Erna Peijnenburg is eerste vrouwelijke oud-katholieke bisschop van Nederland: 'Geschiedenis geschreven'

Afgelopen weekend kwam het Kiescollege van het (oud-katholieke) bisdom Haarlem samen om een nieuwe bisschop te kiezen. Uiteindelijk viel de keuze op Peijnenburg en daarmee voor het eerst dus op een vrouw. "Dit voelt heel bijzonder", blikt ze terug.

Afgesplitst van Vaticaan

De Oud-Katholieke Kerk ontstond ruim 300 jaar geleden als afsplitsing van de Rooms-Katholieke Kerk. Met zo'n 5.000 gelovigen is het misschien een kleine kerk, maar op sommige punten wel behoorlijk vooruitstrevend ten opzichte van de grote 'broer' in het Vaticaan. Zo is het niet de paus die bepaalt wie bisschop wordt: dat doen priesters en kerkgangers zelf.

Sinds 1998 kunnen ook vrouwen diaken, priester of bisschop worden binnen de Oud-Katholieke Kerk. Eerder waren er al vrouwelijke priesters, maar na bijna 30 jaar is er nu dus ook voor het eerst een vrouwelijke bisschop. "Ik voelde meteen dat dit belangrijk is", vertelt Peijnenburg over haar verkiezing.

'Oh jeetje, ik ben het'

Er waren uiteindelijk twee stemrondes nodig. "In de eerste ronde had ik al wel de meeste stemmen", zegt ze. "Dan volgt er een nieuwe ronde en dan is het natuurlijk ook weer spannend, want wat gaat er dan gebeuren?" Toen Peijnenburg haar naam steeds meer hoorde, daalde het besef in. "En bij de laatste, beslissende stem dacht ik: oh jeetje, nou ben ik het."

Dat ze de eerste vrouwelijke oud-katholieke bisschop van Nederland zou kunnen worden, daar had ze van tevoren al wel bij stilgestaan. Maar op het moment van haar verkiezing werd Peijnenburg naar eigen zeggen vooral 'geleefd'. "Er gaat zoveel in je om dat je je gevoel ook een beetje uitschakelt."

Veel positieve reacties

Pas later kwam bij haar het besef wat het precies inhoudt om als eerste vrouw dit ambt te vervullen. "Er zijn heel veel warme en positieve reacties binnengekomen, van binnen en buiten onze kerk", vertelt Peijnenburg. "Mensen zijn ontroerd dat het nu een vrouw is die tot bisschop gekozen is."

Het liet Peijnenburg zelf ook niet onberoerd. Na haar verkiezing vertelde ze de aanwezige gelovigen dat er binnen de Oud-Katholieke Kerk plek is voor iedereen, 'ongeacht geslacht, seksuele geaardheid of gender'. Ook zei ze te beseffen dat het 'een bijzondere dag' was waarop 'we geschiedenis hebben geschreven'.

Tegen muren oplopen

Die ontroering heeft ook te maken met haar eigen levensgeschiedenis, legt Peijnenburg uit. Ze groeide rooms-katholiek op en ging na haar studie theologie werken in de rooms-katholieke parochie in Haarlem. "Daar was ik een ongewijd pastor. Een 'lekenpastor', zal ik maar zeggen."

"En dan kun je een heleboel goede dingen doen, en daar heb ik ook echt van genoten", gaat ze verder. "Maar telkens loop je toch tegen een muur aan vanwege het feit dat je een vrouw bent en je bepaalde dingen niet mag." Ze kon goed samenwerken met mannelijke collega's, benadrukt ze. "Toch is het dan jammer dat je niet alles kunt doen."

'Bij God is niets onmogelijk'

In 2011 stapte Peijnenburg over naar de Oud-Katholieke Kerk, 2 jaar later werd ze priester. En nu maakt ze dus de volgende stap en wordt ze op 10 oktober ingewijd tot bisschop van Haarlem. Ze kijkt er erg naar uit, want op dat soort momenten voelt ze 'de kracht van God altijd extra sterk'.

"Ik hoop - en ik denk - dat de keuze om mij te kiezen een uitstraling heeft naar vrouwen in parochies, binnen en buiten de kerk, dat bij God niets onmogelijk is", zegt ze tot slot. "Dat het feit dat je in de kerk bent en dat je in God en in Christus gelooft, dat dát uitmaakt wat je kunt doen. En níet of je 'per ongeluk' een man of vrouw bent."