9 op de 10 harddrugsgebruikers niet bezig met drugscriminaliteit, minister Van Weel geschokt

Dat blijkt uit onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel in samenwerking met Spuiten en Slikken onder bijna 1.400 deelnemers van 18 tot en met 34 jaar. De afgelopen tijd waren er verschillende incidenten rondom drugscriminaliteit in het nieuws. Zo werd afgelopen maand in Overasselt de bewaker van een drugscrimineel doodgeschoten als gevolg van een ruzie over cocaïne.

Medeverantwoordelijk

Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid sprak zich na deze gebeurtenis uit over de rol van drugsgebruikers. Volgens hem dragen zij zelf ook verantwoordelijkheid voor de gevolgen van de illegale handel. De grootste groep (51 procent) harddrugsgebruikers die meededen aan het panelonderzoek kijkt daar anders naar. "De gebruiker is niet degene die de trekker overhaalt", schrijft iemand.

Andere deelnemers geven aan zo weinig drugs te gebruiken, dat ze denken dat hun gebruik geen invloed heeft op het grotere geheel. Een kleinere groep (37 procent) voelt wel dat ze medeverantwoordelijk zijn.

'Wat heeft dat zakje allemaal gezien'

1 op de 8 (13 procent) gebruikers denkt hier écht bewust over na. "Na het ontvangen van je zakje speelt wel even in je hoofd wat dat zakje allemaal al heeft gezien", schrijft iemand. Weer een ander zegt: "Ik voel me niet dusdanig verantwoordelijk dat ik hierover pieker."

Voor slechts 1 op de 20 (5 procent) harddrugsgebruikers leiden incidenten zoals Overasselt, de moord op Peter R. de Vries of die op advocaat Derk Wiersum, ertoe dat ze minder drugs gaan gebruiken of er helemaal mee stoppen.

Schuld bij beleid of gebruiker?

Minister Van Weel reageert geschokt op de uitkomsten van dit onderzoek: "Als je weet dat die link bestaat en hoeveel verschrikkelijks dat brengt in onze maatschappij, hoezo doet dat dan niks met je gedrag?", zegt hij. "Dan gaat er dus ook iets niet goed in de hoofden van deze mensen."

Maar volgens verschillende jongeren maakt hij zich er zo wel erg makkelijk van af. "Dat de markt illegaal is en dat daar nare dingen gebeuren is niet mijn schuld", stelt een deelnemer. "Daar kan de minister wat aan veranderen, ik niet." Veel jongeren schrijven dan ook dat de problemen rondom drugscriminaliteit eerder liggen bij het beleid, omdat de vraag naar drugs toch wel zal blijven bestaan.

Legaliseren van harddrugs

"Het is niet onmogelijk of ondenkelijk om bepaalde drugs te legaliseren", stelt iemand. "Als ze alcohol illegaal maken, krijgen we weer alcoholdoden door verkeerde drank en criminelen die er rijk van worden. Verbied brood en binnen een week is er een broodmaffia."

De helft (51 procent) van alle deelnemende jongeren zou voor het legaliseren en reguleren van de productie van de meest gebruikte harddrugs zijn. Onder de jongeren die zelf harddrugs gebruiken, vinden zelfs 9 op de 10 (88 procent) dat dit een goede manier is om drugscriminaliteit tegen te gaan.

'Mensen moeten gedrag aanpassen'

Een even grote groep (90 procent) zou in dat geval ook bereid zijn om meer te betalen voor hun drugs. "Ik denk af en toe na over de gevolgen die mijn gebruik heeft, en vind het heel vervelend dat er geen andere manier is om aan bijvoorbeeld MDMA te komen", legt iemand uit.

Maar volgens minister van Weel is er een duidelijke reden waarom drugs verboden zijn: "Dat is omdat ze heel erg slecht zijn voor de gezondheid en dat wil je dus ook niet legaliseren. Bovendien kun je ook als Nederland niet alleen iets legaliseren, dan wordt je echt het afvoerputje van Europa, dus dat gaan we niet doen. Mensen moeten hun gedrag aanpassen."

Hardere aanpak dealers

In tegenstelling tot het legaliseren, ligt er nu een wetsvoorstel voor een hardere aanpak van dealers. "Hopelijk heeft dat een afschrikkend effect", zegt Van Weel. Ook loopt er een campagne van de overheid waarmee ze jongeren willen wijzen op de link die er bestaat tussen het gebruik van drugs en de georganiseerde misdaad in Nederland.

Twee derde (67 procent) van de jongeren is voor zo'n hardere aanpak van dealers en criminelen. Maar zowel onder drugsgebruikers (88 procent) als alle deelnemende jongeren (80 procent), denken de meesten dat de overheid zich vooral zou moeten verdiepen in jongeren, om zo te voorkomen dat ze de drugscriminaliteit ingaan.