Heeft het nut om nóg een regel voor social media in te voeren? CDA wil dat influencers #nietdeskundig als disclaimer plaatsen
Van drinkwater dat gevaarlijk zou zijn tot voedingssupplementen die alle kwaaltjes kunnen oplossen: het zijn vaak ongefundeerde adviezen die influencers delen. Het CDA heeft genoeg van dit soort berichten en pleit nu voor verplichte hashtags bij posts.
#nietdeskundig, #geenexpert of #geendiploma: want geeft een influencer advies over gezondheid, voeding of financiën, dan moet daar voortaan een disclaimer bij die duidelijk maakt dat de persoon geen expert is, vindt het CDA. De politieke partij ziet namelijk dat steeds meer jongeren hun informatie van social media halen. En of iets dan feit of fictie is, is niet altijd duidelijk op deze platforms.
Heeft nog een regel wel nut?
"Ik vind het een goed als er meer transparantie komt in de sector", reageert onderzoeker Margje Camps op het voorstel van het CDA. Camps doet onderzoek naar misinformatie richting consumenten en vindt dat influencers zo transparant mogelijk moeten zijn naar hun publiek: "Om desinformatie tegen te gaan."
Maar ergens is Camps ook sceptisch, want het verplicht aangeven van gesponsorde content, doormiddel van een #AD, gaat sinds het invoer van deze regel in 2022 nog niet goed. "En dan "niet deskundig", "geen diploma", "geen expert", dat zijn niet dingen die je graag over jezelf zegt, lijkt me. Dus dat kan een grotere barrière zijn voor het gebruik", zegt ze over de hashtags. "En je ziet dat influencers nu al moeite hebben met de regels te volgen, dan denk ik: ja, heeft het dan nut om nu in te zetten op nóg een regel?"
Captions overgeslagen
Daarnaast lezen mensen de captions, de bijschriften, tegenwoordig ook niet echt meer, vult Joost Bouhof aan. Hij was een van de eerste influencers van Nederland. "Je bent aan het scrollen op je TikTok-feed of op je Instagram-tijdlijn. En als je snel grappen wil zien, open je de comments. Maar zo'n caption wordt gewoon niet zo snel meer gelezen."
Hij ziet dat ook gebeuren bij de #AD, om aan te geven dat een post een advertentie is. "Daarom wilden we natuurlijk ook dat die werd verplaatst naar het begin van de caption, in de hoop dat mensen het nog een beetje zagen. Maar dat doet het gewoon niet."
Serieuze en professionele houding
Bouhof denkt daarom dat het een beter idee is dat influencers "zichzelf een beetje serieus gaan nemen" en zich professioneel opstellen.
"Om het gewoon te zeggen in je content, van: 'Oké, luister, dit is wat heel goed werkt voor mij, maar ik heb hier niet zoveel verstand van, dus neem het met een korreltje zout', of iets in die richting."
Bedrijven spelen ook een rol
Maar Camps is het als onderzoeker daar niet volledig mee eens. Ze wijst toch nog op het strenger handhaven van de regels rondom het aangeven van gesponsorde content. "Het is beter om te kijken of we niet meer kunnen inzetten op dat dat beter gaat."
Ook bedrijven die samen werken met de influencers spelen hier een rol in. "Die moeten nu denk ook gaan kijken van, goh met wie werk ik samen?", zegt de onderzoeker. "Want als je ziet dat het structureel dezelfde bedrijven zijn die bijvoorbeeld supplementen willen verkopen en herhaaldelijk met hun influencers-samenwerkingen de fout in gaan, zou het goed zijn dat ook die bedrijven daarop aangesproken worden."
Niet alles klakkeloos overnemen
In dit alles speelt de consument zelf natuurlijk ook nog een rol, gooit Bouhof op. "Het is denk ik ook gewoon een les aan de consument: neem gewoon niet alles wat je online ziet zomaar klakkeloos over", zegt de influencer. "Je weet gewoon niet wie de persoon is en wat zijn of haar expertise is als die wat vertelt."
"Wees gewoon waakzaam als je online iets ziet", benadrukt Bouhof nogmaals. "Dat is denk ik sowieso een hele goede tip."