Israël in shock na onthulling dat premier Netanyahu was gewaarschuwd voor Hamas-aanslag: 'Niet te bevatten'
Israël is geschokt door een boek waarin wordt onthuld dat de Israëlische premier Netanyahu heel concrete waarschuwingen heeft gekregen dat er een aanval zou komen op 7 oktober. De onthullingen komen van journalisten van Haaretz, een Israëlische krant.
"De realisatie dat dit alles voorkomen had kunnen worden. Die dag en alles wat daarna nog volgde, zowel hier als in Gaza." De Nederlandse fotograaf Thomas Schlijper woont in Israël en kan het eigenlijk niet bevatten. De concrete waarschuwingen voor de aanvallen op Israël op 7 oktober 2023 die de Israëlische premier zou hebben ontvangen zitten hem enorm dwars.
Netanyahu reageerde niet
In hun boek Hostages: 843 Days of Abandonment reconstrueren de geprezen Israëlische journalisten Shlomi Eldar en Ruth Yuval de superduidelijke waarschuwingen die de Israëlische premier Netanyahu ontving.
Via belangrijke tussenpersonen in het Midden-Oosten probeerde de Palestijnse Hamasleider Yahya Sinwar aan premier Netanyahu duidelijk te maken dat hij zich voorbereidde op een oorlog. Netanyahu reageerde niet.
Bloedigste aanval
En dus onderging Israël op 7 oktober 2023 de bloedigste aanval uit haar geschiedenis, een gerichte aanval van Hamasstrijders waarbij ruim duizend mensen om het leven kwamen. Het is de vraag of dat helemaal toe te rekenen is aan Netanyahu, zegt historicus Peter Malcontent, deskundige van het Israël-Palestina conflict.
Ook de veiligheidsdiensten en het leger werden verrast door de aanval. Dat de signalen die Netanyahu ontving voor de aanval zo sterk waren is wel opvallend. Hij heeft altijd de schuld bij het leger en de veiligheidsdiensten gelegd.
Aandacht lag ergens anders
De Emir van de Verenigde Arabische Emiraten, Sheikh Mohamed bin Zayed, stond in direct contact met hooggeplaatste Hamasleden. Die vroegen hem Netanyahu ervan op de hoogte te stellen dat hem een "aardbeving" stond te wachten. Een nationale ramp.
De grote vraag is waarom Netanyahu die signalen niet serieus nam. Volgens Malcontent ligt het antwoord voor een deel in de situatie in de nationale politiek in Israël destijds. Netanyahu had dat jaar een regering gevormd met een aantal rechtsextremistische partijen. De hervorming van de Israëlische rechtstaat die de regering begon, leidde tot massademonstraties in heel Israël. De focus lag grotendeels daarop.
Onrustige periode
Bovendien was het in die periode ook onrustig op de Westelijke Jordaanoever, het Palestijnse gebied bij Jeruzalem, en niet in de Gazastrook. Dus de veiligheidsdiensten keken in de verkeerde richting. En de extremistische regeringspartners van Netanyahu wilden daar hard terug slaan.
Toch is het opmerkelijk dat Netanyahu de waarschuwing die zijn bondgenoot, de Emir van de Verenigde Arabische Staten hoogstpersoonlijk aan hem overbracht, negeerde.
Verkiezingen
De onthulling van de Haaretz-journalisten komt op een bijzonder moment. Over zes weken zijn er verkiezingen in Israël.
En hoewel de eerste shock over het verhaal groot is, denken zowel Schlijper als Malcontent niet dat het grote invloed zal hebben op de verkiezingen.
Trouwe aanhangers
"'Ik ben geschokt, maar niet verrast', zei een vriend van me hier", vertelt Schlijper. Veel Israëli's zijn er wel van overtuigd dat de autoriteiten meer wisten over de aanvalsplannen dan ze toe willen geven. Maar de trouwe aanhangers van Netanyahu zijn echt 'believers' zegt Schlijper: de premier kan bij hen niets verkeerds doen.
Malcontent bevestigt dat: "Eigenlijk is nog maar zo'n 11 procent van de kiezers zwevend, de rest steunt vol overtuiging Netanyahu of de oppositie. Het zou kunnen dat die kiezers zich hierdoor nu van Netanyahu afkeren. Daar is voorlopig nog geen bewijs voor. Maar het zou de oppositie zomaar aan een meerderheid kunnen helpen."