Niet gestemd voor de gemeenteraad? Dan moet je ook niet klagen, vinden 8 op 10 mensen die wél stemden

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 15.000 leden van het Opiniepanel. De landelijke opkomst van de gemeenteraadsverkiezingen lag dit jaar op 53,7 procent. Iets hoger dan de historisch lage opkomst van 2022, maar ook dit jaar bleven in sommige gemeenten de meeste mensen thuis.

'Voor gevochten'

Een ruime meerderheid van de mensen die deze week wel kwamen opdagen vindt dat onbegrijpelijk. Stemmen is volgens hen 'het minste wat je kan doen' om invloed uit te oefenen op wat er in je gemeente gebeurt.

Bovendien moeten we blij zijn dát we daar in Nederland überhaupt over mee kunnen beslissen, is een breed gedeelde mening. "Stemmen is een recht waar hard voor gevochten is en lang niet overal goed en veilig kan. Als je dat niet belangrijk genoeg vindt, moet je gewoon je mond houden", vindt iemand.

'Politiek luistert niet'

15 procent heeft wat meer begrip voor de niet-stemmers. Zij herkennen vaak het gevoel van onvrede dat deze groep kan hebben, vanwege de 'politiek die te weinig naar de burgers luistert'.

Bovendien vinden zij dat de keuze om niet te stemmen op zichzelf ook een signaal kan zijn. "Elke inwoner met stemrecht telt mee, ook al heeft die niet gestemd. En niet-stemmen is ook 'iets zeggen'. Politici horen het zich aan te trekken dat grote aantallen in hun gemeente niet stemmen", licht iemand toe.

Weinig vertrouwen

De deelnemers in het onderzoek die deze week geen stem uitbrachten, kunnen zich daarin vinden. Voor hen was een algemeen gebrek aan vertrouwen in de politiek (57 procent) de voornaamste reden om niet te gaan stemmen.

3 op de 10 (29 procent) denken bovendien dat hun stem uiteindelijk geen invloed heeft. Tegelijkertijd speelden voor sommigen ook praktische redenen mee: meerdere deelnemers laten weten dat zij deze week nog op vakantie waren, maar vergaten om iemand voor hen te machtigen.

Wiens schuld?

Is de lage opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen te wijten aan de lokale politici zelf? Een meerderheid (61 procent) van alle deelnemers vindt van niet. Volgens hen hebben burgers voldoende mogelijkheden om zich te verdiepen in wat er in hun gemeente speelt. Bijvoorbeeld via een burgerberaad of door de stemwijzer in te vullen.

Ongeveer een kwart (23 procent) denkt wel dat de lokale partijen op dit gebied iets aan te rekenen valt. Voor hen blijft de gemeentepolitiek te onzichtbaar en hebben daardoor het gevoel dat het minder leeft in de buurt. "Je ziet en hoort de raadsleden vooral bij de verkiezingen, de rest van de tijd niet", vindt een deelnemer.