Een Oekrainese dronepilootBron: EPA
Een Oekrainese dronepiloot
Oorlog in Oekraïne

Hoe het Oekraïense 'Delta'-systeem voor drones ook goed voor de NAVO kan zijn

Met een soort Google Maps in een oogopslag alles zien wat jouw drones zien op het slagveld. In maart verloren de Russen mede door dit Oekraïense Delta-systeem 35.000 man, zonder terreinwinst te boeken. "Zou ook nuttig zijn voor de NAVO."

Het Delta-systeem van Oekraïne verzamelt allerlei data van bijvoorbeeld drones, satellieten en inlichtingen om een kaart te maken van vijandige posities en bewegingen.

Doelen uitschakelen

Het is direct gekoppeld aan wapensystemen. Als een commandant een doelwit wil uitschakelen, kan met één druk op de knop een aanvalseenheid of drone worden aangestuurd om het doel uit te schakelen.

Omdat Delta via de cloud werkt, kan vrijwel elke Oekraïense soldaat via zijn smartphone of laptop zo zien waar de Russen zijn. Het is dus een soort Google Maps voor het slagveld, maar dan met een zogenaamde 'kill button'.

'Moet simpelweg werken'

De Nederlandse dronebouwer Maurits Korthals Altes en zijn team werken direct samen met Oekraïense legereenheden. Daardoor weet hij uit eigen ervaring hoe uitvindingen zoals het Delta-systeem tot stand komen. "Oorlog is een snelkookpan. Onder die druk is er geen tijd om maanden te overleggen over welk systeem het beste is; er moet nú iets zijn dat werkt. Oekraïeners zijn ontzettend goed in iets niet te moeilijk maken."

Daarom is Delta volgens hem zo effectief, het is simpel gehouden. "In het Westen maken we systemen vaak te duur en te kwetsbaar door ze te 'overcompliceren', maar de oorlog dwingt de Oekraïners om terug te gaan naar de kern: het moet simpelweg werken."

Hoe het Oekraïense 'Delta'-systeem voor drones ook goed voor de NAVO kan zijn

Toegang tot Starlink

Een cruciale factor in het succes van Delta is de toegang tot het Starlink-netwerk, iets wat de Oekraïners wel, en de Russen niet hebben. "Dat is heel belangrijk, want zonder internet werkt Delta niet", legt Korthals Altes uit. "Omdat al die Oekraïners internet hebben op hun eigen posities, kunnen ze eigenlijk allemaal altijd in het systeem. "

Zo haalde Oekraïne onlangs met behulp van Delta een dure Russische aanvalshelikopter neer, werd een cruciaal radarsysteem op de Krim uitgeschakeld en is een aanzienlijk deel van de Russische vloot in de Zwarte Zee tot zinken gebracht of verdreven.

Onmogelijk zonder Delta

"Zoiets was zonder Delta niet mogelijk geweest", zegt defensiespecialist Peter Wijninga van het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS). "De Oekraïners wisten precies waar die helikopter vloog en waren in staat met een goedkope drone diep door te dringen in Russische gebied om dat ding te raken."

Ook de Russische industrie wordt direct geraakt. "In de Oostzee hebben ze 40 procent van de Russische olie-raffinageproductie stilgelegd. Dat is een enorme klap voor de Russische schatkist." Hij zegt dat de aard van de oorlog volledig is gekanteld: "80 procent van de slachtoffers wordt nu veroorzaakt door drones. De Oekraïners zijn hiermee de besten ter wereld. Bij een oefening vorig jaar maakten zij zelfs gehakt van NAVO-troepen; onze eenheden werden volledig ingepakt."

Zelf beslissingen nemen

Naast techniek is er volgens Wijninga nog een ander groot verschil met de Russen: de manier van leidinggeven. "Oekraïners worden al sinds 2008 getraind volgens de westerse doctrine. Het kenmerk van die doctrine is dat je bevoegdheden zo laag mogelijk delegeert. Dat betekent dat een sergeant of een luitenant, wanneer hij in een situatie komt die niet in zijn draaiboek staat, zelf mag besluiten wat hij gaat doen. Dat is de grote kracht die je nu steeds meer ziet van het Oekraïense leger."

In het Russische leger werkt dat volgens hem totaal anders. "Daar moet een officier de lijn in en aan een hogere commandant vragen wat hij moet doen. Dat is het fundamentele probleem met de Russische doctrine; het heeft alles te maken met een dictatuur waarin vertrouwen volledig afwezig is. Niemand vertrouwt elkaar."

'Minder afhankelijk van Amerika worden'

Het Delta-systeem van Oekraïne is een goed alternatief voor het Amerikaanse Palantir en Link16, die veel NAVO-landen zoals Nederland gebruiken, legt Wijninga uit.

"Als je daadwerkelijk minder afhankelijk wilt worden van de Amerikanen, dan is het essentieel om een Europees systeem, en dat kan ook dit Oekraïense Delta-systeem zijn, in te voeren om die onafhankelijkheid te bereiken."

Advertentie via Ster.nl