Wat kunnen organisatoren doen om hardloopwedstrijden zo veilig mogelijk te maken? 'Medische check vooraf kan interessant zijn'

Hardlopen zit, zeker sinds corona, enorm in de lift. De sport is laagdrempelig: je hebt in principe alleen een paar (goede) schoenen nodig en kan het overal doen. Dat is ook te zien bij hardloopwedstrijden: die schieten als paddestoelen uit de grond en zijn binnen de kortste keren uitverkocht. Maar is hardlopen misschien niet iets té populair geworden?

Trainen met ChatGPT

De populariteit heeft namelijk ook een keerzijde, zegt hoofdredacteur Liselot Bouman van het tijdschrift Runner's World. Op internet is veel informatie te vinden over bijvoorbeeld trainen, schoenen en voeding. Ze merkt dat vooral jonge, beginnende hardlopers hun informatie via social media en chatbots halen. En die is volgens haar niet altijd juist: "Dat kan wel verkeerd uitpakken."

Ook valt het Bouman op dat beginnende hardlopers zich al snel aanmelden voor bijvoorbeeld een halve (21,1 kilometer) of hele (42,2 kilometer) marathon. "En daar maken ze dan weer content over." Alleen wordt op die manier 'gewoon een heel onrealistisch beeld' gegeven van hoeveel je moet trainen voor een lange afstand zoals de marathon, vindt ze.

Dode bij halve marathon

Deze week stonden hardloopevenementen weer volop in de schijnwerpers nadat afgelopen zondag een jonge deelnemer overleed tijdens de halve marathon in Leiden. Het 15-jarige meisje werd een paar kilometer voor de finish onwel en overleed ter plekke. Waardoor ze onwel werd, is onbekend.

Organisator Tjeerd Scheffer sprak over 'afschuwelijk nieuws'. De minimale leeftijd voor de halve marathon in Leiden is 16 jaar. "Ons systeem gaat uit van de leeftijd die deelnemers zelf opgeven", zei Scheffer daarover. De familie van het overleden meisje liet weten dat de organisatie van de wedstrijd 'geen enkele blaam' treft.

'Organiseren is een vak'

Maar bij wie ligt de eindverantwoordelijkheid voor de veiligheid van de deelnemers: bij de organisatie of bij de hardloper zelf? Le Champion organiseert meerdere grote hardloopwedstrijden in Nederland. "De organisatie van zo'n evenement is echt een vak", zegt adjunct-directeur Rene Wit.

Als organisator moet je rekening houden met verschillende factoren, legt Wit uit: de locatie, omwonenden, ondernemers en natuurlijk de hardlopers zelf. Hij wil mensen in beweging brengen, maar dat moeten ze volgens hem wel goed voorbereid doen.

Geen leeftijdscontrole

Daarom worden deelnemers in nieuwsbrieven geadviseerd hoe ze moeten trainen. "We werken ook samen met een aantal apps die je begeleiden om het evenement goed te kunnen volbrengen." Maar, benadrukt Wit: "Het is de verantwoordelijkheid van de loper om je ook daadwerkelijk goed voor te bereiden."

"De verantwoordelijkheid van hardlooporganisaties gaat eigenlijk tot aan het inschrijfformulier", ziet Bouman van Runner's World. Op bijvoorbeeld leeftijd wordt niet gecontroleerd, zegt ze. "Je startnummer wordt met de post gestuurd of kan door iemand anders worden opgehaald, en naar je identiteitsbewijs wordt niet gevraagd."

Medische verklaring

Zo is het volgens Bouman dus mogelijk om als minderjarige aan een hardloopwedstrijd mee te doen. In het buitenland is het veel strenger, weet ze. "Bij de marathon in Londen, Boston of Chicago moet je zelf je startbewijs ophalen, je moet je identificeren en er wordt gecontroleerd op foto, voornaam, achternaam én leeftijd. Voldoe je niet, dan krijg je je startbewijs niet mee."

In andere landen zijn er zelfs nog strengere regels rond deelname aan hardloopevenementen, weet Bouman. Ze noemt de marathons in Parijs en Rome als voorbeeld: daar moeten deelnemers een medische verklaring laten zien om van start te mogen. "In Nederland doen we dat niet en leggen we ook de verantwoordelijkheid hierover bij de hardloper."

'Helemaal dichttimmeren'

Maar organisator Wit van Le Champion vraagt zich af of zo'n medische check helpt. "Als jij 2 tot 3 weken geleden een medische keuring hebt gehad die zegt dat je in principe gezond bent, maar in aanloop naar het evenement zelf ga je je toch minder goed voelen, wat is dan de waarde ervan?"

Ook Bouman denkt dat de eindverantwoordelijkheid bij de hardloper zelf ligt. Wel zou ze het interessant vinden als een Nederlands hardloopevenement eens een pilot zou draaien met zo'n verplichte medische keuring vooraf. Al denkt ze niet dat dat snel gaat gebeuren: "Organisaties willen gewoon de verantwoordelijkheid helemaal dichttimmeren."