Groningers moeten nog langer wachten op herstel aardbevingsschade: Berend-Jan (70) woont al 2 jaar in caravan

Een van hen is de 70-jarige Berend-Jan van Regteren. Hij woont al 2 jaar in een caravan naast zijn woning in het Groningse Westeremden omdat zijn eigen woning beschadigd en niet meer veilig is. Die schade ontstond door trillingen in de ondergrond naar aanleiding van de gaswinning in Groningen.

Opnieuw schade

"Kamperen is leuk in de zomer en als je 40 bent", vertelt Berend-Jan vanuit zijn caravan. "Maar in de winter van 2024-2025 ben ik twee keer naar het ziekenhuis gegaan omdat ik een longontsteking kreeg van het vocht. Dus qua gezondheid is het natuurlijk ontzettend slecht voor iemand die 70 is en kanker heeft."

Zijn woning werd de afgelopen jaren wel hersteld, maar er ontstonden nieuwe scheuren. Hij moest zelf ontdekken dat dat komt omdat de fundering onder zijn woning op verschillende plekken is gescheurd. "Die is in de hoek bij de keuken kapot en in de hoek van de kelder. En er moeten deskundigen naar kijken, maar daar wacht ik al een jaar op."

Huis is nog kapotter

Hij huurde samen met zijn advocaat vervolgens zelf deskundigen in, ook zij bevestigden dat de woning niet veilig is. Maar de instantie die zijn woning 'repareerde' ontkent en dwingt Berend-Jan om de verbouwing met een handtekening goed te keuren.

"Die jongens die zijn zo geraffineerd, ze proberen je gewoon aan alle kanten erin te luizen", zegt Berend-Jan ontzet. "Sorry hoor, ik heb er slechte ervaringen mee."

'Ik wil rust'

Hij is - naar eigen zeggen - des duivels. Vooral over het feit dat ze hem een woning 'in de maag wilden splitsen' die niet veilig is. "Het huis is kapot. Nog kapotter, nog veel meer stuk gemaakt door de fouten van versterking."

Of hij denkt dat hij ooit nog in zijn eigen woning kan slapen? "Ik hoop het, ik wil rust. Ik wil weer terug naar mijn eigen plek. Ik wil mijn kledingkast weer hier hebben. Maar ik acht de kans niet groot dat ze deze woning opnieuw gaan herstellen."

Procedures tegen instanties

Verhalen zoals die van Berend-Jan hoort advocaat Jewan de Goede dagelijks. Hij staat honderden mensen bij in hun procedures tegen de twee instanties die zich bezig houden met schade die de aardbevingen in Groningen hebben aangericht.

Sommigen van hen weten dat hun woning versterkt moet worden, maar horen vervolgens maanden of jaren niets meer. Anderen krijgen te horen dat hun woning veilig genoeg is en bestand is tegen een aardbeving, maar de gedupeerden zijn het daar niet eens.

Handen vol

Er is ook een groep mensen bij wie de versterking is afgerond, net zoals bij Berend-Jan van Regteren, maar waarvan het huis bijvoorbeeld scheef wordt teruggebouwd. Advocaat De Goede heeft zijn handen er vol aan. Zijn kantoor heeft vijftien werknemers en zeker de helft van hen is hier fulltime mee bezig.

"Er zijn heel veel procedures omdat veel mensen de onrechtvaardigheid en de oneerlijkheid van het systeem ervaren en dat willen aanvechten", vertelt De Goede terwijl hij rondrijdt in het aardbevingsgebied. "En daarbij lopen zij in die procedures er tegenaan dat die strijd tegen de overheid erg moeilijk is, juist in deze zaken."

Ongelijk en oneerlijk

Dat komt volgens De Goede omdat de experts van de overheid bij de rechter altijd een streepje voor hebben. "Het is juridisch zo geregeld dat de overheid zich mag baseren op deskundigen en die worden in beginsel geloofd, tenzij het tegendeel wordt aangetoond. En dat tegendeel is in deze situaties heel moeilijk te bewijzen."

Hij vindt het een ongelijke en oneerlijke strijd. "Want de overheid heeft ook in deze situaties veel meer mogelijkheden, veel meer middelen, mensen en geld dan de gedupeerden om deze strijd aan te gaan."

Dossier vlot trekken

Om het dossier vlot te trekken, stelde het kabinet 6 maanden geleden regeringscommissaris Henk Nijboer aan. Hij is voormalig PvdA-kamerlid en Groninger die de problemen al vanaf het begin volgt.

"Veel Groningers zitten nog in de doffe ellende, in onzekerheid en wachten veel te lang en lijden daar ook steeds meer onder", zegt Nijboer. "Daar heb ik grote zorgen over."

Geen deadlines meer

Hij ziet daarnaast dat er nog veel fouten worden gemaakt. "Gezinnen lijden daar echt onder. Elke week spreek ik met mensen, ga ik bij ze thuis langs en zie ik de ellende in de regio waar ik zelf ben geboren en getogen."

Een datum plakken op wanneer het allemaal afgehandeld moet zijn, zoals nu het jaar 2032. Daar houdt Nijboer niet zo van. "Er is ook geen Groninger die het meer gelooft, want al die beloftes worden niet waargemaakt."

Snelheid

De regeringscommissaris wil dat de mensen serieus worden genomen. "Dat er echt naar hen wordt geluisterd. En als je ziet - ook in de recente rapporten weer - hoe dat gaat in Groningen, dan gebeurt dat echt onvoldoende."

Hij wil daarin een rol gaan spelen. "Ik vind ook echt dat er snelheid gemaakt moet worden, maar wel luisterend naar mensen, niet om alleen maar jaartallen te halen."

Procedure eenvoudiger

Daarnaast zou hij ook de procedure waar gedupeerden doorheen moeten eenvoudiger maken. "Ik vind dat mensen echt bij één persoon terecht moeten die dat coördineert en hen daar ook bij helpt, naast hen gaat staan. En dat gebeurt nu echt te veel naast elkaar."

Hij vertelt dat bij sommige mensen soms wel dertig verschillende ploegen door het huis gaan. "De één deed dit, de ander dat, en die worden er helemaal hoorndol van. En het duurt ook lang, kost ook veel te veel geld, dus dat moet echt beter."