We willen allemaal vrijheid maar doen er liever niks voor, hoe komt dat? 'Zijn vergeten dat vrede niet gratis is'
Havermelk-cappuccino's, hippe sportklasjes en onafscheidelijk van onze telefoon of laptop: we genieten graag in alle vrijheid van comfort, luxe en gemak. Maar zodra de rekening voor die veiligheid als 'vrijheidsbijdrage' op de mat valt, haken we af.
We willen allemaal veilig zijn, maar we willen er niks voor opofferen, ziet opiniemaker Peter Kanne. "Na 80 jaar vrede zijn we vergeten dat vrijheid niet gratis is."
'We zijn individualistisch tijdperk'
Kanne maakt zich zorgen over die veranderende houding. "Nederland is een maatschappij geworden waarin mensen heel erg op zichzelf gericht zijn. Op hun spulletjes, op hun dingetjes, op hun kleine naar binnen gerichte hobby's. Heel individualistisch", ziet hij.
En dat brengt risico's met zich mee. "Het gevaar is dat we in slaap sukkelen, dat er rampspoed over ons heen spoelt en dat we het niet in de gaten hebben." Volgens Kanne is dat ook te zien bij jongeren. "Zij worden steeds hedonistischer (een levenshouding waarbij je je richt op lust en genot, red.)."
Veranderde mentaliteit
Hij observeert verder: "We beseffen niet meer dat vrijheid niet gratis is. Voor niks gaat de zon op. Als we willen genieten dan moeten we daar ook voor vechten. We hebben een aantal hele grote dreigingen voor de deur staan en daar moeten we weerbaar voor zijn." De afgelopen jaren ziet de opiniepeiler de mentaliteit in de samenleving veranderen.
Onze mentaliteit moet een oppepper krijgen.opiniepeiler Peter Kanne
Kanne merkt dat mensen steeds meer aan zichzelf denken en zich daardoor niet meer voor de samenleving inzetten. Met name jongeren kijken volgens hem alleen nog maar op hun telefoon of laptop en hebben daardoor minder oog voor hun omgeving: "Niet goed voor onze weerbaarheid. Onze mentaliteit moet een oppepper krijgen."
Zwak, week en kwetsbaar
In zijn nieuwe boek 'Lang zal ik lekker leven' trekt Kanne een felle conclusie: we zijn zwak, week en kwetsbaar geworden. "Mensen zijn meer gericht op hun eigen kleine wereld en we zijn in internationaal perspectief steeds minder ambitieus." Kanne ziet het op straat gebeuren. Alles moet steeds comfortabeler, gemakkelijker en zonder weerstand.
"De normalisering van de elektrische fiets is het ultieme voorbeeld hiervan", zegt hij daarover. "De fiets, de gewone fiets, is symbool voor de weerbaarheid van ons land. Daar zijn we fysiek en mentaal heel erg sterk van geworden. Jonge kinderen op dure e-bikes of fatbikes", merkt hij op, "bouwen helemaal geen fysieke weerstand op. Dat is echt een probleem."
Matcha én militair
Het individualistische karakter van de jonge generatie is geen beste houding in dreigende tijden. Toch voldoet niet iedere matchadrinkende 'yup' aan het doembeeld dat Kanne schetst. De 25-jarige Puck Krikke is student, gaat naar hippe sportklasjes en drinkt ook af en toe een matcha. Maar dit clichébeeld is niet wat het lijkt.
Puck besloot tijdens haar studententijd reservist te worden bij Defensie. Naast haar studie volgt ze militaire trainingen en kan ze worden ingezet als dat nodig is. "Natuurlijk wil ik ook genieten van mijn dagelijkse leven, maar je bent ook op zoek naar een stukje zingeving. Ik ga ook graag naar een leuk sportklasje maar er is meer dan dat, en ik denk niet dat ik dan alleen voor mezelf spreek."
Thuiskomen in kazerne
Voor Puck is de kazerne inmiddels net zo vertrouwd als de collegezaal. "Een kazerne, en zeker het Marineterrein, voelt echt als thuiskomen voor mij."
Defensie is haar niet met de paplepel ingegoten maar toch voelt Puck dat ze zich, juist in deze dreigende tijd, moet inzetten voor de samenleving. Ze is hierin niet alleen: "Als je mensen in mijn omgeving vraagt of ze zich willen inzetten voor defensie, hoor ik van niemand een harde 'nee'."
Geen verwijt
Kannes verhaal is geen verwijt naar de huidige jonge generatie, vertelt hij. "Ik hoor bij de generatie net na de babyboomers. Wij zijn de eerste generatie die in relatieve welvaart is opgegroeid."
"Wij hadden er echt iets van kunnen maken en hebben verzaakt", geeft hij toe. "Wij hadden onze kinderen de juiste waarden mee kunnen geven en hebben dat niet gedaan en daardoor zitten we nu met de gebakken peren."
Uit de comfortzone
En dat terwijl het besef om te strijden voor wat je lief is, groter zou moeten zijn dan ooit, vindt de opiniepeiler. "Wat ik hoop is dat mensen met elkaar gaan praten."
"Ik roep helemaal niet dat mensen opeens een heel ander leven moeten gaan leiden", verduidelijkt hij. "We moeten met elkaar praten en bedenken hoe we dit gesprek aan de gang kunnen krijgen en wat meer uit onze 'comfortzone' stappen."