Driekwart wil dat Europa hard optreedt tegen VS, ook als dat zorgt voor economische schade hier: 'Vrijheid heeft een prijs'

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder 16.500 leden van het Opiniepanel.

Grote zorgen

Donald Trump heeft gezegd dat hij importheffingen wil opleggen aan 8 landen die meedoen aan een verkenningsmissie in Groenland. Die missie is bedoeld om te kijken hoe Groenland beter beschermd kan worden. De heffingen zouden ook aan Nederland worden opgelegd. Er deden twee Nederlandse militairen mee aan de missie. Die komen vandaag terug.

Ruim twee derde (69 procent) maakt zich nu zorgen over de relatie tussen de VS en Europa. Die was al slecht, zeggen veel mensen, en met deze uitspraken heeft Trump opnieuw bevestigd dat hij onze bondgenoot niet is.

'VS grotere bedreiging dan Rusland'

Sterker nog, een ruime meerderheid (76 procent) ziet de VS nu vooral als een bedreiging voor de internationale veiligheid. Meerdere mensen zeggen in het onderzoek dat ze het gevoel hebben dat Trump nu een groter gevaar is voor Europa dan Poetin.

"Zolang Trump aan de macht is, wordt de wereldvrede bedreigd", zegt iemand. En deze persoon is niet de enige die het zo voelt. Door leiders zoals Poetin, Xi en Trump die andere landen willen 'inpikken', zijn sommigen zelfs bang dat er een wereldoorlog komt.

Financiële maatregelen

Ondanks de angst voor escalatie is de tijd dat we Trump te vriend moeten houden volgens veel panelleden voorbij. Driekwart (74 procent) vindt dat Europa financiële maatregelen moet nemen en hard moet optreden tegen de VS, ook als we daar de negatieve gevolgen van voelen in onze eigen economie.

Mensen vrezen dat Trump zich zonder tegenreactie nog meer gesterkt voelt om te doen wat hij wil. "Zeer krachtig reageren, dat is de enige taal die Trump verstaat", zegt iemand.

PVV-en FVD-stemmers

Een klein deel is tegen het nemen van maatregelen. Dat zijn vooral mensen die op Forum voor Democratie of de PVV hebben gestemd. Zo wil een minderheid van die kiezersgroepen dat Nederland heffingen invoert.

Een derde (36 procent) van de FVD-stemmers en 13 procent van de PVV-kiezers wil zelfs dat Nederland erop inzet dat Denemarken Groenland aan Amerika geeft. Bij andere partijen vindt bijna geen enkele kiezer dat een goede reactie.

WK voetbal: 'Amerika is oranje genoeg'

Een boycot van het WK-voetbal, dat deze zomer wordt gehouden in de VS, Canada en Mexico, is voor meer mensen (39 procent) een optie. "Er is al oranje genoeg met die kleuter daar", vindt een panellid, doelend op president Trump. Dat hij eerder van de FIFA al een vredesprijs kreeg overhandigd, is voor veel deelnemers een doorn in het oog en een teken dat het evenement te politiek gemaakt is.

Maar een ongeveer even grote groep vindt dat Nederland wel moet gaan. Wat hen betreft moet sport altijd los staan van de politiek. Ook zouden ze zo'n boycot 'hypocriet' vinden, omdat Oranje ook op het controversiële WK in Qatar speelde. Wel opperen sommigen dat Nederland ook op een andere manier een statement kan maken, door bijvoorbeeld geen prominenten als het koningspaar of de premier naar het WK te laten reizen.

Op eigen kracht vertrouwen

"Er is helemaal geen relatie meer. De relatie is gewoon kapot en we zijn beland in een soort vechtscheiding", zegt Rob de Wijk, directeur van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). De deskundige in internationale betrekkingen is stellig over wat er nog over is van de decennialange vriendschap en verbondenheid tussen Europa en de Verenigde Staten."Wij denken altijd maar dat we de Amerikanen nodig hebben."

"We hebben ons in een positie gemanoeuvreerd waarin we ons totaal afhankelijk hebben gemaakt. En we dénken ook dat we afhankelijk zijn. We willen niet op onze eigen kracht vertrouwen. Maar dat kunnen we op economisch en militair gebied eigenlijk relatief eenvoudig." De Wijk waarschuwt dat de instrumenten die de EU tegen de VS kan inzetten wel ook de eigen inwoners pijn gaan doen. "Als Europa paal en perk wil stellen aan de machtspolitiek van Trump, dan moet je ook zelf die prijs betalen. Want aan machtspolitiek zijn kosten verbonden.''