radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Herdenkingsjaar Slavernijverleden is voorbij: hoe ver zijn we gekomen? 'Er is een knop aangezet'

Herdenkingsjaar Slavernijverleden is voorbij: hoe ver zijn we gekomen? 'Er is een knop aangezet'
Bron: ANP

De Keti Koti viering op 1 juli markeert het einde van het Herdenkingsjaar Slavernijverleden. De vraag is alleen of er het afgelopen jaar genoeg is gedaan om die pijnlijke geschiedenis bespreekbaar te maken. "De sporen zijn nog zichtbaar."

In 2022 bood premier Mark Rutte officiële excuses aan voor het Nederlandse slavernijverleden. Hij benadrukte daarbij: "Het is geen punt, maar een komma." Aansluitend op deze excuses trok het kabinet vorig jaar 200 miljoen euro uit om het slavernijverleden bespreekbaar te maken.

Positieve veranderingen

Om die bewustwording op grote schaal plaats te laten vinden, moesten gesprekken over slavernij, racisme en discriminatie in het basis- en middelbaar onderwijs en musea de boventoon gaan voeren. Maar ook aanpassingen in onderzoeken en de bescherming van cultureel erfgoed in betrokken landen moesten het afgelopen jaar zorgen voor verbetering.

Volgens adviseur Nederlands slavernij- en koloniaalverleden Peggy Wijntuin zijn die positieve veranderingen zeker zichtbaar. Het is voor haar duidelijk dat er nu meer aandacht is voor het slavernijverleden. "Er zijn nieuwe platformen ontstaan en mensen zijn elkaar gaan vinden op lokaal niveau. De kracht van de zwarte mens, die dit heeft geagendeerd, heeft andere gemeenschappen geraakt."

Bekijk ook

Sporen nog zichtbaar

Maar het kan nog beter, vindt Wijntuin. Volgens haar is dit nog maar het begin. "De schade die is aangedaan, is niet in geld uit te drukken. De sporen uit het slavernijverleden zijn nog altijd zichtbaar."

"Zolang er nog kinderen zijn die zeggen 'bij mij op school wordt er nooit over gesproken,' hebben we er niet genoeg aan gedaan om dit op te lossen", zegt de adviseur.

Duurzame investeringen

Om dit grotere probleem op te lossen moeten we volgens Wijntuin meer investeren in duurzame impact en niet alleen denken op korte termijn. "De subsidies die worden gegeven in dit kader duren maximaal 4 jaar. Om daadwerkelijk en langdurige impact te maken zul je structureel met deze thematiek aan de slag moeten gaan", legt ze uit.

Vooral onderwijs kan hier volgens de adviseur een grote rol in spelen. Zo vertelt ze dat langdurige verandering begint bij de docenten en hun manier van lesgeven. "Ik zou beginnen bij het lerarenkorps. Zorg ervoor dat je een veilige ruimte creëert voor de kinderen en dat er niet alleen in anderhalve pagina in de schoolboeken iets over het verleden wordt verteld. We moeten weten waar we vandaan komen, wie we zijn en vooral waar we naartoe gaan."

Bekijk ook

Keti Koti Junior

Het Wereldmuseum in Amsterdam zit op één lijn met Wijntuin. Ook zij vinden dat investeren in kinderen en voorlichting over het verleden belangrijk. Ze nodigde daarom van de week 13 scholen uit Amsterdam-Oost en -Noord uit voor een educatief programma tijdens de Keti Koti Junior viering.

De basisschoolkinderen maakten op een interactieve wijze kennis met het slavernijverleden. Naast geschiedenislessen volgden de leerlingen creatieve workshops, dit resulteerde in een tentoonstelling van kunstwerken die de complexiteit van slavernij en verzet belichten. Een goede zaak volgens Wijntuin. "Educatie in deze vorm is heel belangrijk."

'Een knop aangezet'

Al met al is adviseur Nederlands slavernij- en koloniaalverleden Wijntuin dus tevreden over de initiatieven die het afgelopen jaar werden genomen. Maar van de 'komma' een 'punt' maken na dit Herdenkingsjaar, is geen goed idee benadrukt ze.

