Canada en Europa zoeken elkaar steeds meer op vanwege geruzie met de VS

Het waren ooit goede buren, maar de vriendschap tussen de Verenigde Staten en Canada lijkt tot een einde te komen. De twee zijn in een enorm handelsconflict verzeild geraakt, waarbij de Amerikaanse president Donald Trump hoopt dat Canada op de knieën gaat en flinke importheffingen zal betalen. Maar Canada is die dreiging zat. Het land geeft flink tegengas en zoekt de Europese Unie nu steeds meer op. Canada is toe aan een nieuwe vriendschap: is het tijd voor Yes We Can(ada)?

Nauwer samenwerken

"We moeten elkaars hand stevig vasthouden en fors nauwer gaan samenwerken", zegt Bart Groothuis. Hij is europarlementariër namens de VVD en maakt deel uit van Renew Europe, een liberale fractie die zich focust op het hervormen en moderniseren van de Europese Unie. Het doel is om zo grote mondiale uitdagingen effectief te kunnen aanpakken.

Op de houding van de Verenigde Staten heeft hij forse kritiek. "De suggestie dat Canada wordt ingelijfd als 51ste staat is onacceptabel. Het is gewoon echt dezelfde taal die Poetin bezigt richting Oekraïne."

Serieuze uitspraken

"Trump heeft ook gezegd dat het Canadese Quebec de Franse taal maar moet opgeven, maar dat kunnen we als EU niet accepteren", gaat Groothuis verder. Hij vindt dat de Europese Unie de uitspraken van de Amerikaanse president serieus moet nemen.

"We moeten alle naïviteit laten varen. Want het feit dat Trump juist Canada, de trouwste bondgenoot van de VS, zo hard de duimschroeven aandraait, moet Europa te denken geven: zijn wij de volgende?"

Anti-Coercion Instrument

Om de VS in het gareel te houden beschikt de EU over het Anti-Coercion Instrument: een officieel anti-dwanginstrument uit 2023. "Dat is een soort hefboom, een soort economische bazooka", legt de europarlementariër uit. "Daarmee kunnen we Amerikaanse bedrijven uitsluiten van aanbestedingen, producten weerhouden, handelsstromen verleggen of tegentarieven instellen."

"Het doel is afschrikking: laten zien dat escaleren Trump meer kost dan het oplevert." En dat het werkt, staat voor Groothuis vast. Maar toch, zegt hij, moeten we de VS niet van ons vervreemden. "In deze wereldorde moeten democratische landen samen een vuist maken tegen autocratische staten als Rusland, Iran en China. Samen optrekken met Amerika blijft verstandig, maar dan moet Washington wel een verstandige koers varen."

Vertrouwen op elkaar

Over de groeiende economische samenwerking tussen de EU en Canada is Groothuis positief: "We hebben natuurlijk al het CETA-handelsverdrag met Canada, maar er moeten en kunnen nog dingen bij." Hij vertrouwt erop dat dat gaat lukken.

"President Mark Carney is betrouwbaar, wij zijn betrouwbaar. Ik denk daarom dat Canada eenzelfde betrekking met Europa zou kunnen aangaan zoals Noorwegen dat doet, met vrij verkeer van personen, kapitaal en goederen."

'Ze hebben elkaar nodig'

Iemand die al jaren ervaring heeft met zakendoen tussen Europa en Noord-Amerika is Paul Veldman. Als peuter verhuisde hij met zijn familie naar Canada, maar op zijn 15de keerde hij terug naar Nederland. Hier zette hij met zijn broers een hoveniersbedrijf op. In 2011 verhuisde hij met twee broers weer naar Canada om The BMI Group te starten.

Als projectontwikkelaar doet Veldman ook zaken met Amerika. Tot nu toe merkt hij op de werkvloer niet veel van de handelsoorlog. "Het komt echt van bovenaf", vertelt hij. "Maar ik hoop wel dat de gemoederen snel bedaren en dat het gezond verstand zegeviert. Want het is niet leuk om ruzie te hebben met een vriend. We moeten door dezelfde deur. Amerika heeft Canada net zo hard nodig als andersom."

Aansluiten bij de EU?

De huidige situatie dwingt Canada om meer diversiteit in de economie te krijgen, ziet Veldman. "Er geldt nu heel sterk: koop Canadees, voor Canada. En gelukkig is er een mooie band met Europa. Er loopt hier in Canada zelfs een debat over de vraag of we niet bij de Europese Unie moeten horen."

Hoewel de Europese samenwerking volgens Veldman voor de toekomst heel kansrijk is, lost het niet meteen alle acute problemen op voor Canadese ondernemers. "Zo stuur je hout niet zomaar op een boot richting Nederland. Daarom zie je nu dat veel houtzagerijen hier hun deuren moeten sluiten."

'Een mooie toekomst'

Terwijl Veldman The BMI Group als topman vanuit Canada leidt, stuurt zijn compagnon Sander Eskes de zaken aan vanuit Dordrecht. Ook hij juicht een verdere samenwerking tussen Canada en de EU alleen maar toe. "Canadezen zijn toegankelijk, proactief en zetten echt de schouders eronder. En er is een enorme politieke wil bij regionale overheden en burgemeesters. Ze denken echt actief mee met investeerders. Dat mag in Nederland wel wat meer."

Canadezen zijn wel wat minder direct dan Nederlanders en wat hiërarchischer ingesteld dan wij, vervolgt Eskes. "Maar als je de Nederlandse slagkracht combineert met die Canadese wil en het enorme potentieel daar, is er ontzettend veel te bereiken. Ik verwacht dan ook dat de EU en Canada een hele mooie toekomst tegemoet gaan."