Elektrische auto's niet alleen gebruiken om in te rijden, maar ook als batterij om het overvolle stroomnet te ontlasten. Technisch is dat al langer mogelijk en het wordt nu voor steeds meer mensen beschikbaar. "Dit voelt als een doorbraakmoment."
Onderzoeker Nico Brinkel legt uit dat een elektrische auto op deze manier een hele buurt kan ondersteunen tijdens piekmomenten: "Elke auto die tijdens de piek teruglevert, kan een aantal huishoudens van stroom voorzien. Die stroom hoeft dan niet van ver te komen en reist niet door het hele netwerk. Zo wordt het stroomnet flink ontlast."
Energie verkopen
Maar de auto gebruiken als thuisbatterij is niet alleen voor het stroomnet handig. Voor gebruikers kan het bovendien financieel aantrekkelijk zijn om een auto als thuisbatterij in te zetten, zeker omdat de salderingsregeling op 1 januari vervalt. Teveel opgewekte zonnestroom levert straks daardoor veel minder geld op.
Door deze energie overdag op te slaan in de auto en 's avonds slim te verkopen aan het stroomnet wanneer de stroomprijs hoog is, verdien je direct geld aan het prijsverschil.
'120 euro terugverkocht'
Automerk Renault bracht onlangs modellen op de markt die geschikt zijn om in te zetten als thuisbatterij. Maarten Bos heeft zo'n auto en merkt dat voordeel al direct in zijn portemonnee: "Ik heb in anderhalve maand ruim 120 euro aan stroom terugverkocht, wat ik direct in mindering kan brengen op mijn stroomrekening."
Bos vertelt wat er bij hem thuis voor de installatie moest gebeuren: "Je hebt een specifiek laadpunt nodig dat 11 kilowatt kan terugleveren en dikkere bekabeling. Mijn slimme meter moest ook worden aangepast. Verder werkt het eigenlijk als een normaal laadpunt."
Pionier
Thijs de Back mag een pionier op dit gebied worden genoemd. Hij gebruikt al 3 jaar een elektrische auto als thuisbatterij. "Mijn auto staat hier 90 procent van de tijd niets te doen, dus ik dacht: kan ik daar niet iets mee? Het gaat nu vaak over thuisbatterijen, maar we hebben er eigenlijk al heel veel in huis. Alleen worden ze nog niet gebruikt."
Toch kan niet iedereen direct zijn elektrische auto als batterij inzetten. De overheid hanteert nog remmende regels, zoals een dubbele energiebelasting bij opslag. Daarnaast ontbreken Europese standaarden, waardoor autobouwers huiverig zijn of kiezen voor sterk gesloten systemen. Hierdoor zit de consument vaak verplicht vast aan één specifiek automerk en één laadpaal.
Speciale laadpaal
Bovendien zijn lang niet alle huidige elektrische auto's technisch geschikt voor teruglevering, zegt Brinkel. "Voor deze generatie elektrische auto's wordt terugleveren lastig als ze die capaciteit niet al vanaf de fabriek hebben. Er moet waarschijnlijk zelfs hardware voor worden vervangen."
Om je auto als batterij te gebruiken, moet je namelijk aan een aardig lijstje met voorwaarden voldoen. Je hebt een automodel nodig dat dit ondersteunt, een specifiek soort slimme meter en een 3-fase-elektriciteitsaansluiting. Ook moet er een speciale laadpaal aan de muur hangen en moet je verplicht overstappen naar een specifiek, dynamisch energiecontract.
'Terugverdienen doe ik niet'
Thijs pakte het technisch heel anders aan. Waar Maarten een gloednieuwe Renault heeft met een ingebouwd fabriekssysteem, legde hij alles 3 jaar geleden zelf aan om zijn Nissan Leaf als thuisbatterij te kunnen gebruiken. Hij gebruikt een app om zijn systeem te bedienen. Die neemt de aansturing van de laadpaal over en laadt of ontlaadt de auto op basis van de stroomprijzen per kwartier. "Hierdoor zijn de energiekosten heel laag en rijd je supergoedkoop."
Het project van de Nissan-eigenaar kende echter wel een flinke drempel: de aanschaf van de benodigde laadpaal kostte destijds 4.500 euro. "Terugverdientijd was geen onderdeel van de overweging, want terugverdienen doe ik het niet," geeft Thijs eerlijk toe.
Exacte combinatie van spullen
Daarnaast zorgt het constante laden en ontladen voor extra slijtage aan de autobatterij. Omdat de Nissan Leaf gebruikmaakt van een wat oudere batterijtechniek, speelt dit risico bij hem sneller dan bij moderne auto's. Ook is het systeem storingsgevoeliger; de laadpaal draait intern op een simpele minicomputer die af en toe een reset nodig heeft.
Hij zou het aanleggen van een dergelijk systeem dan ook niet aanraden aan minder technische gebruikers. Het vereist namelijk exacte combinatie van spullen, die ook bijna niet meer te krijgen zijn.
Afhankelijkheid
Maar er komen dus wel steeds meer gebruiksvriendelijke alternatieven, zoals de kant-en-klare systemen die Renault nu beschikbaar heeft voor het grote publiek. Hoewel dat de drempel verlaagt, kleeft er volgens Thijs wel een nadeel aan de commerciële pakketten: "Je bent dan als consument wel direct volledig afhankelijk van één type lader en één verplicht elektriciteitscontract."
Hoewel Bos blij is met de mogelijkheden die zijn Renault hem biedt, zit er voor hem nog wel een belangrijke beperking aan: de opgeslagen stroom kan nu nog niet rechtstreeks zijn eigen huis in. "Het enige wat op dit moment kan, is dat de auto stroom terug verkoopt aan het elektriciteitsnet. Het is dus niet zo dat de koelkast binnen direct op de autobatterij draait. Dat is het nadeel van vooruitlopen met dit soort mooie opties, af en toe moet je een beetje geduld hebben."
Doorbraakmoment
Onderzoeker Brinkel gelooft dat de techniek, ondanks alle opstartproblemen en haken en ogen, definitief van de grond zal komen: "Dit voelt echt als een doorbraakmoment."
"Het is iets wat al 10 jaar geleden werd aangekondigd, maar nu wordt de droom van veel mensen die ermee bezig waren eindelijk werkelijkheid."