Krimpen aan den IJssel en Zaanstad, alledrie bij het woonadres van bewaarders.

Of er een verband is tussen de zaken is onbekend, ook over dader of motief is nog niets bekend. Er is daarnaast nog een incident geweest met een bewaarder die op straat werd geslagen met een honkbalknuppel.

'Breed maatschappelijk probleem'

Demissionair staatssecretaris van Justitie Arno Rutte noemt het, "heel erg verontrustend en beangstigend voor de mensen die het moeten ondergaan." Volgens hem is het een breed maatschappelijk probleem. "Geweld tegen mensen die instaan voor onze veiligheid en zorg: brandweerlieden, politie, zorgmedewerkers, gevangenispersoneel."

Een panklare oplossing is er volgens hem niet. "We moeten bevestigen dat dit absoluut niet kan en we zullen maatregelen nemen waar het maar kan. Maar ik kan van individuele gevallen niet zeggen dat dit nooit meer gebeurt, want ik kan niet met een toverstokje het geweld in de maatschappij wegtoveren."