radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Wat moet Den Haag nu doen om de kloof te dichten? 'Ga in gesprek met de regio', roept deze D66-burgemeester op

Wat moet Den Haag nu doen om de kloof te dichten? 'Ga in gesprek met de regio', roept deze D66-burgemeester op
Burgemeester Wimar Jaeger van Zutphen
Bron: EenVandaag

De verkiezingsuitslag laat volgens D66-burgemeester Wimar Jaeger van Zutphen zien dat mensen zich zorgen maken over welke kant het opgaat met Nederland. "Er is een afstand tussen wat er in Den Haag wordt besloten en hoe dat hier wordt ervaren."

Vanavond komen de kopstukken van de vier coalitiepartijen bij elkaar in het Catshuis om te bespreken wat de uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen voor het kabinet betekent. Het moet vooral gaan over het signaal van de kiezer, is het idee.

Verdwijnende voorzieningen

Maar welk signaal heeft die kiezer precies afgegeven door in groten getale op de BoerBurgerBeweging te stemmen? En hoe moet de politieke top in Den Haag daarop reageren? We vroegen het aan een bestuurder 'uit de regio': Wimar Jaeger is sinds vorige maand burgemeester van Zutphen én hij is D66'er.

"Ook hier in Zutphen was BBB de grootste partij, maar er is meer aan de hand dan alleen stikstof", benadrukt hij. "Mensen hebben vanuit zorgen op de BBB gestemd. We zien hier minder scholen en grotere klassen. Ziekenhuizen worden afgeschaald zonder overleg. Mensen zien minder bussen rijden, openbaar vervoer loopt terug."

Bekijk ook

Maatschappelijk onbehagen

De angst die Jaeger ziet bij zijn inwoners, komt als onbehagen ook naar voren in onderzoek van socioloog Twan Huijsmans van de Universiteit van Amsterdam. "Mensen hebben het gevoel dat de politiek onvoldoende oog heeft voor de regio", legt hij uit. De monsterzege voor BBB - de grootste partij in alle provincies en straks mogelijk 17 zetels in de Eerste Kamer - verbaast hem dan ook niet.

De onderzoeker ziet al jaren dat mensen buiten de Randstad het gevoel hebben dat hun regio benadeeld wordt: "Gemiddeld genomen hebben mensen in de regio ook het gevoel dat het de verkeerde kant op gaat met Nederland en dat ze daar geen grip op hebben. Dat heet maatschappelijk onbehagen."

'Ook kijken naar leefbaarheid'

Terwijl er langzaam steeds meer voorzieningen verdwijnen in zijn stad, ziet burgemeester Jaeger van Zutphen tegelijkertijd dat hij wél moet helpen bij het oplossen van landelijke problemen. Hij wijst naar de woondeal die de gemeente recent heeft gesloten met woonminister Hugo de Jonge. Daarin mist volgens hem een 'integrale' aanpak waarbij ook wordt gekeken naar de leefbaarheid.

"Je moet het allemaal in één keer doen", vindt de burgemeester. "Je moet niet alleen maar woningen neerzetten, maar je moet ook nadenken over het onderwijs, de bus die langskomt en het ziekenhuis en de bakker die je wil hebben. Dat moet je organiseren. En ja, dat kost geld."

Bekijk ook

'In gesprek gaan met de regio'

De D66'er vindt dat de landelijke politici nu te veel met zichzelf en een paar grote steden bedenken wat er moet gebeuren, om dat vervolgens uit te rollen over het hele land. "We zijn in de regio te veel bezig met repareren wat in Den Haag niet helemaal goed is voorbereid", merkt hij in de praktijk.

Er moet meer worden nagedacht over waar de regio behoefte aan heeft, benadrukt Jaeger. "Vanavond hoop ik vooral dat de landelijke politici zich echt realiseren dat ze met de regio in gesprek moeten zijn. Dan hoor je hoe het zit met de afnemende voorzieningen en de zorgen van de inwoners daarbij. Mensen hebben zorgen, dat zie je in dit verkiezingsresultaat."

Burgemeester Wimar Jaeger van Zutphen vertelt wat het kabinet volgens hem nu moet doen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Omsingeling als 'militaire oefening': waarom China juist nu druk op Taiwan opvoert

De druk van China op Taiwan wordt steeds groter. Met grootschalige militaire oefeningen rondom het eiland groeit de vrees voor een invasie. Gaat China nu echt proberen Taiwan zich opnieuw toe te eigenen? "Dit moeten we zien als het nieuwe normaal."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Wat 'eenheid van kabinetsbeleid' is en waarom politiek Den Haag dat zo belangrijk vindt

Wat 'eenheid van kabinetsbeleid' is en waarom politiek Den Haag dat zo belangrijk vindt
Asielminister Marjolein Faber en premier Dick Schoof bij het Kamerdebat over de lintjesaffaire
Bron: ANP

'Eenheid van kabinetsbeleid': voor en tijdens het Kamerdebat over de lintjesaffaire gaat het er veel over. Meerdere politici vinden dat minister Marjolein Faber aan deze eenheid morrelt. Maar wat betekent het precies? "Ze moeten met één mond spreken."

