Politici roepen en beloven van alles in verkiezingstijd. Zo spreekt SP-leider Lilian Marijnissen vol teleurstelling en wanhoop in een verkiezingsspotje dat de helft van de aangiftes bij de politie in de la belandt. Heeft zij gelijk?

De beste bron om deze uitspraak te checken is uiteraard de Nationale Politie. Echter, dat orgaan wil alleen per mail algemene cijfers verstrekken. Ze willen niet telefonisch reageren, omdat de politie niet in verband gebracht wil worden met een politieke partij. De cijfers over aangiftes zijn wel bekend. Meerdere journalisten hebben artikelen geschreven over deze situatie.  

AD-verslaggever Peter Winterman stuitte vorige zomer op aangiftecijfers in een intern politietijdschrift. Hij bevestigt de uitspraak van Marijnissen: "Er zijn ongeveer een miljoen geregistreerde misdrijven. In 2016 waren dat er 930.000. Lang niet al die zaken worden opgepakt door de politie. Het zijn ook veel kleine zaken, zoals een fietsendiefstal of een vernieling. Hierbij is geen daderindicatie. Dan doet de politie er in principe niks mee."  

Aangifte in la, maar wel geregistreerd 

Priscilla Tienkamp van data-onderzoeksbureau Local Focus vroeg eind vorig jaar cijfers op bij de politie en zij herkent zich in het verhaal van Winterman. "Van die aangiftes worden 511.000 niet opgevolgd. Dat is ongeveer 56%. Dat betekent dat ze in de spreekwoordelijke la belanden." Het is echter wel goed om er een nuance bij aan te brengen, want ook al worden niet alle aangiftes opgevolgd, ze worden wel allemaal geregistreerd. "Daar kan de politie allerlei analyses op uitvoeren. Zo kunnen ze ontdekken dat er in een bepaalde straat veel inbraken worden gepleegd. Dan kan de politie meer surveilleren. Het betekent dus niet dat er helemaal niets met een aangifte gedaan wordt. Het kan wel degelijk leiden tot een opsporing."

Geen vervolging als dader bekend is 

In bovenstaande gevallen is het niet opvolgen van aangiftes niet wenselijk, maar het is lastig een fietsendief op te sporen zonder aanknopingspunten. Toch deed Peter Winterman al eerder een meer schokkende ontdekking "Vlak voor dat ik bovenstaande cijfers boven water had, heb ik geschreven over Amsterdam en Rotterdam. Daar zijn grote personeelstekorten. En daar bleven veel zaken liggen waar de dader wel in beeld is. Dat is natuurlijk nog veel ernstiger. In 2016 waren waren dat bijna 17.000 zaken. Dan is er wel daderindicatie, maar dan heeft de politie geen verdere capaciteiten om de zaak verder uit te zoeken." 

Bovenstaande is eerder uitzondering dan regel. Maar het staat vast dat meer dan de helft van de aangiftes niet opgevolgd worden door de politie. Of het nou komt door personeelstekort of door het uitblijven van een daderindicatie, feit blijft dat veel aangiftes op de plank blijven liggen.