Enorme stijging aantal vergiftigingen door afslankmiddel retatrutide, toch blijven mensen het gebruiken

Retatrutide is een nieuw medicijn tegen obesitas dat nog in ontwikkeling is. Het zorgt in testonderzoeken voor flink gewichtsverlies, waardoor het ook gewild is onder mensen die geen overgewicht hebben maar wel wat kilo's kwijt willen. Maar bij onjuist gebruik zijn er serieuze gezondheidsrisico's, waarschuwen artsen.

'Kan echt levensgevaarlijk zijn'

Hoewel het middel nog nergens officieel is goedgekeurd, wordt het online al wel volop verkocht. En dat zien ze ook terug bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC). Toxicoloog Antoinette van Riel vertelt over een flinke stijging in het aantal meldingen over specifiek retatrutide: "In 2025 kregen we nog slechts zes meldingen hierover, dit jaar is het al meer dan tien keer zoveel."

De klachten die gebruikers ervaren lijken volgens haar op de bijwerkingen die ook te zien zijn bij andere afslankmedicijnen. "We krijgen meldingen over misselijkheid en braken, maar ook over hartkloppingen, duizeligheid en het verlies van vocht", vertelt ze. "Het gebruik kan echt levensgevaarlijk zijn."

Niet alleen jongeren

Het spul is via social media te verkrijgen, maar het zijn niet alleen jongeren die het gebruiken, ziet Van Riel. "De jongste was 15, de oudste 70. We zien ook geen specifieke groep die eruit springt." Overigens zien ze bij het NVIC dat ook bij andere afslankmiddelen het aantal meldingen toeneemt.

Bovendien melden mensen zich met een heel laag gewicht. "Dat duidt er wel sterk op dat het niet alleen gaat om mensen met overgewicht voor wie het middel als medicijn bedoeld zou zijn", legt de toxicoloog uit. "Maar ook om mensen die het gebruiken om af te vallen vanuit een bepaald schoonheidsideaal, of mensen die al kampen met eetproblemen."

'Perfect' uiterlijk willen

Dat sommige mensen retatrutide gebruiken terwijl het middel niet voor hen bedoeld is, verbaast cosmetisch arts Hilmar Heijmans niet. Hij wijst erop dat er een groeiende maatschappelijke druk is rond uiterlijk en gewicht. "In tijden van social media neemt die onzekerheid alleen maar toe."

De laatste tijd is er veel aandacht voor de trend dat jongeren steeds meer aan hun lichaam sleutelen om er 'perfect' uit te zien, maar ook oudere mensen voelen die druk, benadrukt hij. "Dit middel wordt dan gezien als een 'quick-fix' wat daarbij kan helpen."

Nog geen controle

Maar een die zeker niet zonder risico is, waarschuwt ook Heijmans. "Het middel is in de basis een geneesmiddel, maar we weten nog niet of het veilig is en of het goed werkt", benadrukt de arts. "Het is de officiële controlefase immers nog niet doorlopen."

Omdat het medicijn nog niet is goedgekeurd is er ook geen controle op, voegt Van Riel toe. Daardoor weten mensen niet zeker of ze ook daadwerkelijk retatrutide ontvangen, en of de kwaliteit wel goed is. "Het is echt gevaarlijk, omdat je geen idee hebt wat je injecteert", zegt de toxicoloog. "Het kan net zo goed iets anders zijn."

Te vaak of te veel

"Bovendien maken mensen fouten en houden ze zich niet aan de bijsluiter", weet ze. Bovendien zijn er nog geen duidelijke voorschriften, omdat het middel officieel niet verkocht mag worden. Mensen spuiten het spul te vaak of gebruiken een te hoge dosis, ziet de toxicoloog. "Als mensen er zelf mee gaan experimenteren worden er fouten gemaakt."

"Het zegt best veel dat mensen hier ondanks de risico's toch aan beginnen", vindt Heijmans. Het is volgens hem daarom belangrijk om ook te kijken naar de onderliggende reden waarom mensen naar dit soort middelen grijpen: het schoonheidsideaal. "Dat denkbeeld moet je veranderen."