Brandweer onder druk: tekort vrijwilligers dwingt tot sluiting kazernes

De Nederlandse brandweer draait voor een groot deel op vrijwilligers en de organisatie staat steeds meer onder druk. Zo zijn er de afgelopen jaren meerdere kazernes samengevoegd en enkele gesloten. Op sommige plekken is het, zoals in Cadzand, moeilijk om genoeg vrijwilligers te vinden. Ook is er geschrapt in het aantal blusvoertuigen.

Zorgelijk beeld

Al met al een zorgelijk beeld, concludeerde ook de Inspectie Justitie en Veiligheid vorig jaar. "Zodra de brandweer voor een grootschalig incident moet worden ingezet, komt de reguliere brandweerzorg in de eigen regio direct onder druk te staan. Als er meerdere grootschalige incidenten zijn, dreigt dit zelfs kritisch te worden."

De Inspectie schreef dit in 2025 en stelde toen ook dat voor de 'gewone' woningbranden de Nederlandse brandweer wel goed werkt. Het gaat dus om de grote, incidentele situaties die zorgen baren. Denk aan natuurbranden, iets waar we de afgelopen tijd vaker mee te maken hebben.

'Alles voor over gehad'

Voor de vrijwilligers van een brandweerpost is een sluiting pijnlijk. "Ik ben speciaal voor de vrijwillige brandweer naar Cadzand verhuisd, ik heb er alles voor over gehad", vertelt vrijwilliger Dylan Balfoort. Hij heeft net een belangrijk onderdeel van zijn opleiding tot brandweervrijwilliger afgerond. Nu de post in Cadzand gaat sluiten kijkt hij naar een post elders in Zeeland of zelfs daarbuiten. Maar niet van harte, want de sfeer in Cadzand is goed.

De brandweerpost van de vrijwillige brandweer in Cadzand heeft al langer moeite om voldoende vrijwilligers te werven. Dylan zit in de laatste lichting, omdat de post per augustus sluit.

Krappe bezetting

Het besluit daartoe is genomen door de Veiligheidsregio. In een reactie laat een woordvoerder weten dat de krappe personele bezetting in Cadzand al langere tijd een punt van zorg was. "Eerder heeft de Veiligheidsregio Zeeland ingezet op behoud van de post, onder meer door aandacht voor de personele bezetting en inzet van een aangepast voertuig om met lagere bezetting te kunnen uitrukken", zegt hij.

"Maar de cijfers over de jaren 2023 tot en met 2025 laten zien dat er sprake is van een structureel en aanhoudend tekort aan vrijwilligers."

Niet de oplossing

Toch is sluiting niet de juiste oplossing, vindt voorzitter van de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers Marcel Dokter. "Ik denk dat je ervoor moet zorgen dat er wél genoeg vrijwilligers zijn." Dat kan volgens hem door personeel anders te verdelen. "Je kan bijvoorbeeld de mensen die voor de Veiligheidsregio in Middelburg op kantoor werken inzetten als vrijwilligers in Cadzand. Degenen die daarvoor een opleiding hebben gehad, kunnen dat prima doen."

Hoe dat in de praktijk werkt? "Dan worden medewerkers van de veiligheidsregio gevraagd hun kantoorwerk op die kazerne te doen. Deze mensen hebben een baan op gebied van preventie of vakbekwaamheid. Maar vaak hebben zij ook een opleiding tot brandweerman of vrouw en kunnen dus ook op de rode auto als er brand is", legt Dokter uit.. Juist in Cadzand, waar in de zomer duizenden toeristen zijn, moet veiligheid voorop staan, vindt de vakvereniging.

Langere aanrijtijd

Het plan is vooralsnog dat posten in de omgeving de taken van Cadzand overnemen. Daarmee wordt de aanrijtijd - de tijd totdat de brandweer arriveert bij een brandhaard - vijf minuten langer. De brandweer zal maximaal 18 minuten onderweg zijn in plaats van 13 minuten. Wettelijk gezien mag dat, maar dan moeten er wel goede argumenten voor zijn. En een plan voor brandpreventie.

Vrijwilliger Dylan Balfoort zal zijn werk bij de brandweer niet opgeven, ook al sluit zijn post. Hij zat als kind al bij de jeugdbrandweer en is altijd geboeid gebleven door het werk. Zijn plan is nu om hoe dan ook zijn opleiding af te maken en dan een plek te zoeken bij een andere kazerne.