Afgelopen weekend werd duidelijk dat minister Marjolein Faber van de Asiel en Migratie weigert te tekenen voor koninklijke onderscheidingen voor vrijwilligers die zich hebben ingezet voor vluchtelingen en asielzoekers. Als oplossing zullen premier Dick Schoof en minister van Binnenlandse Zaken Judith Uitermark hun handtekening zetten. Maar volgens critici staat de 'eenheid van kabinetsbeleid' hierdoor op het spel.

Met één mond spreken

Het kabinet moet met één mond spreken, legt politiek commentator Joost Vullings uit. Dat is volgens hem een van de kernwaarden van het Nederlands staatsbestel. "Je moet het eigenlijk zo voor je zien: je mag als minister best je eigen mening hebben, maar die bespreek je dan alleen in de ministerraad met alle ministers achter gesloten deuren."

"Maar als er dan uiteindelijk een besluit wordt genomen, dan sta je daar met z'n allen achter en draag je dat ook uit", gaat hij verder. "Want anders heb je als kabinet natuurlijk buitengewoon weinig gezag als vervolgens iedere minister alsnog zijn eigen mening gaat geven. En dat is dus hier het geval."

Niet de eerste keer

Toch is het niet voor het eerst dat een minister uitspreekt dat hij of zij het niet eens is met de rest van het kabinet. Zo keerde Mona Keijzer, toen nog staatssecretaris van Economische Zaken, zich in 2021 tegen een in de ministerraad genomen besluit over het coronatoegangsbewijs. Zij stapte uiteindelijk niet zelf op, maar werd ontslagen door toenmalig premier Mark Rutte: een uitzonderlijk besluit.

Het Kamerdebat vandaag gaat dan ook niet alleen om een eventueel excuses van minister Faber, maar ook om leiderschap van premier Schoof, vertelt Vullings. "Het is de bedoeling dat hij tegen zijn minister zegt: 'Luister, wij willen dat deze lintjes worden uitgedeeld aan die mensen. En we willen ook dat iedereen dat uitdraagt en er niet één iemand zegt het er niet mee eens te zijn.'"

Bekijk ook

'Kabinet is als voetbalteam'

Partijleider Mirjam Bikker van de ChristenUnie vergelijkt het kabinet met een voetbalteam. "Als je gaat spelen in verschillende stijlen, wordt het geen wedstrijd. En een belangrijke regel is: het kabinet regeert, en gaat als het goed is aan de slag met wetsvoorstellen, en de Kamer controleert."

"Maar als de ene minister zegt 'ik vind het een goede wet' en de andere 'ik vind het een slechte wet', dan kan de Kamer dat niet meer controleren", benadrukt ze over het belang van 'eenheid van kabinetsbeleid'. "Wat je persoonlijk op een verjaardag vindt, is tot daaraan toe. Maar als minister spreek je dezelfde woorden als je collega's, want je bent het met elkaar eens."

'Niet alleen excuses, ook tekenen'

Ook GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans is niet te spreken over de huidige situatie. Volgens hem is eenheid juist nu nodig. "Kijk eens in wat voor tijd we leven: op 2 uur vliegen is er een oorlog gaande, vandaag kondigt Trump handelsmaatregelen aan die Nederland hard kunnen raken", somt hij op. "Dan moet je een eensgezind landsbestuur hebben en dat hebben we niet, ze maken alleen maar ruzie."

Het is volgens hem dan ook belangrijk dat Faber niet alleen haar excuses aanbiedt, maar ook zelf de aanvragen voor de lintjes ondertekent. "Dat moet ze beloven, want dat is dan eenheid van kabinetsbeleid. En dat ze iedere volgende aanvraag - die ongetwijfeld zal komen - ook zal tekenen. Daarmee herstel je het vertrouwen in het decoratiestelsel."

Bekijk ook

Herhaling voorkomen

Chris Stoffer van de SGP sluit zich hierbij aan en benadrukt hoe belangrijk die eenheid is. "Het is altijd zo geweest en zie in wat voor rommeltje we nu terechtkomen." Daarom vindt hij het ook belangrijk dat premier Schoof uiteindelijk toch aanwezig is bij het Kamerdebat. "Het gaat nu over het hele kabinet", zegt Stoffer. "Hij moet ingrijpen en zorgen dat het niet nog een keer gebeurt."

Ook Vullings ziet dat alle ogen nu op de premier gericht zijn, zegt de politiek commentator tot slot. "Vijf lintjes zijn misschien een kleine kwestie, maar als je nu niet optreedt, dan kan het nog een keer gebeuren."

Wat 'eenheid van kabinetsbeleid' is en waarom politiek Den Haag dat zo belangrijk vindt

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant