De nieuwe donorwet, het was in 2016 het politieke hoogtepunt van D66-kamerlid Pia Dijkstra. Nu bestaat er grote twijfel of de nieuwe donorwet van D66 door de Eerste Kamer komt. Voor een meerderheid in de senaat zijn 38 stemmen nodig.

Automatisch donor, tenzij

In de initiatiefwet van Pia Dijkstra wordt iedere Nederlander boven de 18 jaar donor, tenzij hij of zij bezwaar maakt. Wie niets vastlegt is automatisch donor. De Tweede Kamer nam de omstreden wet eind 2016 met een nipte meerderheid aan. Het wetsvoorstel kreeg toen 75 stemmen voor en 74 stemmen tegen.

Nijpend tekort aan organen

D66 ziet ‘actieve donorregistratie’ als de enige manier om het nijpende tekort aan organen op te lossen. Tegenstanders vinden dat de overheid het zelfbeschikkingsrecht inperkt als het een beslissing over orgaandonatie oplegt aan burgers.

Pia Dijkstra

Jarenlang heeft Pia Dijkstra zich ingezet voor het wetsvoorstel omtrent orgaandonatie. Bekijk hier het gesprek dat EenVandaag met haar had in september 2016 toen er met een kleine meerderheid voor was gestemd in de Tweede Kamer:

Pia Dijkstra bij EenVandaag, september 2016

Levens redden?

In 2016 werd de donorwet aangenomen door de Tweede Kamer met een nipte meerderheid. Het Opiniepanel peilde toen een bescheiden draagvlak: 52% was vóór. Vandaag, twee weken voordat de wet ter stemming komt in de Eerste Kamer, hebben we dezelfde peiling gehouden. Het draagvlak is nu iets groter: 55% vindt de wet een goed idee, 39% is tegen. 

Voorstanders hebben duidelijke redenen: "Dit gaat mensen op de wachtlijsten helpen en levens redden." En velen melden ons ook: "Als je zelf organen wilt ontvangen, dan moet je ook bereid zijn ze te geven." Tegenstanders zijn bang dat als je geen reactie geeft, je lichaam als het ware de overheid toebehoort. En daar willen ze niets mee te maken hebben. "Ik wil zélf bepalen wat er met mijn lichaam gebeurt en daar op geen enkele wijze toe gedwongen worden", zeggen zij. 

GroenLinks aarzelt 

De Eerste Kamer beslist over enkele weken. Partijen als de VVD, het CDA en GroenLinks spelen daar een belangrijke rol. VVD, de grootste partij in de Eerste Kamer stemde in 2016 in de Tweede Kamer verdeeld. De VVD-kiezers zijn in meerderheid voor, 62%. Het CDA stemde in de Tweede Kamer tegen. De CDA-kiezers in ons onderzoek zijn diep verdeeld over deze wet: 48% vóór en 44% tegen. En hoewel GroenLinks in 2016 vóór de wet stemde zouden enkele GroenLinks-senatoren nu aarzelen. Hun kiezers doen dat niet. Een overtuigende 78% zegt ‘ja’ tegen deze wet. 

Bij de PVV zien we vooral tegenstanders van de wet (61%). De voorstanders zitten bij D66 (83%), SP (57%) en PvdA (73%). De Christen Unie is verdeeld: 50% is tegen, 42% is voor.