
Waarom jongeren morgen de klas uitlopen tegen dienstplicht: 'Kabinet probeert onze toekomst kapot te maken'
Vrijdag lopen scholieren en studenten in het hele land de klaslokalen uit om te demonstreren tegen dienstplicht. "De zorgverzekering wordt duurder, huur- en gasprijzen gaan omhoog. Maar we kunnen wel in één keer 30 miljard uittrekken voor Defensie"
De Friese student Jesse (21) is een van de studenten die morgen de klas uitloopt om te demonstreren. Hij zag het protest voorbijkomen op sociale media. "Ik werd geïnspireerd omdat ze het ook lokaal gingen doen, dat vond ik wel vet. Dus was ik in Leeuwarden bij de organisatie gekomen."
Miljarden naar wapens
De landelijke actie is een initiatief van de jongerenbeweging 'Stop de Oorlogskoorts', die gedragen wordt door de organisaties FNV Young & United, de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en De Nieuwe Vredesbeweging. In 16 plaatsen in Nederland werken al wekenlang groepen jongeren aan de mobilisatie van hun klas- en studiegenoten.
De jongerenactie heeft drie eisen: "Geen enkele vorm van dienstplicht, tweede is geen militairen op school, en de derde is dat er meer wordt geïnvesteerd in onze toekomst, omdat we gewoon zien dat jongeren het financieel steeds slechter hebben. We kunnen geen huis vinden en daar wordt echt helemaal niks aan gedaan. En ondertussen gaan er wel miljarden naar wapens", zegt Neele Boelens, voorzitter van FNV Young & United.
Vrije keuze
"Ik vind het gewoon doodzonde", zegt Jesse over de zogenoemde selectieve opkomstplicht waar Defensie op dit moment aan werkt. Hij doelt hierbij op een plan van staatssecretaris Boswijk waarbij dienstplichtigen worden opgeroepen als Defensie dat nodig acht.
"De waanzin die het kabinet heeft om verder te militariseren, om dienstplicht in te voeren. Eigenlijk een beetje de toekomst van jongeren in Nederland proberen kapot maken." Het moet volgens hem een vrije keuze zijn om het leger in te gaan.
Bezuinigingen
Jesse koppelt de uitgaven en plannen van Defensie aan de bezuinigingen vanuit politiek Den Haag. "De zorgverzekering wordt duurder, huur- en gasprijzen gaan omhoog. Maar we kunnen wel in één keer 30 miljard uittrekken voor defensie, die het geld misschien niet eens kwijt kan."
Volgens hem kan het geld beter op een andere manier worden besteed. "Ik vind het een doodzonde van een best wel welvarend land waar we echt hele mooie dingen kunnen doen voor iedereen."
Sterke defensie nodig
Ondertussen heerst er ook kritiek op het aangekondigde protest. Guy Kortes, voorzitter van de Jonge Democraten, de jongerentak van D66, noemt de koppeling die de actievoerders maken tussen investeringen in defensie en de toekomst onterecht.
"We hebben een goede en sterke defensie nodig om in de toekomst veilig te blijven. Niet alleen voor voor onszelf, maar ook om daarin een prettige samenleving te hebben, een prettige omgeving waarin we kunnen wonen en studeren."
Poetin
"We moeten en zorgen dat we veilig blijven, én we moeten op die andere vlakken blijven investeren. Zodat Nederland mooi, prettig en leefbaar blijft in de toekomst", zegt Kortes.
Als we dat niet doen, neemt Poetin ons totaal niet serieus. En zal hij alleen maar verder gaan met het treiteren van Europa.Guy Kortes, voorzitter van de Jonge Democraten over investeren in defensie
Volgens hem is het met de huidige geopolitieke spanningen geen optie om niet te investeren in defensie. "Want als we dat niet doen, dan neemt Poetin ons totaal niet serieus. En dan zal hij alleen maar verder gaan met het treiteren van Europa."
'Een beetje naïef'
Boelens van FNV Young & United vindt de kritiek dat investeringen in defensie en de publieke sector samengaan 'een klein beetje naïef'. Volgens haar klopt dit niet. "Je ziet dat het geld dat naar defensie gaat, allemaal letterlijk wordt gehaald uit onze publieke voorzieningen. Dat zie je niet alleen in Nederland, maar bijvoorbeeld ook in Duitsland. Daar wordt de hele verzorgingsstaat afgebroken om maar meer geld richting wapens te kunnen zetten."
Volgens Boelens is het belangrijker om in te zetten op vrede. "Ik vraag me af of het kopen van meer wapens gaat leiden tot meer vrede. Ik denk uiteindelijk dat er geen toekomst is als wij ons opnieuw in een soort Koude Oorlog-situatie gaan storten, want dat is een beetje wat ik nu zie. Ik denk dat we dan toch zullen moeten inzetten op andere vormen van sancties. En die echt wat serieuzer nemen."
Gezonde democratische cultuur
Volgens Bert Bakker, universitair hoofddocent politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam, is dit protest een teken van een gezonde democratische cultuur. "Politiek gaat uiteindelijk altijd over het verdelen van schaarse goederen", legt hij uit.
"Deze jongeren proberen een gesprek op gang te brengen over wat we doen met de schaarse middelen die we hebben. En dat het geld wat je aan militarisering uitgeeft, je ook anders kunt besteden. Dat is inherent een politieke vraag."
Anders kijken
Volgens Bakker moet je het gesprek over de investeringen in defensie aangaan in een democratie. "De oorlog in Oekraïne gaat ook voor een deel over een democratisch land dat wordt aangevallen door een dictator. En we willen die waarden verdedigen. Maar dan moet je dus ook in Nederland kunnen zeggen van: we staan ervoor open dat mensen er anders naar kijken."