“Mijn moeder was het schoolvoorbeeld van een voltooid leven.” Bijna tien jaar nadat hij zijn 99-jarige moeder hielp om een einde te maken aan haar leven, staat Albert Heringa opnieuw in de rechtszaal. De rechter veroordeelt de 75-jarige Heringa voor die hulp met een half jaar voorwaardelijke celstraf.

Het vonnis is zwaarder dan de in december geëiste drie maanden voorwaardelijke celstraf. De rechter rekent het Heringa zwaar aan dat hij zijn moeder alleen heeft gelaten nadat ze het door Heringa samengestelde dodelijke mengsel innam. Ook dat Heringa anderhalf jaar heeft gewacht met het melden van wat zich had afgespeeld, weegt de rechter zwaar mee. 

Bij zijn aankomst in de rechtbank staan tientallen leden van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) Heringa met luid applaus en een ereboog op te wachten. Ze willen hem een hart onder de riem steken. Directeur Agnes Wolbert overhandigde Heringa twintigduizend steunbetuigingen die via een petitie zijn ondertekend. 

'Ik sta nog steeds achter mijn beslissing'

Het is niet de eerste keer dat Albert Heringa voor de rechter staat. “Het is beladen. Vooral voor de mensen om mij heen. Maar ik sta nog steeds achter mijn beslissing. Ik vind mezelf een moedig mens.” Heringa hielp zijn moeder Maria aan een naar eigen zeggen waardig levenseinde toen hij erachter kwam dat ze pillen aan het opsparen was. “Ze vond dat haar leven was voltooid.” Daar schrok Heringa van en besloot haar te helpen. “Dat was echt een opluchting voor haar.”  

Heringa verzamelt pillen en filmt hoe hij te werk gaat. Als de beelden in 2010 op televisie komen via de documentaire ‘De laatste wens van Moek’, wordt Heringa uitgebreid door de politie verhoord. Pas jaren later, in 2013, verschijnt hij voor de rechter want hulp bij zelfdoding is strafbaar in Nederland. Euthanasie mag alleen worden gepleegd door artsen en niet door bijvoorbeeld familieleden. 

Hulp bij zelfdoding door familieleden komt voor in 'diepste geheim'

De rechter oordeelt in 2013 dat Heringa schuldig is, maar legt geen straf op. Het OM gaat daar tegen in beroep en in 2015 oordeelt het Hof dat er sprake is van een noodtoestand en ontslaat Heringa van rechtsvervolging. Het OM is het daar niet mee eens en gaat in cassatie. De Hoge Raad verwerpt het eerdere ontslag van rechtsvervolging en dus moet Heringa bijna tien jaar later na het overlijden van zijn moeder opnieuw met advocaat Willem Anker zijn keuzes verantwoorden. “Ik vind het jammer dat ik het boek nog steeds niet kan sluiten. Maar ik heb dit bewust gedaan in alle openheid. Ik hoop nog steeds dat mijn zaak de politiek in beweging brengt om de wet op dit punt te veranderen.”

Volgens de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) staat de zaak van Heringa niet op zichzelf. “Hulp bij zelfdoding door familieleden en andere naasten komt geregeld voor in Nederland, maar dan in het diepste geheim.” Het Openbaar Ministerie twijfelde niet aan de goede bedoelingen van Albert Heringa, maar besloot hem toch te vervolgen en eist afgelopen december een voorwaardelijke gevangenisstraf van drie maanden. De NVVE vindt dat het OM hiermee hulp gelijk stelt aan een misdaad.