radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Waarom de oorlog in het Midden-Oosten hier nog weinig economische impact heeft

Waarom de oorlog in het Midden-Oosten hier nog weinig economische impact heeft
Tot nu toe heeft de oorlog in het Midden-Oosten hier nog weinig economische impact.
Bron: ANP

Stijgende energieprijzen, voedselschaarste of duurdere producten: waar moeten we rekening mee houden als de oorlog in het Midden-Oosten aanhoudt? "Verrassend weinig impact op ons leven tot nu toe."

De oorlog tussen Hamas en Israël duurt al meer dan een jaar. Ondertussen heeft het conflict zich uitgebreid naar Libanon en Iran. Naast verregaande gevolgen voor de mensen die in het gebied wonen, hebben oorlogen als deze vaak ook impact op de wereldwijde economie.

Oorlog Oekraïne meteen voelbaar

Toch lijken we in het dagelijks leven nog weinig te merken van het conflict, zegt econoom Bert Colijn van ING. "Bij het Midden-Oosten denk je aan olie en brandstofprijzen. Maar de prijzen aan de pomp zijn net zelfs gedaald." Opmerkelijk, ook als je kijkt naar de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. De impact daarvan was direct groot voor de Nederlandse economie.

"Door het dichtdraaien van de gaskraan gingen energieprijzen door het dak." En ook de graanhandel met Oekraïne kwam in de problemen. Volgens Colijn komt dit doordat de economische banden met die landen veel directer zijn. "Israël en Palestina zijn toch betrekkelijk kleine handelspartners voor ons."

Bekijk ook

Invloed van corona

Daarnaast speelt mee dat bedrijven voorraden hebben aangelegd, sinds tekorten in 2020 en 2021. Tijdens de coronapandemie ontstonden er problemen met de aanvoer van producten. Havens en fabrieken lagen stil. "Ook was er een enorme vraag naar producten, omdat mensen niet uitgingen maar thuiszaten."

Toch zijn er al wel economische gevolgen van de oorlog zichtbaar. Containerschepen kunnen niet makkelijk meer via de Rode Zee varen, omdat ze daar bestookt worden door Houthi-rebellen. Die schepen gaan nu via een omweg naar hun bestemming. "Dit zorgt voor extra kosten, maar die worden niet doorberekend aan de consument."

Grotere rol voor Iran

Dat komt volgens Colijn onder andere doordat bedrijven dus veel voorraden hebben, maar ook omdat mensen momenteel minder geld uitgeven. Producten blijven dus op de plank liggen. "Omdat de vraag laag is, zijn bedrijven juist eerder geneigd de prijzen ook te verlagen."

Dat we er nu nog weinig van merken is maar tijdelijk, vermoedt Colijn. Want de oorlog breidt verder uit en ook Iran lijkt een grotere rol te gaan spelen.

Raketafweersysteem naar Israël

Dit weekend werd bekend dat de Verenigde Staten een van hun meest geavanceerde raketafweersystemen naar Israël sturen. Daarmee hoopt Israël zich beter te kunnen verdedigen tegen aanvallen van Hezbollah uit Libanon en Iran.

Iran viel Israël begin deze maand met bijna 200 raketten aan. Een deel kon niet worden tegengehouden. Israël lijkt met het systeem de mogelijkheid te krijgen om Iran aan te vallen en dreigt hier ook al veelvuldig mee.

Bekijk ook

Gevolgen voor olievoorraad

Als Iran verder betrokken raakt kan dit met name voor de olievoorraad gevolgen hebben, legt Colijn uit. Veel economen houden rekening met het scenario dat de Straat van Hormuz door Iran wordt geblokkeerd.

Dat is een belangrijke zeestraat en doorvoerroute die de Perzische Golf met de Arabische Zee verbindt. "Als dat gebeurt, gaan de olieprijzen omhoog en zullen we dat als consument ook merken."

Hogere transportprijzen

Hoe langer de oorlog in die regio duurt, hoe groter de kans dat straks alle extra voorraden op zijn en we volgens Colijn te maken krijgen met hogere transportprijzen en langere transporttijden.

Als consument nu gaan hamsteren heeft niet zoveel zin. Maar ondernemers kunnen zich wel degelijk voorbereiden, zegt Colijn. "Kijk naar alternatieve leveranciers en zorg dat je extra producten op de plank hebt liggen." Het is volgens hem in deze instabiele tijd extra belangrijk om voorbereid te zijn op onverwachte gebeurtenissen.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'
Willem Hulsebosch is eigenaar van een bloembollenbedrijf dat exporteert naar de VS
Bron: EenVandaag

Voor Nederlandse ondernemingen met veel export naar de Verenigde Staten breken spannende tijden aan. Door de extra belasting van 20 procent worden hun producten voor de Amerikaanse consument een stuk duurder. "Dit betekent heel veel onzekerheid."

"Dit valt wel rauw op ons dak", zegt Willem Hulsebosch. Samen met zijn vrouw en zoons runt hij al jaren een bloembollenbedrijf in Julianadorp.

