Ze liggen bij mij thuis tot aan het plafond toe opgestapeld: onderzoeksrapporten, analyses, studies, aanbevelingen. Ze gaan allemaal over het uitvinden van het wiel. Al die woorden gaan over politici die het zicht op de buitenwereld kwijt zijn en graag weer contact willen krijgen met de  kiezer op straat.

Het lijkt wel op een hopeloze zoektocht. Een tocht, niet naar de speld in de hooiberg, maar veeleer naar de hooiberg zelf. Nu weer komt de Partij van de Arbeid met een rapport, om  ‘een einde’ te maken aan de ‘machteloze politiek’. PvdA-Kamerleden, zo is kort samengevat het advies, moeten weer de straat op, luisteren naar de stem des volks.

Zelfkastijding

Indirect worden de sociaaldemocratische volksvertegenwoordigers door de eigen partij, doofheid verweten. De Kaasstolp aan Diggelen, Schuivende Panelen, het rapport Van Kemenade, daar stond het ook het ook al in. De kloof tussen het Binnenhof en de buitenwereld is groot, zo is ongeveer de conclusie. Waarmee en passant het doel van de VVD-PvdA-coalitie zoals beschreven in het regeerakkoord (Bruggen Slaan) blijkbaar als mislukt wordt beschouwd. Al die aanbevelingen, goed bedoeld, maar waarom steeds die zelfkastijding?

‘Begin het verhaal met WAAROM, niet met hoe’, zo lees ik. Zo is het precies. De vraag is: waarom vertrouwt de burger de politiek niet, waarom gelooft de burger niet wat er wordt gezegd, waarom wordt altijd de helft van het verhaal verteld.

Vertrouwen ontbreekt en geloofwaardigheid ontbreekt, zo simpel kan de analyse zijn.

Het zorgstelsel wordt verkocht alsof oma er een stuk gelukkiger op wordt, ook zonder thuishulp. En een student die ‘kansen krijgt’ kreeg eerst een beurs en mag nu lenen. Ook dat is niet alleen hervormen maar ook bezuinigen. Langer doorwerken, hartstikke leuk voor wie wil en kan. Maar in praktijk is het vooral, door het UWV opgejaagd, solliciteren naar wat er niet is. Voedselbanken in één van de rijkste landen van de wereld. Leg het er maar uit. Amsterdam is voor veel buitenlandse bedrijven een belastingparadijs, en dat pak je niet aan door te zeuren over een salaris op de Balkenende-norm en dat al bijna graaien noemen.

Onder vuur

Natuurlijk, het is begrijpelijk dat een politiek leider soms denkt: krijg allemaal de ‘vinkentering’, zoals Samsom laatst zei. Het is erger dat de kiezer hetzelfde denkt.

Die kiezer heeft het trouwens echt niet alleen gemunt op de PvdA, bijna elke partij ligt voortdurend in het vizier. Alleen wie mooi weer belooft, bediening op elk terras, een huis met een tuin voor een schappelijke prijs, lange vakanties en minder werkstress, zit bij de peilingen in de lift. 

Visie, leiderschap, voorop durven lopen, fouten erkennen, slecht beleid repareren, het héle  verhaal vertellen, je familie erbuiten laten, uitleggen dat soms niet alles in één keer kan. Zo kort kan een rapport zijn. Maar als je in een kabinet zit en vindt dat het allemaal niet lukt, niet botert en je onderling te veel verschilt, daaronder lijdt en je geloofwaardigheid erodeert, hou er dan gewoon mee op!