Zwarte lijsten van Belastingen zwerven nog steeds rond, met blijvende gevolgen voor slachtoffers toeslagenaffaire
De zwarte lijsten die de Belastingdienst jarenlang gebruikte, en waardoor duizenden burgers ten onrechte als fraudeur werden bestempeld, zwerven nog steeds rond. Dat blijkt uit de podcast 'Niet mijn schuld: kinderen van de toeslagenaffaire'.
De lijsten zwerven nog steeds rond bij overheden, semi-overheden en andere instellingen. Dat stelt de voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens Aleid Wolfsen in de nieuwe AVROTROS-podcastserie 'Niet mijn Schuld: Kinderen van de Toeslagenaffaire'.
Grote financiële nood
Door deze zogenaamde 'FSV'-lijsten, Fraude Signalerings Voorziening-lijsten, kwamen tienduizenden mensen in grote financiële problemen in de toeslagenaffaire.
Mensen raakten niet alleen in financiële nood omdat zij onterecht hoge bedragen moesten terugbetalen aan uitgekeerde toeslagen voor de kinderopvang. Ook werd hen het recht op kinderopvang ontnomen, waardoor ze vaak noodgedwongen stopten met werken omdat ze voor hun kinderen moesten zorgen. Zo kwamen mensen in een neerwaartse financiële spiraal terecht, met grote gevolgen.
'Altijd alert zijn als gedupeerde'
In 2021 maakte de Belastingdienst bekend te stoppen met deze FSV-lijsten. Maar waar die lijsten nu precies nog rondzwerven, is ook voor Wolfsen onduidelijk. "Het is gewoon menselijkerwijs onmogelijk om dat met één druk op de knop allemaal boven water te krijgen", zegt hij.
"En het is onmogelijk om bij alle gemeenten of alle overheidsinstellingen te vragen: 'Zit ik erin? Wat weet u over mij?' Al heb je daar wel recht op. Het is heel creepy", zegt Wolfsen. Dat de lijsten nog rondzwerven heeft veel gevolgen, legt hij uit. "Deze mensen die erkend zijn als slachtoffer in de toeslagenaffaire moeten er eigenlijk altijd alert zijn op zijn dat als ze ergens worden geweigerd".
'Jullie zijn fraudeurs geweest'
Toeslagenouders hadden al langer vermoedens. "Het verbaast ons helemaal niks", zeggen toeslagenouders Gerda en Jurgen Deceuninck. "Alles wat we willen wordt ons nog steeds onmogelijk gemaakt. Recent zei een bank nog tegen ons, toen we een lening wilden afsluiten: 'Maar jullie zijn wel fraudeurs geweest'".
Alles wat we willen wordt ons nog steeds onmogelijk gemaakt.toeslagenouders Gerda en Jurgen Deceuninck merken gevolgen van de zwarte lijsten
Ook Roger Derikx, mede-initiator van de podcast én toeslagenouder, heeft vergelijkbare ervaringen. "Ik solliciteerde een keer voor een baan achter de douane bij Schiphol. Toen kreeg ik van de AIVD te horen dat ik een risico zou kunnen vormen, omdat ik anderhalf jaar niet in het gemeentelijk basisregister had gestaan. Ik lag in die periode in een scheiding en woonde niet meer thuis. Ik ben inmiddels een bekende toeslagenouder, maar daar hadden ze geen boodschap aan. En de baan ging niet door."
Recht op inzage
Ouders moeten dus altijd alert zijn als ze ergens geweigerd worden, ook jaren na de toeslagenaffaire. Wel heb je recht op inzage in je gegevens. Aleid Wolfsen van de Autoriteit Persoonsgegevens zegt dat mensen zich daarvoor altijd bij de Autoriteit kunnen melden.
Derikx: "Maar ja, op deze manier wordt de bal wel weer bij ons gelegd!"