DigiD had in Nederlandse handen kunnen blijven maar investeerder greep met bod nét mis: 'Absurd en onbegrijpelijk'
Een Nederlandse investeerder deed een bod om het bedrijf achter DigiD, Solvinity, over te nemen maar werd met een klein bedrag overboden door een Amerikaanse partij. Het scheelde slechts een paar miljoen euro. Verschillende Kamerleden willen opheldering.
Solvinity wordt nu waarschijnlijk overgenomen door de Amerikaanse multinational Kyndryl, nadat het Nederlandse bedrijf misgreep op enkele miljoenen euro's, vertelt de directeur van het Nederlandse bedrijf - die niet met naam genoemd wil worden - zelf aan EenVandaag. Het totale bedrag van de Amerikaanse overname was zeker 100 miljoen euro. Een woordvoerder van Solvinity zegt hier niet op te kunnen reageren.
DigiD in handen van Amerika
Afgelopen week uitten verschillende Kamerleden en experts zorgen en kritiek over de mogelijke overname van Solvinity. Nederland streeft digitale onafhankelijkheid voor kritieke overheidsdienstverlening na. Dat bedrijf beheert het digitale platform waarop de overheidsdienst DigiD draait, waarmee miljoenen Nederlanders bijvoorbeeld hun belastingaangifte doen, een afspraak bij het ziekenhuis maken of aangifte doen bij de politie.
Experts trokken vorige week aan de bel toen de overname bekend werd. Zij zijn bang dat DigiD-gegevens in handen komen van de Amerikaanse overheid, of dat de VS de toegang tot DigiD blokkeert. In dat land gelden wetten waarmee de Amerikaanse overheid gegevens kan opvragen, of ervoor kan zorgen dat mensen geen gebruik meer kunnen maken van DigiD.
Kamervragen
"De Kamer is helder geweest: we moeten zelf baas blijven over onze data", zegt GroenLinks-PvdA-Kamerlid Barbara Kathmann in een reactie op het nieuws. "Dat er een serieuze optie was om DigiD Nederlands te houden en die is gepasseerd, is daarom absurd en onbegrijpelijk."
"We hebben direct Kamervragen gesteld om dit tot op de bodem uit te zoeken," aldus Kathmann, die maandag een bijeenkomst in de Tweede Kamer organiseert om duidelijk te maken dat er heel veel alternatieven bestaan voor de Amerikaanse cloud. "We moeten knokken om DigiD in Nederlandse handen te houden."
Nederlandse cloud
Ook CDA-Kamerlid Jantine Zwinkels wil meer duidelijkheid over de kwestie. "Met toenemende geopolitieke spanningen moeten we afhankelijkheden verminderen. Dan mag je ook van de betrokken Nederlandse bedrijven verwachten dat zij andere keuzes maken", zegt Zwinkels, die de kwestie volgende week in de Kamer wil bespreken. "Het maakt mij extra nieuwsgierig naar de afwegingen van Solvinity."
Voor JA21-Kamerlid Daniël van den Berg onderstreept dit voorbeeld dat de Nederlandse overheid onvoldoende visie toont als het gaat om cruciale digitale infrastructuur. "We moeten met een integrale visie op digitale zaken komen, waarbij we aan de voorkant regelen dat we cruciale digitale infrastructuur in Nederlandse handen houden. We moeten toe naar een Nederlandse cloud."
Overnames anders organiseren
De VVD wijst erop dat de overheid anders moet gaan aanbesteden als het gaat om bedrijven die te maken hebben met kritieke overheidsprocessen. "Blijkbaar zat er in de vorige aanbesteding dus geen prikkel om het in Europese handen te houden," aldus VVD-Kamerlid Silvio Erkens. "Dat is een gevolg van hoe snel het geopolitiek veranderd is."
Erkens wil dat in deze aanbestedingsprocedures 'Europees of Nederlands eigenaarschap' voortaan als vereiste wordt opgenomen. Volgens het VVD-Kamerlid is het in elk geval een positief signaal richting het Kamerdebat dát er Europese bedrijven zijn die kunnen inspringen. "We zoeken nu ook een oplossing voor komende jaren en dit lopende contract."
Nog niets zeker
Het is nog niet 100 procent zeker dat overname doorgaat. De toezichthouder Bureau Toetsing Investeringen (BTI) is nog bezig met een onderzoeker naar de overname van Solvinity. Als onafhankelijke toezichthouder kan BTI beoordelen of de overname inderdaad ernstig nadelig kan uitpakken voor de toegankelijkheid van DigiD. Dit onderzoek kan maanden duren.
Verantwoordelijk staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Eddie van Marum heeft al wel laten weten de zorgen van de Tweede Kamer te begrijpen. Volgens Van Marum staan 'veiligheid en bescherming van essentiële gegevens van Nederlandse burgers' voorop. Het kabinet laat de overname onderzoeken en zegt te kunnen ingrijpen als er een 'onacceptabel risico' blijkt te bestaan.