Hoe bescherm je kinderen tegen de risico's van Roblox? 'Grens tussen echte leven en spel is weggevallen'

In onze chat vroegen (groot)ouders en docenten zich af hoe zij kinderen het beste kunnen beschermen voor mogelijke gevaren op het spelplatform. Een docent en een ouder delen hun ervaringen en praktische tips om het gesprek met kinderen aan te gaan.

Roblox in de klas

Jesse van Woggelum (27) is docent op een kleinschalige VMBO-school en ziet dagelijks dat leerlingen Roblox spelen. In de lunchpauzes, maar soms ook in de klas. Waar leerlingen vroeger nog in hun boeken bladerden, kijken ze nu de hele dag tegen een scherm aan. "We werken hier met laptops van school, en daar kun je niet alles op blokkeren, omdat deze laptops privé-eigendom zijn. Zeker in de pauzes worden heel veel spelletjes gespeeld zoals Roblox en Minecraft", vertelt hij.

Hoewel de laptops in de klas bedoeld zijn voor onderwijs, merkt Van Woggelum dat de concentratieboog van leerlingen korter wordt. "De verleiding is simpelweg te groot. Leerlingen zijn altijd maar twee klikken verwijderd van een spelletje", vertelt Van Woggelum.

Moe door gamen

Roblox is enorm populair, maar de vrijheid binnen het platform brengt risico's met zich mee die voor ouders en docenten soms lastig te overzien zijn. Van Woggelum zegt dat je aan kleine dingen kunt merken dat gamen een probleem wordt.

"Je ziet het bijvoorbeeld aan leerlingen die extreem moe in de klas zitten. Als je doorvraagt, blijkt soms dat ze tot diep in de nacht, wel tot 2 of 3 uur, hebben doorgespeeld", vertelt hij. Ook valt hem op dat leerlingen soms uren te vroeg op school komen. "Thuis mag er niet gegamed worden, dus komen ze naar school om hier op hun laptop die tijd in te halen."

Competitieve sfeer

Toch ziet hij als docent ook de positieve kanten van gamen. "Het samen lachen en de spelelementen zoals de drang om van elkaar te winnen, zorgen voor een leuke en competitieve sfeer op het schoolplein", vindt hij. Maar die sfeer kan natuurlijk ook snel omslaan. "Wanneer leerlingen elkaar in het spel constant 'afmaken', kan die competitie uitlopen op een echte ruzie", zegt hij.

Hij maakte onlangs mee dat een online incident veranderde in een ruzie in de klas. "Eén leerling werd tijdens een spel op Roblox iedere keer aangevallen en op de chat werden er dingen tegen hem gezegd om hem uit de tent te lokken. Dit resulteerde in een ruzie in de klas, waar je als docent wel mee aan de slag moet om het op te lossen", legt hij uit.

Vreemde berichten

Niet alleen op school, maar ook thuis loopt de virtuele wereld soms over in de realiteit. Zo kreeg de 10-jarige zoon van Sonja* rare berichtjes via de chat. "Mijn zoon had een klasgenootje dat op school al raar deed tegen hem. Toen dat jongetje bij de beste vriend van mijn zoon was, ging hij op het Roblox-account van die vriend. Hij stuurde toen via dat account allerlei rare berichten", vertelt ze.

Sonja besluit de school van haar zoon in te lichten over het incident. Tot haar verbazing neemt de school de gebeurtenis uiterst serieus. "Ik had van tevoren niet verwacht dat mijn melding zo'n grote impact zou hebben. De leraar van de jongen die aan het klieren was, werd erbij gehaald en zelfs de directeur werd meteen ingeschakeld."

Ingrijpen als school?

Het ingrijpen van de school heeft tot verbetering geleid, zegt Sonja. "Zij hebben vervolgens de moeder van de jongen op school gevraagd voor een gesprek. Inmiddels heb ik van de moeder van de jongen verschillende appjes ontvangen waarin ze haar excuses aanbiedt, en heeft ze uitgelegd dat haar zoon een tijdje niet meer op Roblox mag spelen."

Docent Van Woggelum noemt het belangrijk om dit soort ruzies bespreekbaar te maken in de klas. "De grens tussen het echte leven en het spel is volledig weggevallen wanneer kinderen op deze manier met elkaar omgaan. Sommige leerlingen denken alles maar te kunnen zeggen, omdat het online is", merkt hij op.

Grens tussen online en offline

In de klas probeert hij die grens weer te herstellen. "Ik ga daarom het gesprek aan met de leerlingen. Ik haal de betrokkenen uit de groep en laat hen elkaars verhaal aanhoren. Ik vraag dan heel direct: 'Jij hebt dit gezegd, kun je me vertellen waarom?' Terwijl de één spreekt, luisteren de anderen aandachtig. Daarna hoor ik de andere kant van het verhaal."

"Ik stel vragen als: 'Hoe komt dit op jou over?' of 'Hoe heb jij dat opgevat?' en 'Waarom denk je dat zij dit bij jou doen?' Door hen echt naar elkaar te laten luisteren, ontstaat er begrip. Vervolgens proberen we samen een oplossing te bedenken zodat het niet meer gebeurt. Want uiteindelijk moet het gewoon een spelletje blijven."

Chatfunctie instellen

"In elk spel binnen Roblox kun je met mensen chatten die ook in dat spel zitten", legt Sonja uit. "Daarnaast heb je nog een aparte chatfunctie, die los staat van alle spellen, waarin je kan chatten met je 'connecties'. Via de instellingen kun je vervolgens aangeven wie met jou mag chatten", legt ze uit.

Sonja benadrukt dat open en eerlijke communicatie de basis is voor veilig gamen. Wanneer een kind te maken krijgt met gemeen gedrag of pesterijen, kan het leren om deze spelers zelf te blokkeren.

Duidelijke afspraken

Sonja adviseert ouders om vooral vaak mee te kijken met wat hun kind precies doet in een spel. "Het is verstandig om geen betaalgegevens op de tablet te activeren, om ongewenste aankopen te voorkomen."

"Door je eigen account via ouderlijk toezicht aan dat van je kind te koppelen, kun je precies zien welke spellen er worden gespeeld en wie de vrienden zijn", gaat ze verder. "Maak daarnaast de afspraak dat het kind niets installeert zonder dit eerst te overleggen."

Vriendenclubje

Naast de risico's ziet moeder Sonja ook duidelijke voordelen aan het platform. Ze ziet dat haar zoon er online een hecht vriendenclubje op nahoudt, met wie hij al jarenlang samenspeelt. "Daarnaast is het spel goed voor de taalontwikkeling: omdat er in Roblox bijna alleen maar in het Engels wordt gechat, heeft hij de taal erg goed geleerd", vertelt ze. Volgens Sonja hoeft het spel dan ook zeker geen "bron van verderf" te zijn, zolang je als ouder betrokken blijft en goede afspraken maakt.

Docent Van Woggelum sluit zich daarbij aan. Hij adviseert zowel docenten als ouders om interesse te tonen in de belevingswereld van het kind. Door simpelweg mee te kijken en te vragen wat een kind aan het doen is, ontstaat er een natuurlijke basis om ook de moeilijkere onderwerpen zoals privacy en veiligheid te bespreken.

*De achternaam van Sonja is bij de redactie bekend