
Hoe verschilt nieuwe OVpay van huidige OV-chipkaart? En andere vragen beantwoord
Miljoenen reizigers moeten volgend jaar afscheid nemen van hun OV-chipkaart. Omdat de techniek achter de pas verouderd is, wordt de kaart vervangen door OVpay. Wij vroegen wat jullie over deze overstap willen weten.
Jullie vragen worden beantwoord door Gerbrant Corbee. Hij is woordvoerder bij Translink, het bedrijf achter OVpay, en Daan Zieren, directeur van Reizigersvereniging Rover.
1. Wat is OVpay en waarom wordt de OV-chipkaart afgeschaft?
OVpay is een samenwerking van Nederlandse ov-bedrijven, banken en creditcardmaatschappijen dat vanaf 2027 volledig ingaat in het hele land. Met dit nieuwe systeem checken reizigers in met een OV-pas of met de betaalpas. Deze twee betaalmethoden kunnen worden gezien als de opvolger van de OV-chipkaart.
Vanaf januari is het niet meer mogelijk om een nieuwe OV-chipkaart aan te schaffen. Wel kunnen reizigers hun huidige OV-chipkaart nog gebruiken, de staatssecretaris moet namelijk nog bekendmaken wanneer de kaart definitief stopt. "Maar als de overstap eenmaal is afgerond, wordt de oude OV-chipkaart niet meer geaccepteerd", zegt Translink-woordvoerder Corbee.
Hij legt uit dat de grootste reden voor de overstap zit in de achterhaalde techniek van de OV-chipkaart. "De kaart komt uit 2007: het jaar van de eerste iPhone, toen contactloos betalen nog nauwelijks bestond." Die verouderde techniek wordt nu, bijna 20 jaar later, niet meer ondersteund. "De benodigde chips worden niet meer geleverd en daarom kunnen we de kaarten straks simpelweg niet meer maken."
Tijdens het creëren van het nieuwe OV-pay-systeem gingen de makers dan ook op zoek naar betaalmethoden die mensen vandaag de dag gebruiken. Zoals het contactloos betalen met je betaalpas in winkels. "We wilden deze methoden ook in het openbaar vervoer introduceren. En zo is OVpay ontstaan", legt de woordvoerder uit.
2. Waarom gaat de overstap van OV-chipkaart naar OVpay niet automatisch?
Corbee: "Omdat het om twee verschillende systemen gaat, is het niet mogelijk om alles van de ene op de andere dag over te zetten." Bij de OV-chipkaart staat alle informatie op de pas zelf, waardoor pashouders naar een betaalautomaat moeten om producten op hun kaart te zetten. Dat kan dus niet online of automatisch.
Voor een eventuele directe overstap kon het bedrijf niet spieken bij een buurland, vertelt de woordvoerder. "Nederland is het eerste land ter wereld waar betalen voor het ov op deze manier kan. We moesten de techniek zelf uitvinden met onze leveranciers."
Daarnaast vertelt Corbee dat OVpay ook stap voor stap werd ingevoerd, zodat het systeem eerst in de praktijk getest kon worden. "We zijn begonnen in Almere en Lelystad en zijn daarna steeds verder gaan uitbreiden. We wilden horen wat reizigers fijn vinden en wat beter kan, om die ervaringen meteen te gebruiken bij verdere verbeteringen."
Bij EenVandaag heb je de mogelijkheid om vragen en ideeën in te sturen. Dat kan altijd in onze chat, of je kunt meedoen aan de gerichte EenVandaag Vraagt-oproepen die wij zo'n twee keer per week plaatsen in de Peiling-app. De Peiling-app is gratis te downloaden in de App Store of Play Store.
3. Waarin verschilt de nieuwe OV-pas van de huidige OV-chipkaart?
"Het grootste verschil is dus de techniek", herhaalt Corbee. "Waar voorheen alles op een kaartje stond, is het nu allemaal online te vinden en te regelen. Je kunt nu een account aanmaken met allerlei (persoonlijke, red.) services." Zo kunnen mensen die slechtziend zijn een notificatie op hun telefoon ontvangen die ze kunnen voelen, zodat ze zeker weten dat ze in- of uit zijn gecheckt.
Na de overstap zouden veel dingen voor reizigers dus makkelijker moeten zijn. Zo kan je via de website of de app je OV-pas aanschaffen. Je kan dan ook gelijk je saldo beheren, je kosten inzien en bijvoorbeeld je vergeten in- of uitcheck aanpassen. "Ook kan je nu makkelijker je reishistorie inzien."
Daarnaast wordt het beheren van abonnementen makkelijker. "Op de nieuwe OV-pas kun je meerdere abonnementen zetten. Voorheen moesten mensen soms met twee OV-chipkaarten reizen omdat abonnementen niet samen op één pas konden, maar dat is nu niet meer nodig."
Reizigersvereniging Rover is ook enthousiast over de mogelijkheden van het nieuwe systeem. "Er is nu veel meer mogelijk", zegt directeur Daan Zieren. "In grote steden kun je bijvoorbeeld een dagkaart aan je pas koppelen en veel vervoerders werken met oplopende kortingen en een prijsplafond. Hoe meer je reist, hoe voordeliger het wordt. Die optie bood de OV-chipkaart niet."
4. Wat zijn de voor-en nadelen van de verschillende betaalmethoden voor het ov?
Reizigers kunnen straks op verschillende manieren betalen in het openbaar vervoer. Daarbij is rekening gehouden met uiteenlopende wensen. "Zo kun je reizen met je fysieke betaalpas of met de betaalpas op je telefoon. Daarnaast is er de OV-pas, een roze pasje dat is gekoppeld aan je bankrekening", vertelt Corbee.
Er is ook nog de OV-pas die voorzien is van een barcode die je met contant geld kunt opladen. Volgens Corbee biedt deze pas een uitkomst voor mensen die onder bewind staan en met een beperkt budget moeten rondkomen. "Daarnaast is deze pas er ook voor mensen die graag anoniem willen blijven of niet digitaal vaardig zijn. Ze hoeven hun bankrekening dan niet te koppelen aan de pas en online een account aan te maken", zegt hij.
Voor de incidentele ov-reiziger is reizen met de betaalpas een voordeel omdat je er geen ander pasje voor nodig hebt. Toch zit daar ook een nadeel aan, vertelt Rover-directeur Zieren. "Nu gebeurt het weleens dat als er iets verandert aan je betaalpas of digitale pas, je kortingsproduct ook verdwijnt of tijdelijk niet werkt." Hij raadt reizigers die gebruik maken van een abonnement daarom aan een OV-pas te nemen.
5. Hoe groot is de kans op een hack?
"Het is lastig om specifiek over hacks te praten, maar in zijn algemeenheid maakte de oude OV-chipkaart gebruik van verouderde techniek waarvan al snel bekend werd dat deze te kraken was", zegt Corbee. "Nadat bekend werd dat er met de kaart gefraudeerd kon worden, zijn er aanvullende maatregelen getroffen om misbruik te voorkomen."
Het nieuwe systeem draait op het netwerk van het internationale betalingsverkeer. "Dat is hetzelfde systeem waarop internationale banken werken, met een hoge beveiligingsgraad." De woordvoerder benadrukt wel dat je niet kunt uitsluiten dat er hacks plaatsvinden. "Maar we doen er alles aan om OVpay zo veilig mogelijk te laten zijn."
6. Hoe zit het met mijn abonnementen op de huidige kaart?
Corbee: "Er zijn nieuwe abonnementsvormen ontwikkeld. Klanten met een betaald NS-abonnement krijgen de nieuwe OV-pas in veel gevallen kant-en-klaar toegestuurd."
"Voor bepaalde andere abonnementen krijgen reizigers bericht dat ze eerst zelf een nieuwe OV-pas moeten aanschaffen, om daar vervolgens hun abonnement op te zetten", legt hij tot slot uit.