Gebrek aan kandidaten bij deze lokale PVV helpt mogelijk andere partijen aan extra zetels
Wat als een partij bij de gemeenteraadsverkiezingen meer zetels krijgt dan het aantal kandidaten op de lijst? Dan gaan de extra zetels naar een heel andere partij. Dat risico ligt onder andere bij de PVV in Montferland op de loer.
Het wordt ook wel 'lijstuitputting' genoemd: een partij haalt meer zetels binnen dan het aantal beschikbare mensen op de lijst. De extra zetels die de partij binnenhaalt worden dan met een restzetelberekening onder de andere partijen verdeeld.
'Roerige gemeente'
Zo staan er in Montferland, een gemeente in Gelderland, vier kandidaten op de lijst van PVV. Maar dat die partij daar meer zetels binnenhaalt, is niet ondenkbaar, vertelt verslaggever van de Gelderlander Jasper Hazelaar.
Hij volgt de politiek in de gemeente op de voet. "Het is politiek een roerige gemeente", vertelt hij. "Er gebeurt altijd wel wat." Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen, 4 jaar geleden, werd CDA nog de grootste partij. Maar vervolgens werd die partij buiten de coalitie gehouden door de oppositiepartijen. De coalitie die ontstond, klapte binnen 1 jaar.
PVV populair
Dat betekent natuurlijk niet direct dat de PVV - die voor het eerst meedoet in de gemeente - groot gaat worden. "Het is allemaal natuurlijk ergens nog speculeren." Bij de Tweede Kamerverkiezingen was de partij in ieder geval wel populair, vond de journalist uit.
De PVV kreeg vorig jaar bijna een kwart (24,2 procent) van de stemmen, een kleine 6.000 mensen. 5 jaar geleden kozen 32,2 procent van de stemmers voor de PVV. "De partij is dus van oudsher erg populair in de gemeente Montferland", weet Hazelaar.
Opvanglocaties
Een van de redenen dat de partij nog weleens flink zou kunnen groeien in de gemeente is de zoektocht naar opvanglocaties voor asielzoekers. "Er is een deel van de inwoners dat daar gewoon niet op zit te wachten, en de PVV speelt daar wel flink op in."
Wordt de PVV bij de gemeenteraadsverkiezingen in Montferland net zo populair als tijdens de Tweede Kamerverkiezingen, dan is er dus een grote kans dat het aantal zetels dat de partij binnenhaalt, uiteindelijk niet bij de partij zelf terechtkomen. Bij welke partij dan wel? Dat is nog afwachten, zegt Hazelaar. "Dat is ook afhankelijk van de uitslag van de verkiezingen, want het gaat dan met een restzetelberekening."
Twijfels bij inwoners
PVV-aanhangers in de gemeente twijfelen of ze met lijstuitputting rekening moeten houden. Zo zegt een vrouw het risico mee te nemen in haar overwegingen. "Ik ben het met heel veel dingen van hen eens. Ik denk dat er wat dingen moeten gebeuren in Nederland, en dat ze daar best goed zicht op hebben."
"Maar misschien wordt het toch wel een partij waarvan ik denk: die zitten er straks sowieso." Een andere inwoner twijfelt nog tussen de PVV en lokale partij Helder, die volgens Hazelaar 'redelijk in hetzelfde electorale vaarwater zit'. "Ik ga er nog een nachtje over slapen. Ik weet niet of het heel veel zin heeft om op de PVV te stemmen."
Kritiek andere partijen
De uitspraken die de PVV in de gemeente heeft gedaan over het asielzoekerscentrum kan de partij misschien wel stemmen opleveren, maar ze hebben er vanuit andere partijen in de gemeenteraad juist commentaar op gekregen. De PvdA en EénMontferland hebben al laten weten dat zij daarom geen coalitie met de PVV willen vormen.
Andere partijen, zoals CDA, Lokaal Belang en VVD sluiten een samenwerking niet uit. Wel voorzien zij problemen als de Spreidingswet niet uitgevoerd wordt.
Ook in Den Haag
Montferland is niet de enige gemeente waar dit speelt. Ook in Den Haag bestaat de mogelijkheid dat er meer zetels zijn dan kandidaten bij de PVV.
Uit een peiling van Omroep West komt de PVV daar uit op drie zetels, precies het aantal dat ook op de lijst staat. Maar wanneer dat aantal hoger uitvalt worden de onbezette zetels daar ook verdeeld.