radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Telefoons vaak niet goed beveiligd: dit zijn tien tips

Uit de nieuwe Cybersecuritymonitor van het CBS blijkt dat Nederlanders hun computer meestal goed beveiligen. Maar bij mobiele telefoons is dat een heel ander verhaal: 48% van de ondervraagde mensen weet niet of hun toestel beveiligd is. Daarom tien tips om je telefoon veiliger te maken.

Vorig jaar is er 2300 keer aangifte gedaan van een hackmisdrijf in Nederland. Waarschijnlijk is het daadwerkelijke aantal veel hoger. Naar schatting doet 80 procent van de slachtoffers van cybercrime geen aangifte. Mogelijk heeft dat te maken met het lage oplossingspercentage van dergelijke misdrijven: slechts vijf procent van de hackaangiftes worden opgelost.

Voorkomen is daarom beter dan genezen. Met deze tien tips kom je al een heel eind.

1. Installeer alleen goedgekeurde apps

Telefoongiganten Google en Apple hebben allebei een speciale marktplaats voor apps. De apps die je daar kunt downloaden zijn gecheckt op misbruik en je kunt in de opmerkingen lezen of er nog andere dingen mis zijn met de app.

Als een app niet te vinden is in de App Store van Apple of de Google Play store van Google, dan is de kans groot dat de applicatie ‘malware’ is. Open dus geen links van mensen die zeggen dat je dit programmaatje echt eens moet uitproberen. Ook niet als dat bericht van een goede bekende lijkt te komen.

2. Zorg dat je telefoon geüpdatet is

Een beveiligingslek in een telefoon of de software van telefoons kan makkelijk uitgebuit worden door hackers. Daarom zijn constante updates zo belangrijk. Softwareproducenten ontwikkelen telkens nieuwe versies van apps die een beveiligingslek weer dichten. Als je je telefoon niet updatet dan blijf je kwetsbaar voor hackaanvallen.

3. Stel een toegangscode in

Een telefoon zonder toegangscode is als een badkamer zonder slot. Iedereen kan zo maar naar binnen en krijgt dan alles te zien. Sluit anderen daarom buiten met een toegangscode. Met nieuwe toestellen is het ook vaak mogelijk om biometrische gegevens, zoals een vingerafdruk, te gebruiken om een telefoon te beveiligen. Dergelijke biometrische gegevens zijn moeilijk om af te kijken.

4. Versleutel de informatie op je telefoon

Het is mogelijk om de informatie op je telefoon te versleutelen. Als je dat doet, dan wordt alle informatie op het toestel gecodeerd. In het geval dat iemand zich toegang verschaft tot je toestel, hebben ze er alsnog weinig aan. De informatie op de telefoon bestaat dan uit een brei van door elkaar gehusselde code. Wanneer je een pincode instelt op een (nieuwe) iPhone dan wordt de telefoon automatisch versleuteld. Android-gebruikers moeten dat apart instellen.

5. Gebruik verschillende wachtwoorden

Een veelvoorkomend probleem is dat mensen voor alles hetzelfde wachtwoord gebruiken. Als je dat doet, wordt het voor kwaadwillenden een stuk makkelijker om je volledige digitale identiteit over te nemen. Met het wachtwoord van je werkmail kunnen ze dan ook ineens in je Facebook-account, je internetbankieren en misschien zelfs bij de naaktfoto’s van je partner. Voorkom een dergelijke hack door bij elk account een ander ingewikkeld wachtwoord te gebruiken. Als je het moeilijk vindt om al die verschillende wachtwoorden te onthouden dan is er nog een aanvullende oplossing: een wachtwoordkluis zoals LastPass.

Je kan ook checken of je wachtwoord ooit is uitgelekt via de websites Scatteredsecrets of HaveIbeenpwnd.com.

6. Verbind nooit met onveilige wifi-netwerken

Routers zijn het knooppunt van al jouw internetverkeer. Als een hacker zichzelf toegang heeft verschaft tot een wifi-netwerk, dan is het ook mogelijk om alles wat jij doet op het internet te monitoren. Daarom is het zo gevaarlijk om verbinding te maken met een onbeveiligd wifi-netwerk. Zodra je verbinding hebt gemaakt met een onveilig netwerk, kan een hacker in jouw telefoon. Maar let op: dat je een wifi-wachtwoord moet invoeren betekent niet automatisch dat het netwerk veilig is. Je zult moeten nagaan wie er allemaal toegang heeft tot de wifi. Dus even snel de wifi gebruiken van het café of restaurant waar je op bezoek bent is misschien ook niet een heel goed plan.

Een aanvullende maatregel die hierbij kan helpen is een Virtual Private Server (VPN). Als je gebruik maakt van een VPN-verbinding dan wordt al je internetverkeer van en naar de server versleuteld. Daardoor werkt het trucje van de vijandige overname van een router niet meer, en blijft jouw internetverkeer privé. Maar de makkelijkste manier om dergelijke hackpogingen te voorkomen is door alleen te verbinden met een goed beveiligde router.

