Commerciële tandartsen verdienen tonnen door te sjoemelen met declaraties: zo weet je waar je op moet letten

Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat commerciële tandartsketen Atlas Dental Care declaraties later aanpast. Zo voegen ze achteraf consulten of verrichtingen toe die niet plaats hebben gevonden. EenVandaag heeft van negen van de 24 praktijken verklaringen van (oud-)werknemers en documenten die dit ondersteunen.

Rekeningen 'opplussen'

Het toont aan hoe makkelijk rekeningen 'opgeplust' kunnen worden. Landelijk gebeurt dit mogelijk vaker en dat kost tientallen miljoenen euro's, melden experts aan EenVandaag.

EenVandaag sprak met tientallen (oud-)medewerkers van Atlas Dental Care. Tientallen mensen - die jarenlang in de praktijk werkten - zijn uit onvrede over het beleid na overname van Atlas Dental Care vertrokken of ontslagen.

Polijsten om tijd te vullen

Zo meldde een preventie-assistente: "Als ik 20 minuten bezig was, schreef ik 20 minuten op. Maar dat mocht niet. Als er een halfuur in de agenda stond, moest ik een halfuur declareren. Ze zeiden letterlijk: 'Dan ga je nog maar een rondje polijsten om de tijd te vullen.'"

"Het ergste was hoe er met kinderen werd omgegaan", vertelt een andere assistente. "Een kind dat ik maar 10 minuten in de stoel had gezien, moest opeens 15 minuten voorlichting, 15 minuten instructie en 15 minuten reiniging krijgen op de factuur."

Handmatige aanpassingen

"Zelfs als ik eigenwijs was en alleen opschreef wat ik écht had gedaan, werd het op zaterdag vanuit het hoofdkantoor in Rosmalen handmatig aangepast", schetst ze.

"Als tandarts merkte ik dat de druk van bovenaf steeds groter werd en buiten alle regels ging", vertelt een tandarts. "Ik kreeg bijvoorbeeld patiënten aan de stoel die een jaar eerder een kunstgebit van mij hadden gekregen. Ze hadden opeens een nieuwe rekening gekregen van 80 euro voor 'toeslagen'."

'Klinkklare fraude'

Medewerkers omschrijven een cultuur waarbij geld en productie de boventoon voeren. Dat merkte ook een echtpaar uit Weert, Jos Hetzel en Annelies Brood. Zij verkochten in 2021 hun praktijk aan Atlas, maar na de overname werd Annelies meteen ontslagen en de uren van Jos werden gehalveerd.

Later hoorden zij verhalen over de veranderende moraal bij de praktijk en kwamen voormalige collega's dossiers met declaraties afgeven. Jos: "Een preventieassistente declareert bijvoorbeeld drie keer 5 minuten. En in de weekenden of 's avonds plust het hoofdkantoor de minuten op." Annelies vult stellig aan: "Klinkklare fraude. Als je dat bij iedere patiënt doet, dan levert dat denk ik een behoorlijk centje op."

Rare bedragen

Ook oud-patiënt in een van de ketens van Atlas Dental Care Renate Baas uit Tiel zag bedragen die ze niet thuis kon brengen. "Het ging steeds om bedragen van 34,50 euro. Er stond een code bij en ik wist natuurlijk niet wat het inhield."

Na navraag bleek het te gaan om extra advies over gebitsreiniging. "Maar mijn gezin en ik hadden niet het idee dat dit daadwerkelijk was gebeurd. We hadden alles bij elkaar met onze familie voor honderden euro's meer betaald."

Rekening van jaar later

In 2025 werden bij Atlas veel declaraties aangepast en opnieuw gefactureerd over 2024. Volgens Atlas een administratieve correctie, maar interne mails laten aan EenVandaag zien dat de eigenaar hiermee een gat wil vullen in de begroting. Dat is zijn reactie als een medewerker hem hiermee confronteert.

"Een jaar later een rekening sturen? Dat kan echt niet. Als je fraudeert, doe het dan een beetje subtiel", zegt John Verkaik lachend. Hij werkte jarenlang als adviserend tandarts bij zorgverzekeraar Zilveren Kruis. Daar was hij een soort 'tandarts fraudejager'. Verkaik controleerde - op basis van signalen - of een tandarts of keten al dan niet fraude pleegde.

10 miljoen per jaar

Verkaik en zijn collega's hielden bij wat niet mocht. Verkaik hield daarmee zelf zo'n 1,5 miljoen euro per jaar aan onterechte claims tegen. "En we waren met z'n zevenen, dus dat is ongeveer 10 miljoen per jaar voor één verzekeraar." Het is dus geen 'Atlas-probleem', maar een lek in het zorgsysteem. "Dit is het topje van de ijsberg. Het stukje dat we toevallig te pakken konden krijgen. En wat daaronder gebeurt, is een grijs gebied."

