Iraniërs in Nederland 'strijdbaar' na moordaanslag in Schoonhoven: 'We blijven ons uitspreken, anders wint het regime'

De 36-jarige man van Iraanse afkomst werd gisterochtend vroeg neergeschoten voor zijn huis. Hij ligt nog zwaargewond in het ziekenhuis, de schutter is nog op de vlucht. Volgens justitieminister David van Weel is het slachtoffer, die bij de politie werkt, een uitgesproken tegenstander van het regime in Iran, met veel volgers op social media.

Eerdere moordaanslagen

"Dit is heel verdrietig nieuws", reageert Matin Abbasi. Hij is gemeenteraadslid in Haarlem, geboren in Iran en op z'n 8ste naar Nederland gekomen. Zelf is Abbasi ook kritisch op het regime van de ayatollahs. "Het is natuurlijk bizar dat dit de prijs is die iemand die zich uitspreekt over de oorlog moet betalen."

"Je wordt er ook wel angstig van, want je weet dat dit vaker gebeurd is." Hij wijst daarmee op eerdere aanslagen in Nederland: in 2015 en 2017 werden twee Iraanse activisten vermoord, 2 jaar geleden mislukte een liquidatiepoging op een tegenstander van het regime.

'Pas nou op'

De moordaanslag in Schoonhoven houdt Iraniërs dan ook veel bezig, hoort Abbasi in zijn omgeving. "Mensen zijn angstig", vertelt hij. "Ook mijn eigen familie. Als ik mijn ouders spreek blijven die toch tegen mij zeggen: 'Pas nou op en kijk nou uit.'"

Tegelijkertijd is volgens hem de realiteit dat Iraniërs al veel langer met deze zorgen moeten leven. "Wij zijn hier al jaren mee bezig. De angst die het regime wil zaaien onder Iraniërs wereldwijd, en dus ook in Nederland, is zeker niet nieuw."

Veiligheidsmaatregelen

Minister Van Weel laat vandaag weten dat er veiligheidsmaatregelen worden genomen voor Iraanse dissidenten in Nederland. Welke maatregelen dat zijn en voor hoeveel mensen deze gelden, wil hij niet zeggen. Abbasi is blij dat er nu snel actie wordt ondernomen.

Uit zijn eigen ervaring weet hij dat de politie de dreiging vanuit Iran serieus neemt. Wel voegt hij daaraan toe dat het 'praktisch gezien onmogelijk is' om alle Iraanse activisten in Nederland zichtbare beveiliging te geven. De maatregelen hadden volgens hem misschien eerder gekund, 'maar ik denk dat het wel belangrijk is dat we met z'n allen nu bewust zijn dat dit kan gebeuren'.

Jongeren geronseld

De beveiliging is lastig, vertelt onderzoeker Koen Aartsma van Instituut Clingendael. Dat komt doordat het Iraanse regime op verschillende manieren probeert 'af te rekenen' met tegenstanders, legt hij uit. "Maar eentje die veel wordt toegepast, is het gebruik maken van derden, vaak criminelen."

Zo worden bijvoorbeeld jongeren, ook in Nederland, online geronseld om dit soort 'hand-en-spandiensten' te doen, weet Aartsma. "Op die manier kun je mensen via het internet aansturen en zelf op een veilige manier op afstand blijven." En dat maakt het volgens hem moeilijk voor opsporingsdiensten om te ontdekken waar de dreiging concreet vandaan komt.

'We stoppen absoluut niet'

Toch houdt de constante dreiging Abassi en andere Iraniërs niet tegen om zich uit te spreken, vertelt hij. "Nee, absoluut niet. Want als we dat doen, dan wint het regime. Als we toe gaan geven aan die angsten, dan werkt hun tactiek. Dat willen we niet, we willen ons juist blijven uitspreken tegen het regime."

De nieuwe aanslag op een Iraniër maakt hen 'misschien ook wel juist meer strijdbaar', zegt Abbasi tot slot. Het laat volgens hem zien dat de oorlog niet alleen maar de mensen in Iran zelf aangaat. "Maar ook hier in Nederland merken we de gevolgen van de oorlog dus. Het is daarom belangrijk om het te blijven bespreken met elkaar."