7. Klik nooit op onbekende links

‘Phishing’, heet het ook wel: het toesturen van onveilige links. Zodra je op de link hebt geklikt, wordt er een bestand gedownload. Dat bestand neemt vervolgens de controle over jouw toestel over. Op die manier kan een hacker op afstand alles doen met je telefoon, bijvoorbeeld geld naar zichzelf overmaken. 

8. Bewaar geen foto’s van identiteitspapieren

Identiteitsfraude kan heel vervelend worden. Met een kopietje van je ID-kaart kan een crimineel bijvoorbeeld telefoonabonnementen afsluiten op jouw naam. Probeer dan nog maar te bewijzen dat jij dat abonnement niet hebt afgesloten. Gelukkig is er een heel makkelijke manier om te voorkomen dat er misbruik wordt gemaakt van jouw identiteitspapieren: bewaar geen foto’s van identiteitspapieren op je telefoon. En nog een goede tip. Post ook geen blije foto’s van jezelf met een nieuw verworven rijbewijs op sociale media. Want ook zulke foto’s kunnen gebruikt worden voor identiteitsfraude.

Als je echt een kopie moet versturen van identiteitspapieren, gebruik dan de speciale app van de Rijksoverheid om belangrijke onderdelen wazig te maken. Op die manier voorkom je dat er fraude mee gepleegd kan worden.

Lees ook:

9. Installeer een ad-blocker en een tracker blocker

Advertenties bestaan als het goed is uit een afbeelding van een product dat iemand graag wil verkopen. Maar het is mogelijk dat kwaadwillenden zo’n advertentie misbruiken om een vijandig bestand op jouw telefoon te krijgen. Je telefoon downloadt immers de afbeelding automatisch, zonder dat jij daar toestemming voor geeft. Daarom kan een ad-blocker helpen je digitale veiligheid te vergroten.

Een andere vorm van onveiligheid is het lekken van privacygevoelige gegevens. Meestal zonder dat jij het doorhebt, hebben allerlei websites zogenaamde ‘trackers’ op hun website geïnstalleerd. Dergelijke programma’s houden zo’n beetje alles bij wat jij doet op de website. Veel trackers worden gemaakt door zogenaamde ‘third-party’ ontwikkelaars, die hun geld verdienen met de verkoop van data. Op die manier kan een bedrijf, een hacker, of kunnen misschien de veiligheidsdiensten in bezit komen van alles wat je online uitspookt, zonder dat jij het weet. Tracker blockers zorgen ervoor dat dergelijke privacylekken (gedeeltelijk) worden tegengehouden.

10. Gebruik zelfvernietigende berichten en PGP

PGP staat voor ‘Pretty Good Privacy’. Maar eigenlijk wordt daarmee ‘heel goede privacy’ bedoeld. Het is namelijk een versleutelingstechniek die ontzettend moeilijk is om te kraken. Het kan een beetje moeilijk zijn om te begrijpen hoe het precies werkt. Daarom zijn er apps zoals Signal, Telegram en zelfs Whatsapp die berichten automatisch voor je versleutelen. De apps Signal en Telegram bieden de mogelijkheid om zelfvernietigende berichten te versturen. Zo’n bericht wordt automatisch verwijderd bijvoorbeeld 10 seconden na ontvangst. Op die manier verklein je de kans dat mensen berichten lezen die je naar iemand anders hebt gestuurd.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Minder zorgstudenten in het mbo, terwijl personeelstekort groeit: 'We moeten ons rot schrikken als samenleving'

Het aantal studenten op mbo-opleidingen voor verpleegkundigen en verzorgenden blijft maar dalen. In de laatste 5 jaar ging het om een daling van 30 procent, terwijl er juist veel vraag is naar zorgpersoneel. De MBO Raad wil nu actie van het kabinet.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Kans op inslag van asteroïde 2024 YR4 op aarde steeds groter, maar volgens deze ruimteonderzoeker hoeven we niet bang te zijn

Kans op inslag van asteroïde 2024 YR4 op aarde steeds groter, maar volgens deze ruimteonderzoeker hoeven we niet bang te zijn
Bron: Unsplash

Een groep astronomen trekt aan de bel, want de kans dat een asteroïde de aarde gaat raken wordt steeds groter. In 2 weken tijd steeg deze van 2,6 naar 3,1 procent. "Historisch, maar niet te vergelijken met de asteroïde die dinosaurus heeft uitgeroeid."

De asteroïde, die volgens NASA op 22 december 2032 de aarde zou kunnen raken, heeft zelfs al een naam: 2024 YR4. Hij heeft een geschatte doorsnee van tussen de 40 en 90 meter, en verplaatst zich met een snelheid van meer dan 10 kilometer per seconde. Mocht hij de aarde raken, dan krijgen we dus met een flinke klap te maken.

'Neem het met een korrel zout'

Zijn we over 7 jaar in gevaar? Als je het aan ruimtevaartspecialist Angelo Vermeulen vraagt, niet. "Je moet het met een grote korrel zout nemen", merkt hij op. "Het is een vrij relatief hoog cijfer. Maar de gemeenschap van astronomen wereldwijd maakt zich eigenlijk geen zorgen."