"Dat het Herdenkingsjaar na 1 juli is afgerond, betekent beslist niet dat we stoppen met aandacht hieraan te besteden. Dit is juist het begin en de bewustwording kan alleen maar groter worden. Er is een knop aangezet."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'
Mensen leggen bloemen neer ter nagedachtenis aan de 81-jarige man die is neergeschoten.
Bron: ANP

Na de arrestatie van de vermoedelijke Rotterdamse serieschutter, Sendric S., reageerde de buurt opgelucht. Toch voelen sommige wijkbewoners zich na de 3 moorden nog altijd angstig, ziet de stadsmarinier. "Dat gevoel van onveiligheid gaat nog lang door."

Door 3 fatale schietpartijen in nog geen 2 weken tijd stond eind december het leven in het Rotterdamse stadsdeel IJsselmonde even stil. Uit het niets werden 3 mannen op straat neergeschoten. Het zorgde voor een uitzonderlijk advies: 'Ga bij voorkeur niet alleen naar buiten, vermijd donkere plekken.'

Meer ernstige incidenten

Stadsmarinier Wieke van de Haterd was betrokken bij het opstellen van dat advies. Een stadsmarinier is een ambtenaar die vanuit de gemeente werkt aan de veiligheid in de buurt. Van Haterd's werkterrein is IJsselmonde, waar de schietpartijen waren. Een wijk waar de afgelopen jaren het aantal ernstige incidenten is toegenomen, zegt ze.

Na de eerste schietpartij, was nog helemaal niet duidelijk wat er aan de hand was. "Wat maakt dat deze man specifiek is uitgekozen of is het toevallig?" Er werd tegelijkertijd ook onderzoek gedaan naar het wapen. "Toen is ook het tweede slachtoffer gevallen", vertelt ze. Er werden beelden vrijgegeven, maar het leidde nog niet tot de schutter. Het derde slachtoffer viel opnieuw in hetzelfde gebied. "Toen is de link gelegd: het gaat om dezelfde dader."

info

Drie moorden in twee weken

Op zaterdagavond 21 december 2024 werd rond 21:30 een zwaargewonde man (63) aangetroffen. Hij was in zijn hoofd geschoten en stierf twee dagen later. Een week later werd in de avond opnieuw iemand neergeschoten. Ook deze man (58) overleefde het niet. De politie werkte dag en nacht aan de zaak en gaf zelfs beelden vrij.

In de ochtend van 2 januari werd opnieuw op straat een gewonde, 81-jarige, man aangetroffen die later overleed. De politie loofde een tip uit van 300.000 euro en waarschuwde: 'ga bij voorkeur niet alleen naar buiten. Vermijd donkere, afgelegen plekken.'

Bekijk ook

'Er was echt gevaar'

De politie schaalde volgens Van de Haterd snel op waardoor alle capaciteit beschikbaar was om de schutter snel te pakken. "Omdat er echt gevaar was dat hij weer zou toeslaan." De gemeente en politie kwamen samen tot het advies niet alleen naar buiten te gaan. "Daar hebben we lang over getwijfeld", zegt ze. "Want uiteindelijk gaat het ook uit van een maakbaarheid dat het niet kan gebeuren."

Maar de situatie was uitzonderlijk. "Het was duidelijk wat zich in IJsselmonde afspeelde, er leek echt een verband", legt ze uit. En veel was ook onzeker. Er was veel politie, zichtbaar en onzichtbaar in de wijk. Ook was er veel aandacht voor. "Wat doet dat met zo'n verdachte? Escaleert het meer, wordt de situatie gevaarlijker? Daar moet je toch rekening mee houden."

Bewoners ondersteunen

Na het derde slachtoffer gaat het ineens snel. Er wordt een duidelijke foto vrijgegeven en na een klopjacht kan de politie hem inrekenen. Beelden van de inval circuleren al snel via social media, het gaat om een flat in de buurt van de schietpartijen. De 24-jarige Sendric S. werd er aangehouden, die niet officieel woont in het gebouw. De opluchting is groot. "Omdat je echt bang bent dat er nog andere slachtoffers gaan vallen."

De strafzaak tegen S. begint, over een motief is niets bekend. Wijkmarinier Van de Haterd is nog erg bezig met het organiseren van de nazorg in de wijk. "Het effect van dat gevoel van onveiligheid dat gaat heel lang door", vertelt ze. "We zijn met z'n allen druk bezig om te kijken wat we kunnen doen om de bewoners hierin te ondersteunen".

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant