We zorgen steeds langer voor onze ouders, maar zonder genoeg hulp: 'Belastend, zwaar en stressvol'

Weten dat je oude moeder dagenlang in haar eentje thuis zit en de hele tijd druk voelen om haar op te zoeken. Merken dat na het overlijden van de ene ouder de andere veel kwetsbaarder is dan je dacht en dat je dus flink moet bijspringen: dit is de dagelijkse werkelijkheid van veel volwassen kinderen die voor hun soms zeer oude ouders zorgen. Ze combineren het met hun werk en soms met de zorg voor hun eigen kinderen.

Meegaan naar de huisarts

ANBO-PCOB, de belangenvereniging voor ouderen vroeg 1.300 volwassen kinderen die voor hun ouders zorgen om een vragenlijst in te vullen. De conclusie daarvan is dat "de druk op volwassen kinderen die zorg verlenen aan hun ouders gevaarlijk oploopt."

Het begint volgens het rapport van de ANBO-PCOB vaak klein; "even meekijken op de telefoon, samen een brief doornemen, meegaan naar de huisarts of helpen met een klusje in huis. En dan groeit het uit tot regelmatige zorg die langzamerhand steeds meer tijd en aandacht vraagt."

Soms wel 10 jaar lang zorg

Hoogleraar informele zorg aan de Vrije Universiteit Marjolein Broese van Groenou vindt de uitkomsten van het onderzoek herkenbaar. "Meestal zie je dat de stapeling van taken thuis en bij de ouder thuis en op het werk te veel wordt."

Ze benadrukt dat het grote verschil met vroeger is dat mantelzorg voor ouders tegenwoordig heel lang kan duren. Want ouderen leven dankzij de verbeterde gezondheidszorg langer dan vroeger. Het ANBO-onderzoek laat dat ook zien. Bijna de helft van de deelnemers (45 procent) zorgt al 5 jaar of langer voor hun ouder, soms wel tot 10 jaar lang. Hoewel de meeste mensen zeggen dat ze de zorg graag geven aan hun ouders, zorgt het er ook voor dat hun eigen leven stilstaat en ze zelf minder slaap of rust krijgen.

Kinderen doen het uit liefde

"Mensen moeten soms lang zoeken naar de juiste professionele ondersteuning voor hun ouders, worstelen met het zoeken naar een geschikte woonsituatie en zijn bezorgd over medische achteruitgang en hoe dat op te vangen", vertelt Anneke Sipkens, bestuurder van ANBO-PCOB.

"Het grootste deel van de kinderen doet het uit liefde", gaat ze verder. "Maar het is belastend, zwaar, en stressvol en naarmate de ouders ouder worden, wordt het steeds intensiever."

Zorgnetwerk

Hoogleraar Broese van Groenou denkt dat kinderen die voor hun ouders zorgen een zorgnetwerk moeten bouwen. "Het is heel belangrijk de zorg te gaan delen met buren, broers en zussen of thuiszorg al dan niet particulier." En dat netwerk moet je volgens haar breed zien. "Je kan hulp krijgen op je werk, sociale netwerk, buren, particuliere hulp en thuiszorg."

"Een verschil met vroeger is dat je het lang vol moet houden", vervolgt ze. "Wij hebben nu zoveel 90 plussers en 80 plussers. En ouders van nu hebben minder kinderen, er zijn dus minder kinderen om die zorg voor oude ouders op zich te nemen en dat gedurende lange tijd."

Band sterker met ouders

Opmerkelijk is dat een derde deel van de mensen in het ANBO-onderzoek aangeven dat de band met hun ouders sterker is geworden door de zorg. Toch vindt de ANBO directeur dat deze groep betere ondersteuning verdient: "De politiek moet zorgen voor duidelijke ondersteuning en ruimte om zorg en werk te combineren."

Broese van Groenou denkt dat iedereen het er wel over eens is dat er meer steun moet komen. Er is pas nog een advies van de SER geweest waarin onder meer 8 weken mantelzorg-verlof werd bepleit. En het ministerie van VWS heeft een mantelzorg-agenda die ook gaat over ondersteuning. "Dus er is zeker wel aandacht. Maar er is nog wel heel veel te doen en vooral om ondersteuning voor mantelzorgers te regelen en te zorgen dat die beschikbaar is en makkelijk te vinden."

'Komt vooralsnog op kinderen aan'

"Wij willen dat de politiek deze groep erkent", zegt Sipkens. "We zitten met een terugtrekkende overheid en een regering die nog steeds bezuinigt. Zorgzame buurten waar iedereen naar elkaar omkijkt is een prima plan, maar organiseer het maar. Zover zijn we nog niet dus het komt vooralsnog op de kinderen aan."

De ANBO komt vandaag met de website ouderenwijzer, waar volwassen kinderen van oude ouders informatie kunnen vinden.