"Want wat er meestal gebeurt, is dat naarmate men meer en meer informatie te weten komt over de baan en de snelheid van de asteroïde, door meerdere metingen te doen, ze zich eigenlijk realiseren dat de kans kleiner wordt dat hij de aarde zou raken."

Bekijk ook

Nog geen 'doomsdag'

"Dit is dus zeker nog geen 'doomsday-scenario'", zegt Vermeulen. Op het moment van de eerste observatie is de asteroïde namelijk nog ver verwijderd van de aarde. Het is een klein object in de verre verte. Om hem te spotten hebben astronomen een sterke telescoop nodig.

"Dan probeer je zo goed mogelijk de baan en de snelheid op te meten", legt hij uit. "Het percentage gaat dan vaak schommelen, soms omhoog en dan soms weer omlaag. Wanneer hij dichterbij de aarde zit kunnen we hem veel makkelijker observeren en opmeten." Pas dan kunnen astronomen écht spreken over de kans op een inslag. "Maar in het verleden is eigenlijk altijd gebleken dat die kans dan 0 procent werd en dat het dan langs de aarde heen vliegt."

Meerdere asteroïden in zonnestel

Naast 2024 YR4 vliegen er meer dan een miljoen asteroïden door het zonnestel, weet Vermeulen. Tussen Mars en Jupiter zit een asteroïdengordel waar een groot deel van deze 'mini planeetjes' vliegen. "Die zitten daar eigenlijk vrij veilig, want ze draaien in een baan om de zon. Ze zijn geen bedreiging."

"Maar er zijn dus ook asteroïden die los door het zonnestelsel vliegen." En voor die losse - zoals 2024 YR4 - moeten we uitkijken. "Ze zouden mogelijk op de aarde kunnen neerstorten. En dat is in het verleden al gebeurd, er zijn genoeg voorbeelden. De bekendste is natuurlijk het uitsterven van de dinosauriërs, veroorzaakt is door zo'n inslag."

Bekijk ook

Zeer zeldzame gebeurtenis

Ook in de Amerikaanse staat Arizona sloeg zo'n 50.000 jaar geleden een asteroïde in. Onderzoekers schatten in dat deze een diameter van ongeveer 50 meter had en rond de 300.000 ton woog. "Je kan hem bezichtigen, een prachtige geologische formatie", noemt de ruimtevaartspecialist het.

De aarde blijft dus niet gespaard van zulke inslagen, vertelt Vermeulen. "Maar dat het zal gebeuren in een tijdbestek van een mensenleven is zeer zeldzaam."

DART

Ook vertelt de ruimtevaartspecials dat NASA technologie heeft ontwikkeld om de banen van asteroïden te wijzigen, zodat ze de aarde niet raken. "Tijdens die missie, genaamd DART, heeft men met een ruimte toestel van ongeveer 600 kilo recht op een asteroïde laten inslaan om te zien of we de baan van die asteroïde konden wijzigen."

"En dat is een groot succes geworden", gaat hij verder. De baan is zelfs veel meer veranderd dan gehoopt. "Dus we kunnen asteroïden wel van een baan doen afwijken. En als je dat op tijd doet, zelfs al is het een kleine wijziging, dan heeft het groot effect wanneer het in de buurt van de aarde komt."

Bekijk ook

Tsunami als gevolg

Maar stel het gebeurt wel, hoe zou dat er dan uit zien? "De gevolgen van zo'n inslag zijn niet te overzien", antwoordt Vermeulen. "Maar het zal minder apocalyptisch zijn dan wat je ziet in films."

En dat komt vooral doordat het grootste oppervlak van de aarde, ongeveer 70 procent, bedekt is met water. "In het Los Alamos National Laboratory heeft men een computersimulatie laten maken (van een asteroïde inslag, red.). En zo hebben ze ontdekt dat het best meevalt. Wat je krijgt is een tsunami, en het blijkt dat maar een fractie van de totale energie van die asteroïde omgezet wordt in golven. De golven zullen niet zo heel ver reizen. Dus we kunnen daar ook wel wat wat geruster over zijn."

Aardbevingen en klimaatverandering

Wel kan die eventuele inslag op 22 december 2032 voor seismisch effecten zorgen, zoals een aardbeving. "En in een gebied waar veel vulkanische activiteit is, kan het die activiteit gaan uitlokken. Want je krijgt bij een inslag sowieso een enorme schokgolf als een asteroïde in de atmosfeer ontploft of op aarde neerstort." Hij vergelijkt het met honderdmaal de kracht van een bom van Hiroshima.

"En als zo'n ding in de atmosfeer komt, genereert dat verder ook heel veel hitte waardoor het branden kan veroorzaken", gaat Vermeulen verder. "Dat is een effect dat lang na de inslag nog kan blijven doorwerken, het werpt allerlei stoffen in de atmosfeer op, die dan een deel van het zonlicht kunnen blokkeren en waardoor je het klimaat kan gaan verstoren."

Kans op een asteroïde inslag op aarde wordt steeds groter, maar volgens deze ruimtespecialist hoeven we niet bang te zijn

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant