André verkende als 'urban explorer' al meer dan 1.000 verlaten gebouwen: 'Flashback naar hoe het leven was'

"Aan het strand van Spanje of Frankrijk zul je mij niet snel vinden", lacht André Joosse (51). In het dagelijks leven werkt hij voor de brandweer, maar al zijn vrije tijd zit in het verkennen van verlaten gebouwen. Soms alleen, soms met zijn vriendin of vrienden, maar altijd met zijn camera in zijn hand.

Zoeken op Google Maps

Bij het plannen van een vakantie kijkt hij niet naar mooie resorts of lekkere restaurants, maar of er mooie gebouwen zijn die hij kan ontdekken. "Het leukste is natuurlijk om zelf een beetje te zoeken op Google Maps. Dan kijk je op satellietbeelden en zie je een gebouw met een gat in het dak. Dan denk ik: misschien eens checken."

André houdt al zijn ontdekkingen bij in een excelbestand en daar staat de teller inmiddels op 1.142 gebouwen. "Maar daar staat niet alles in, want ik heb ook wel dingen bezocht die achteraf niet echt de moeite waard waren." Dit alles houdt hij bij op zijn site, waar hij een kaart met al zijn vondsten minutieus bijhoudt.

Urban exploring

Zijn foto's zijn vaak indrukwekkend en ook wat vervreemdend: plekken die ooit vol leven waren, zijn nu leeg en overwoekerd. Het kan gaan om een oude fabriek uit de Sovjettijd waar jarenlang hard is gewerkt, maar ook een pretpark waar ooit lachende kinderen rondliepen of een Frans kasteel waar een rijke familie moet hebben gewoond.

'Urban exploring', oftewel het bezoeken van verlaten gebouwen, is mede door social media de laatste jaren een stuk populairder geworden. Er zijn online communities van duizenden mensen die tips uitwisselen. In Nederland zijn er maar weinig locaties die lang leeg staan door schaarste van de grond, dus urban explorers reizen door heel Europa (en verder) op zoek naar de stilte van verlaten gebouwen.

Niet zonder gevaar

De wet verschilt per land, maar in Nederland is het niet per definitie verboden om door verlaten gebouwen te lopen. Toch overtreed je al snel de wet, omdat de meeste verlaten gebouwen een eigenaar hebben, die toestemming moet geven om naar binnen te gaan. Openbare locaties, zoals verlaten tunnels of industrieterreinen, mag je wel binnengaan.

Ook is het natuurlijk verboden om ergens in te breken of om vernielingen aan te richten. Daarnaast kan het onveilig zijn door bijvoorbeeld instabiele vloeren, vallend puin of asbest dat vrijkomt. In het buitenland zijn er door de jaren heen verschillende mensen overleden door urban exploring.

Bezig met veiligheid

Voor André begon deze hobby meer dan 20 jaar geleden met een bezoek aan een verlaten scheepswerf in Vlissingen. Hij deelde wat foto's online en kreeg vervolgens tips voor plekken in België waar hij meer kon zien. "Ik heb een keer met mensen afgesproken om naar Luik te gaan en ben er zo een beetje ingegroeid. Een paar maanden later was ik elk weekend weg."

Hij benadrukt dat hij nooit inbreekt of vernielingen aanricht. "Maar het is toch niet altijd legaal wat je doet", zegt hij. "Maar bij 90 procent van alles waar ik ben geweest stond gewoon een deur of raam wagenwijd open." Ook zegt hij altijd goed te letten op de veiligheid van een pand. "Ik ben er echt wel bewust mee bezig hoor", zegt hij. "Je wil natuurlijk niet door een vloer zakken of ergens afvallen." Al stoot hij wel af en toe zijn hoofd.

Mos op de fabrieksvloer

Eigenlijk is het binnengaan van een pand altijd wel weer spannend, zegt André. Ook na duizend keer. "Als je door zo'n pand loopt, zeker als je alleen bent, en er opeens een kat oversteekt, dan schrik je wel even." Toch is het niet per se de spanning die hem naar oude gebouwen trekt, maar is het eerder een eindeloze fascinatie voor wat zich achter de deuren bevindt.

"Dat je voor je ogen kan zien dat de tijd doorgaat. En dat alles wat de mens gemaakt heeft toch weer wordt overgenomen door de natuur." Met enthousiasme in zijn stem vertelt hij over een fabriekshal met mos op de grond en takken op de oude machines. "Dat zijn de dingen waar ik met het grootste plezier naartoe ga."

Tijdmachine

Ook houdt hij heel erg van het gevoel dat hij in een soort tijdmachine stapt. Een van de bijzonderste plekken waar hij is geweest, is volgens André een gebouw in Armenië waar jaren geleden met een enorme telescoop ruimteonderzoek werd gedaan. "Dan zit er nog een soort controlekamer bij met allemaal van die Sovjet-apparatuur."

"Naast het verval, is dat echt waar ik naar op zoek ben: van die oude Sovjet-dingen", zegt André. "Het is een flashback naar hoe het leven toen was. Dan zie je gelijk voor je hoe die mensen daar in hun pakken liepen", gaat hij verder.

Tsjernobyl

Ook het gebied rondom Tsjernobyl kan André eindeloos fascineren. In 1986 werd dit gebied in één klap onleefbaar door een ramp met een kernreactor. Duizenden vierkante kilometers om het rampgebied zijn nog steeds afgesloten en alleen te bezoeken met een georganiseerde reis.

André is hier twee keer naartoe gegaan en heeft in totaal 2 weken rondgelopen. Hij maakte zoveel foto's dat hij een aparte website bouwde om alles kwijt te kunnen. "Het waren echt heel vermoeiende dagen, met superveel indrukken."

Poppen en botsauto's

"Eigenlijk ging ik het pas verwerken op het moment dat ik achteraf de foto's aan het bewerken was", gaat hij verder. "Dan denk je: jeetje, heb ik daar rondgelopen?" Het leverde soms bizarre beelden op, bijvoorbeeld van een verlaten school waar de poppen nog liggen of een kermis waar de botsauto's nog tegen elkaar aan staan.

Toch is André nog niet klaar met het gebied, want hij droomt ervan om terug te keren. Maar door de oorlog in Oekraïne kan dat niet. "Als het allemaal weer een keer rustig wordt, dan hoop ik dat we die kant weer eens op kunnen gaan."

'Moet toch kijken'

Na zoveel gebouwen zou je zeggen dat André inmiddels alles wel heeft gezien, toch denkt hij niet snel te stoppen met urban exploring. "Het blijft gewoon trekken op een of andere manier", zegt hij. "Als we op vakantie zijn en je weet dat er een fabriekje zit, dan moet ik toch kijken."

"Ik kan niet hebben dat ik thuiskom en er dan achter kom dat het een mooie textielfabriek met allemaal oude machines was", zegt hij. "Dus ja, je gaat het toch checken. Ik weet ook niet wat het is, misschien is het toch ook wel een beetje verslavend."