Moet je samen met FVD een coalitie vormen in Brabant? Voor die vraag staan zowel het CDA als de VVD. Maar terwijl bij de eerste partij zo ongeveer de hel losbreekt, is de VVD stil. Terwijl van beide partijen bijna de helft van de achterban twijfelt.

Want als we vragen wat kiezers van VVD en CDA vinden van een samenwerking van hun partijen met Forum voor Democratie zien we nauwelijks verschil. Voor een samenwerking in de provincie Brabant is 62 procent van de CDA-kiezers, en 65 procent van de VVD-stemmers. Van beide groepen is precies 24 procent tegen. Als we vragen naar het vormen van een nationale coalitie, bijvoorbeeld na de verkiezingen van volgend jaar, dan is er ook daar nauwelijks verschil tussen de CDA-achterban (52 procent vóór, 41 tegen) en de VVD-kiezers (53 procent vóór, 44 tegen).

Hoofdpijndossier

Kiezers denken er dus hetzelfde over. En toch is de samenwerking voor de CDA-top een hoofdpijndossier, terwijl de VVD-leiding er (ogenschijnlijk) geen nacht minder om slaapt. Hetzelfde zagen we in 2010, toen het draaide om samenwerking met de PVV. Een verklaring is wellicht dat de VVD pragmatischer en minder principieel van inslag is. En de partij zit ook wat de inhoud betreft dichter tegen partijen als PVV en Forum aan.

'Recept voor chaos'

Maar waarom hebben grote minderheden in beide partijen twijfels? We zien dat de weerstand bij het CDA-smaldeel vooral draait om het gevoel dat de boodschap en standpunten van FVD en Baudet niet te rijmen vallen met de waarden van hun partij. Bij VVD-kiezers spelen twee andere argumenten een rol. Allereerst is er grote weerstand tegen de persoon van Baudet en de manier waarop hij volgens kiezers 'omgaat met de waarheid'. Een tweede argument dat veel kiezers aanvoeren is dat de partij veel te onervaren en (daarmee) onberekenbaar is om op landelijk niveau mee samen te werken. "Een recept voor chaos en wanbestuur," schrijft een kiezer. "Zie de ervaring met de LPF."

Samenwerken met Forum mag voor het CDA nu al een hoofdpijndossier zijn, als bijna de helft van de huidige VVD-achterban nu al aarzelt over een coalitie, is dit voor de VVD ook een probleem in wording.