Weer terug in de EU? Waarom dat voor het Verenigd Koninkrijk niet zo simpel is
Weer terug bij de EU. 10 jaar na Brexit zien een boel Britten dat wel zitten. Maar gaat dat eigenlijk wel zo makkelijk? Het korte antwoord: nee. "Ze zouden weer helemaal opnieuw moeten beginnen met de procedure."
Het was vorige week 10 jaar geleden dat Groot-Britannië uit de EU stapte, 'Brexit' wordt het nog steeds genoemd. De peilingen liegen er niet om: al was er toentertijd een meerderheid om de EU te verlaten, nu willen meeste Britten terug.
Niet eenduidig
Dat dit gevoel nu leeft, is niet gek, volgens Theresa Kuhn. Zij is directeur van het Amsterdam Centre for European Studies en hoogleraar moderne Europese geschiedenis en politiek aan de Universiteit van Amsterdam. "Het was natuurlijk sowieso in het begin geen eenduidige keuze", blikt ze terug. "Er was een nipte meerderheid voor Brexit."
Het referendum weerspiegelde op dat moment niet goed wat de bevolking wilde. Een reden daarvoor? Jongeren, waarvan veel tegen Brexit waren, blijven veelal thuis. Uiteindelijk stemde 51,9 procent vóór het vertrek, en werd het referendum dus aangenomen.
Migratie niet minder
Nu, 10 jaar later, zijn veel Britten teleurgesteld over de resultaten. Een van de belangrijkste argumenten voor Brexit was dat er meer controle zou zijn op migratie. Maar de afgelopen decennia is de migratie in de staat juist toegenomen. Europese migranten komen weliswaar minder naar Groot-Britannië, maar er zijn meer niet-westerse en niet-Europese migranten bij gekomen.
"Je hebt nog steeds mensen nodig voor de zorg en voor andere banen", verklaart Kuhn. Daarin is te zien dat er een groot verschil is tussen wat mensen wensten en wat er realistisch mogelijk was.
Bedrijven en universiteiten
Naast de niet-afgenomen migratie, zijn mensen ook op andere vlakken teleurgesteld over de gevolgen van Brexit. Het land had namelijk eigenlijk veel profijt van het EU-lidmaatschap. Sindsdien is de handel enorm gedaald en dat voelen bedrijven. "Ze hebben nu bijvoorbeeld veel hogere administratiekosten."
Boeren, vooral in het noorden, die eerder subsidies kregen vanuit de EU hebben het lastig. En ook bij de universiteiten is te merken dat het VK een stuk minder toegankelijk is. "Die hadden altijd enorm veel Europese studenten", weet Kuhn. "Maar die blijven nu allemaal weg."
Toelatingsprocedure
Maar terugkeren naar de EU, zoals velen zouden willen? Volgens Kuhn is dat 'helemaal niet aan de orde'. "Dat is heel onrealistisch." Om toegelaten te worden tot de Europese Unie moeten landen een volledige en zware toetredingsprocedure volgen. Ook het Verenigd Koninkrijk zou opnieuw die procedure moeten volgen. En dat terwijl het verlaten van de EU ook al heel veel tijd en moeite kostte.
Wat Kuhn wel voor zich ziet is een nauwere samenwerking tussen het VK en de EU. "En dat ze eigenlijk misschien dezelfde modellen hebben als Zwitserland en Noorwegen." Die landen staan dicht bij de EU en werken veel samen.
Samenwerken aan defensie
Dat zou bijvoorbeeld kunnen op gebied van Defensie, waarin Groot-Britannië nog altijd een 'grote speler' is. Zo is het land ook onderdeel van de E3 en de E5, samenwerkingsverbanden tussen landen die machtig zijn op gebied van diplomatiek en defensie.
En op dat punt wil de Europese Unie het Verenigd Koninkrijk zeker ook terug, denkt Kuhn. Want op gebied van defensie heeft Europa nog een flinke inhaalslag te maken. "Daar zijn ze denk ik wel echt bereid om met Groot-Brittannië samen te werken. Maar er gaan zeker geen subsidies meer naar Groot-Brittannië", sluit ze af.