Verkaik en meerdere experts schrikken van de voorbeelden als we hen het dossier voorleggen. Schandalig, noemt hij het opplussen van declaraties. Bij het zien van het constant toevoegen van verrichtingen of tijden, valt Verkaiks mond open van verbazing. "Dit is wel heel erg consequent. Bizar dat je dat nog toevoegt en durft te doen."

'Boeven gaan ermee vandoor'

Atlas maakt jaarlijks, ongeacht medische noodzaak, röntgenfoto's bij kinderen. "Standaard elk jaar foto's maken, dat klopt niet", vertelt Verkaik.

"En de rekening van kinderen onder de 18 jaar gaan meteen naar de basisverzekeraar, dus ouders en verzekeraars zien dit niet. De boeven gaan ermee vandoor."

Verlengde armconstructie

Er zijn ook voorbeelden dat iemand een rekening voor een kunstgebit kreeg, terwijl die nog niet af was. "Dat is wettelijk verboden. Een volledige prothese declareren voordat hij in de mond zit, is gewoon een 'no go'", vertelt Verkaik.

In de verklaringen van oud-medewerkers ziet EenVandaag ook dat er buitenlandse tandartsen zonder BIG-registratie in de praktijken van Atlas werken. Ze hebben wel een opleiding in het buitenland gevolgd, maar hebben in Nederland nog niet hun papieren. Dan mag je wel werken, maar dan moet er een tandarts bij zijn. Die is eindverantwoordelijk.

Wat kun je als patiënt?

De NZa vertelde EenVandaag recent dat de mondzorg gevoelig is voor fraude. Volgens Verkaik komt dit omdat patiënten weinig kennis hebben over het vakgebied.

Niet iedereen begrijpt alle codes die op de rekening staan. "En dan denken mensen: nou die tandarts is wel duur. Of ze denken: ik heb toch een tandartsverzekering." Maar ook dan heeft een nadeel: "Dan gaat dat weer ten koste van de verzekeraar die daarna de premie weer moet gaan verhogen, omdat hij anders niet uit kan."

Kritischer en mondiger zijn

"Het zou mooi zijn als patiënten veel meer verstand hebben van wat er is gebeurd." Als patiënt kan je volgens Verkaik mondiger zijn en kritisch zijn bij handelen van je tandarts.

"Als je twijfelt, kan je altijd voor een second opinion gaan. Als ze dan gaan zitten sputteren, moeten je haren al een beetje overeind gaan staan", vertelt hij.

Met klacht naar NZa

Verkaik is van mening dat patiënten dit vaak niet durven. "Want dan denk je: ik zit een beetje kwetsbaar in die stoel. Dus ik durf niet echt te kritisch te worden, want straks gaat-ie zitten boren zonder verdoving, bij wijze van spreken."

En als je echt klachten hebt en er met de tandarts niet uitkomt? "Je kunt naar de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) gaan", vertelt Verkaik. De NZa heeft hier een speciaal meldpunt voor.

'Kijk je rekening goed na'

Verkaik gaat verder: "Je kan ook je eigen verzekeringsmaatschappij vragen stellen met je klacht. En je kan ook een klacht indienen bij de KNMT (Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde, red.), dat is de beroepsvereniging van tandartsen. Die hebben een speciale klachtencommissie."

Ook oud-Atlaspatiënt Renate Baas wil mensen waarschuwen. "Kijk je rekening goed na, want we zijn misschien iets te goed van vertrouwen."

Ander systeem?

Verkaik pleit voor een beter systeem, want 'deze is nu wel kwetsbaar voor dit soort types'. Dat wordt niet voor het eerst genoemd.

Hij legt uit: "Er is aan alle kanten van alles geprobeerd. Er zijn al toetsingsrichtlijnen waar we vinden dat we ons aan moeten houden. Maar als je ziet hoeveel regels er al zijn, daar loopt het systeem soms ook op vast, eigenlijk."

'Meldingen zijn onjuist'

"Heel veel verzekeraars houden zich bijna alleen maar bezig met dingen beoordelen of het wel of niet vergoed mag worden uit de basisverzekering", voegt hij daaraan toe. "Er blijft dus heel weinig tijd over om je even te verdiepen in sommige praktijken die ver boven het gemiddelde uitkomen."

Atlas Dental Care zegt zichzelf niet te herkennen in het geschetste beeld. Van alle 21 voorgelegde meldingen zeggen zij dat dit onjuist is. Het achteraf aanpassen van declaraties dient volgens Atlas als administratieve correctie en kwaliteitsverbetering.