Andere markten

"We doen al decennialang zaken met Amerika en hebben in de loop der jaren echt een goede band opgebouwd met onze klanten in de VS", gaat Hulsebosch verder. "Die willen we graag houden. Maar als het moet, dan gaan we ons op andere markten richten."

Want de familie beseft wel dat Amerikanen zullen afhaken als bloemen door de heffing te duur worden. "Tulpen zijn geen eerste levensbehoefte. Aan het eind van je rondje supermarkt staat er een bosje bloemen. Als dat ineens 20 procent duurder is, dan denk je wel twee keer na."

'We begrijpen zijn visie'

De familie Hulsebosch is flink verweven met de Verenigde Staten. "Onze moeder is Amerikaans, we hebben familie overzee en komen er vaak", vertelt zoon Roy.

"We houden van het land en zijn zelfs pro-Trumpers. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar we begrijpen zijn visie wel. Hij maakt waar wat hij zegt. Dat vinden wij ergens ook wel bewonderenswaardig. Hij zet zijn volk op één, dat is duidelijk. Daar kunnen wij in Europa nog wat van leren. Alleen dit plan, dat maakt het voor ons wel lastig."

Bekijk ook

Niet volledig afhankelijk

Toch blijft Hulsebosch positief: "We zijn gelukkig niet volledig afhankelijk van Amerika. We exporteren ook naar Engeland, China, Rusland en Kazachstan. En we hebben een uniek product. Bollen kun je maar op één plek in de wereld telen, en dat is hier, in Nederland. Door het klimaat, de bodem, de omstandigheden. Dat kan niet zomaar ergens anders. Daar hebben ze ons gewoon voor nodig.

Er zijn dus genoeg opties. "Als de ene markt moeilijk doet, dan vinden wij onze weg wel via een andere. We hebben al vaker met onzekerheden te maken gehad. Als het even tegenzit, dan nemen we genoegen met wat minder marge en stellen we investeringen gewoon even uit."

'Kennis en ervaring zit in Nederland'

"Trump ziet ons het liefst naar Amerika vertrekken", legt directeur van TTA-ISO Martin Maasland uit. Het Nederlandse bedrijf maakt landbouwmachines en heeft een grote afzetmarkt in de Verenigde Staten.

TTA-ISO heeft zelfs een kantoor in de VS zitten. "Maar de kennis en ervaring op het gebied van high-techsystemen in de tuinbouw zit hier in Nederland. Die gekwalificeerde mensen kun je niet oppakken en in Amerika neerzetten."

Bekijk ook

Prijs verlagen

Bang voor Amerikaanse concurrenten is Maasland niet. "In ons geval zijn er weinig of eigenlijk geen partijen in de Verenigde Staten die hetzelfde kunnen bieden als wij. We zien onszelf daardoor niet genoodzaakt om de winstgevendheid op onze machines te verlagen."

Maar als de prijs vanwege de invoerheffingen te hoog wordt, dan bestaat er volgens Maasland wel een kans dat de markt afneemt of zelfs helemaal stilvalt. "Dan kunnen we overwegen of we bereid zijn iets van onze marges op te geven, maar we moeten ook de salarissen van onze medewerkers kunnen betalen."

Tegenactie

Over eventuele eigen tarieven die de EU als tegenactie kan invoeren, maakt Maasland zich geen zorgen. "De grootste impact zijn uiteindelijk toch de hoge tarieven van Amerika richting Europa, omdat wij in Europa produceren."

"En andersom importeren wij weinig vanuit Amerika", gaat hij verder. "Dus als Europa hoge handelstarieven gaat invoeren, verwachten wij niet dat dat veel impact op ons heeft."

Bekijk ook

Minder groei maar geen crisis

Hoofdeconomoom van de ING Marieke Blom begrijpt de zorgen van Nederlandse ondernemers die veel exporteren naar de Verenigde Staten. "Door Trumps nieuwe invoertarieven, gemiddeld 25 procent, en zelfs 54 procent voor China krijgt ook de Europese Unie een tarief van 20 procent opgelegd. Dat leidt naar verwachting tot een exportdaling van zo'n 15 procent richting de VS. Voor Nederland betekent dat een krimp van ongeveer 0,2 procent van het BBP."

Toch is dit volgens Blom geen nieuwe economische crisis in wording. "Dit is niet te vergelijken met corona of de energiecrisis. Het is vooral een rem op de groei."

Niet terugslaan met eigen tarief

Blom verwacht dat Europa met eigen tarieven zal reageren. "Maar hoe dat uitpakt is onduidelijk, omdat we niet zeker weten hoe Trump reageert. Een handelsoorlog moeten we zien te voorkomen."

"We kunnen beter gerichte steun bieden aan getroffen sectoren. Ook kan er veel winst worden geboekt door de interne markt beter te laten werken. En er liggen veel kansen in het versterken van handelsrelaties met landen als India en Zuid-Amerika. Als we dit moment grijpen, kan Europa uiteindelijk sterker en minder afhankelijk van de VS worden. Ook voor Nederland liggen hier echte kansen."

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant