Automobilisten onderschatten gevaar van telefoongebruik achter het stuur: 'Kans op boete moet omhoog'

"Ze was samen met een vriendin op de fiets", vertelt Frank over het verkeersongeluk waarbij Yannick in 2016 om het leven kwam. "Op dat ogenblik werkte Yannick tijdelijk op Texel. Ze reden met zijn tweeën op een hele lange rechte polderweg en zijn toen geschept door een automobiliste die was afgeleid. Zonder sporen van remmen of uitwijken."

'In een paar seconde gebeurd'

Yannick kwam om het leven omdat de bestuurder aan het appen was achter het stuur. Frank en Lauranne zijn hierna Stichting Yannick gestart om aandacht te vragen voor dit maatschappelijke probleem. "We wilden iets positiefs doen na alles wat ons is overkomen."

"Het gebruik van de mobiele telefoon is niet meer uit ons dagelijks leven weg te denken. Maar we zijn er ook achtergekomen dat er ook heel veel gebruik van wordt gemaakt tijdens de verkeersdeelname. En dat levert ontzettend veel risico's op. Daar proberen we mensen bewust van te maken. Want afleiding gaat altijd over een paar seconden, maar in een paar seconden is het gebeurd."

Geluk, geen wijsheid

Met hun stichting maken de ouders zich hard voor de preventieve kant van het probleem. Dit doen ze door middel van educatie en voorlichting. "We hebben in een van onze workshops meegemaakt dat er iemand was die zei: 'ik zit al al meer dan 30 jaar op de weg en gebruik elke dag mijn telefoon en mij is nog nooit wat overkomen'."

"Dan zeggen wij: dan heb je heel erg geluk gehad. Niet alleen maar omdat je zelf geen verkeersongeval veroorzaakt, maar ook dat anderen jou niet aanrijden. Dus het is meer geluk dan wijsheid."

Weinig consequenties

Wat het stel dus ziet, is dat weggebruikers soms eigenwijs kunnen zijn. Sander van der Kint van Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) legt uit waar die hardleersheid vandaan komt: "We zijn echt verweven met die telefoon. We willen niks missen en we krijgen de hele tijd berichtjes binnen."

We willen op de hoogte blijven van alles wat er gebeurt, zegt Van der Kint. "En helaas is de pakkans niet al te groot. Die dingen samen zorgen ervoor dat we gemakkelijk die telefoon blijven gebruiken in het verkeer. Er zitten helaas nog te weinig consequenties aan."

Te weinig boetes

Sinds het ongeluk van Yannick in 2016 is het bedrag voor de boete van het vasthouden van een mobiele telefoon tijdens het rijden bijna verdubbeld van 230 naar 440 euro. In die tijd steeg echter het aantal boetes van 59.815 naar 248.020.

Van der Kint: "250.000 klikt natuurlijk ontzettend veel, maar gezien de prevalentie van dit probleem, hoe vaak het gebeurt, denk ik dat we met meer handhaving dit probleem wel kunnen terugdringen. Handhaving is het beste middel dat we hebben momenteel. De kans dat je een boete krijgt voor afleiding die moet gewoon omhoog."

Onderbezetting bij politie

De politie is helaas onderbezet en heeft heel veel te doen, zegt Van der Kint. "Daarom zouden we moeten kijken naar automatische handhaving zoals de focusflitser. Dat is een camera die je langs de weg kan zetten en die kan mobiel telefoongebruik detecteren."

"Die gebruiken we nog niet zo heel lang in Nederland. Dat zou een mooie oplossing kunnen zijn net als de snelheidscamera en trajectcontrolles waarvan we weten dat die heel effectief zijn in het terugdringen van snelheid."

Pakkans verhogen

Het belangrijkste is dus om ervoor te zorgen dat mensen het gevoel hebben dat als ze de telefoon gebruiken, ze dan gepakt worden door de politie. "Het gaat erom dat de actie een consequentie heeft", zegt Van der Kint.

"Voor de doorsnee burger werkt het gewoon echt veel beter om die pakkans te verhogen."