Dochter toeslagenouders Jurgen en Gerda na 10 jaar nog steeds niet thuis, net als duizenden andere kinderen
Ruim 3.500 kinderen zijn vanwege de toeslagenaffaire ten onrechte uit huis geplaatst. Slechts een fractie van die kinderen is weer terug bij hun ouders, zo blijkt uit de AVROTROS podcast 'Niet Mijn Schuld'.
De zusjes Aleyna (16) en Zinnia Kirci (17) werden ook uit huis geplaatst. "We moesten onze spullen pakken en we kregen daarvoor 10 minuten de tijd", vertelt Aleyna. "Toen gingen we mee in een busje, waar normaal gesproken mensen in zitten die veel ergere dingen hebben gedaan." Ja, vult Zinnia haar aan, "je voelt je wel een beetje een crimineel."
Maar 5 procent van de kinderen is weer thuis
5 jaar geleden viel het kabinet-Rutte III vanwege de toeslagenaffaire. Er bleek dat duizenden mensen onterecht waren beschuldigd van fraude met toeslagen, met grote gevolgen voor de slachtoffers. Ouders en kinderen zouden worden geholpen en toen werd ook al snel duidelijk dat veel kinderen door die toeslagenaffaire uit huis werden geplaatst. Kinderen die anders nooit uit huis geplaatst zouden zijn.
4 jaar geleden werd er daarom een ondersteuningsteam in het leven geroepen, om deze gezinnen te helpen. Judith Peeters werkt voor dat team en hoorde schrijnende verhalen van ouders. Van de 1.365 aanmeldingen bij haar team zijn er er 73 kinderen nu weer terug thuis, zo is te horen in de nieuwe podcast 'Niet mijn schuld'. Nog geen 5 procent. Dat is erg weinig, erkent ze, maar volgens haar zijn er ook "heel veel situaties waarin er wel weer meer contact is tussen de families."
Vrijwillig uit huis?
De zusjes Kirci konden wél weer terug naar huis na 4 maanden. "Het was echt wennen, je moet echt weer een band opbouwen", zeggen de zusjes. "Maar gelukkig is met hulp onze thuissituatie weer goed geworden."
Hoe anders is de situatie voor Gerda en Jurgen Deceuninck. Want waar meer dan 3.500 kinderen uit huis werden geplaatst, vertrokken nog veel meer kinderen op basis van een zogeheten vrijwillig kader uit huis. Onder wie hun twee dochters, Zoë en Nora.
Nog maar 4 maanden oud
Ze waren nog maar 1,5 jaar en 4 maanden oud toen de instanties ze dringend adviseerden tijdelijk afstand te doen van hun kinderen. Voor hun eigen bestwil en voor even, om financieel de boel weer op de rit te krijgen. Vrijwillig kader wordt dit genoemd.
Dit gebeurde bij heel veel mensen, weet ook Judith Peeters van het Ondersteuningsteam Uithuisplaatsingen Toeslagenaffaire. "Het is een rare term want echt vrijwillig is het niet, en zo voelde het ook niet voor ouders."
16 uur per jaar contact
Intussen dachten Jurgen en Gerda dat hun dochters weer terug zouden komen na 6 weken. Maar dat werd steeds langer, zolang dat de kinderen volgens Jeugdzorg te veel onthecht zouden zijn. "Je leven stort in, het is weg", zegt Jurgen.
Pas eind vorig jaar kregen ze ouderlijk gezag terug, na jaren waarin ze hun kinderen maar 16 uur per jaar mochten zien, en onder begeleiding in een kantoorpand. En pas nadat ze alle rechtszaken hebben gewonnen. "We zijn ze 10 jaar, 2 maanden en 6 dagen kwijt geweest", zegt Jurgen.
Nog steeds niet thuis
Toch betekent het gezag terug niet dat de meiden weer automatisch thuis kwamen wonen. "Zoë, de oudste, heeft altijd gezegd: 'Zodra ik terug kan, ga ik terug.'"
"Zij is nu ook weer thuis", vertelt Gerda, "maar Nora wil nog een tijdje blijven in haar nieuwe gezin. En dat is oké."