De Nederlandse Staat is deels aansprakelijk voor de deportatie van ruim 300 moslimmannen na de val van de Bosnische enclave Srebrenica. Dat heeft de rechtbank in Den Haag besloten.

De mannen werden in de namiddag van 13 juli 1995 door de Bosnische Serviërs weggevoerd van de compound van Dutchbat. De rechtbank stelt dat Dutchbat had moeten weten dat de mannen gevaar liepen. De meeste mannen zijn gedood.

'Grote gevolgen voor toekomstige missies'

Advocaat Geert Jan Knoops stelt dat de uitspraak van de rechter grote gevolgen zal hebben voor toekomstige missies. 'Als ik minister van defensie was of premier, dan zou ik me de volgende keer wel twee keer achter de oren krabben voordat ik een Nederlandse vredesmissie onder VN vlag naar een crisisgebied stuur.'

Moordpartijen

Nederlandse militairen hadden op het moment van wegvoeren losse identiteitspapieren van anderen mannen gevonden, een signaal dat sprake was van moordpartijen. Omdat Dutchbat de volledige zeggenschap had over de omheinde compound hadden de Nederlandse VN'ers niet mogen meewerken aan de deportatie van de mannen.

De rechtbank vindt dat de Nederlandse Staat echter niet verantwoordelijk is voor de val van de enclave zelf. Het ontbreken van luchtsteun om de enclave te beschermen is niet toe te rekenen aan Nederland.

Schadevergoedingen

Vorig jaar september oordeelde de Hoge raad dat Nederland verantwoordelijk is voor de medeverantwoordelijkheid van 3 moslimmannen. Die werden kort na hun gedwongen vertrek van het Dutchbat terrein vermoord. In die zaak werden schadevergoedingen toegekend aan nabestaanden.

Wat betekent deze uitspraak voor de toekomst voor deelname aan VN vredesmissies? Vanavond in EenVandaag advocaat Geert Jan Knoops die Karremans bij zal staan in zijn zaak dit najaar en eerder Dutchbat militairen vertegenwoordigde voor schadevergoeding. 

En we spreken met Boudewijn Kok. Hij werd als 20-jarige monteur met Dutchbat III uitgezonden naar het gebied. Dutchbat III was in juli 1995 getuige van de val van Srebrenica.  

Staat aansprakelijk in Srebrenica-zaak