Waren de avondklok en mondkapjes écht nodig? 'Beddenbaas' Ernst Kuipers blikt voor verhoor enquêtecommissie terug op pandemie

Nederland leerde Kuipers tijdens de corona-pandemie kennen als de voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg. Hij coördineerde de beschikbaarheid van ziekenhuiszorg voor covid-patiënten. Het leverde hem de bijnaam 'beddenbaas' op. "Het was een prachtige term, verzonnen door een journalist van de Telegraaf. Maar ik ging helemaal nergens over."

Beveiliging door Marechaussee

Door de wekelijkse updates die hij gaf, en optredens in talkshows, werd hij één van de meest prominente gezichten van de corona-pandemie. Dat had privé ook zijn schaduwzijde: "In het begin werd er geklapt voor de zorg. Maar daarna werden mensen het zat en sloeg het om."

Mensen werden het moe en uitten hun boosheid. "Het begon met een beveiligings-app, waardoor ik rechtstreeks verbonden was met de meldkamer van de politie. En daarna een Marechaussee naast me bij het uitlaten van de hond en bij het hardlopen", weet de oud-zorgminister nog. "Dat hoorde er kennelijk bij."

In verschillende rollen maakte Kuipers de coronacrisis van dichtbij mee, in het begin vanuit de zorg en later bestuurlijk als minister. In een uitgebreid interview met EenVandaag blikt hij terug op die periode. Het hele interview is in onderstaande video te bekijken:

Konijn in de koplampen

Kuipers herinnert zich, dat we als land totaal niet waren voorbereid op een pandemie. "We hadden bijvoorbeeld geen monitoring systeem, zoals we dat later hadden, toen we het rioolwater konden testen op virussen. We hadden direct een tekort aan beschermingsmiddelen. En er was geen wettelijk kader, waarin staat hoe je als overheid kan reageren op een pandemie", somt hij op.

Nederland werd, zoals hij zegt, overvallen en keek als een konijn in de koplampen. "Veel mensen hebben ongelofelijk goed werk geleverd en fantastische dingen gedaan. Maar het was allemaal geïmproviseerd en het moest met stoom en kokend water."

'Land werd kapot gemaakt'

Vanaf vandaag gaat de parlementaire commissie onder andere onderzoeken of heftige maatregelen, zoals lockdowns en de avondklok, wel gerechtvaardigd waren. Er waren toen (en nu) politici die vonden dat dat niet zo was. Zij vonden dat het land werd 'kapot gemaakt'.

Kuipers wil daar geen conclusies over trekken, hij laat dat over aan de enquêtecommissie, vertelt hij.

Het halve verhaal

De oud-zorgminister wil er wel iets aan toevoegen: "Of een maatregel wordt getroffen, daar gaat de politiek over. Maar als je als politicus zegt dat we de boel een beetje moeten laten gaan, dan moet je ook vertellen wat het alternatief is. Dan kunnen mensen die reguliere zorg nodig hebben, niet in het ziekenhuis terecht."

"Ik kan me niet voorstellen dat welk kamerlid dan ook zal zeggen: 'we hadden het vanaf het begin volledig moeten laten gaan'. Dat heeft namelijk consequenties. Tijdens de eerste golf in Italië kwam het voor dat een ernstig ziek iemand het ziekenhuis belde, dat er 3 dagen later een ambulance langs kwam en die persoon thuis overleden aantrof."

'Naar eer en geweten gewerkt'

Kuipers wordt naar alle waarschijnlijkheid in september door de enquêtecommissie verhoord. Hij werkt daar graag aan mee: "Ik kijk uit naar de resultaten en de uiteindelijke conclusies", zegt hij daarover.

"Het is belangrijk dat we lessen trekken. En deel ook af en toe een compliment uit, zou ik tegen de commissie willen zeggen. Iedereen heeft naar eer en geweten gewerkt", zegt hij tot slot.