In mei 2025 stemde een meerderheid van de Tweede Kamer in met een motie tot het invoeren van Clare's Law. Met de wet kun je informatie over het mogelijk gewelddadige verleden van je partner of ex opvragen. Een jaar later is er nog geen begin van de wet.
Politica Hanneke van der Werf (D66) diende in mei vorig jaar een motie in waarin de regering werd opgedragen te onderzoeken wat er nodig is om Nederlandse variant van Clare's Law in te voeren. Ook kabinet-Jetten kondigde in het coalitieakkoord aan Clare's Law te willen invoeren.
Clare Wood
De wet is vernoemd naar Clare Wood, een Britse vrouw die omgebracht werd door haar ex-partner in 2009. Na de moord werd duidelijk dat de ex eerder vastgezeten had voor geweld tegen vrouwen. In Engeland en Wales wordt jaarlijks tienduizenden keren gevraagd om informatie op basis van Clare's Law.
Op basis van de wet mag iemand, of iemands naaste, bij de politie navraag doen of een partner een gewelddadig verleden heeft. Dat is het right to ask: het recht om te vragen. Ook mag de politie zelf iemand waarschuwen voor een partner met zo'n verleden. Dat heet het right to know, het recht om te weten.
Bevestiging
Plegers van huiselijk geweld zeggen vaak dat het door de partner kwam dat ze boos werden, of gingen slaan. Informatie op basis van Clare's Law bevestigt vaak een al sluimerend gevoel dat er iets niet klopt, zegt Nicola Marlow van het Voices Project in Leeds. Je kunt de relatie dan verbreken voordat de situatie (verder) escaleert.
Marlow is ervan overtuigd dat de wet huiselijk geweld kan voorkomen of zelfs levens kan redden. "Het kan bevestigen dat het geen gezonde relatie is en dat het niet aan jou ligt", vertelt ze. Met het Voices Project, waarin hulpverleners en ervaringsdeskundigen samenwerken, ondersteunt zij slachtoffers van huiselijk geweld.
'Ze deden niets'
Fran Murphy uit Engeland ontvluchtte een gewelddadige relatie. Haar ex-partner wist haar in korte tijd volledig te isoleren. Contact met vrienden en familie had ze niet meer. "Hij was heel manipulatief, ik hoorde alleen nog maar zijn stem in mijn hoofd."
Ze trok verschillende keren aan de bel bij de politie nadat ze door hem bedreigd werd. "Ik was doodsbang", zegt ze. "Ik bleef ze bellen, maar ze deden niets." Haar ex gebruikte dat tegen haar. De politie zou haar niet geloven.
Wist niet van bestaan
Murphy wist niet van het bestaan van Clare's Law. Terwijl haar ex een veroordeling voor geweld bleek te hebben en zelfs onder toezicht van reclassering stond. De politie had haar op basis van Clare's Law (right to know) zélf moeten waarschuwen. Maar dat deden ze niet. "Teleurstellend."
"Zeker na alle informatie die ik ze had gegeven, hoevaak ik gebeld heb", zegt Murphy. Lang niet iedereen is op de hoogte van de mogelijkheden van Clare's Law, óók de politie zelf niet. Zij moeten getraind worden om huiselijk geweld en potentieel levensgevaar te herkennen.
Mensen bereiken
Volgens Marlow is het belangrijk om op openbare plekken, zoals bij de huisarts of op de wc in het ziekenhuis posters op te hangen over het bestaan van de wet, om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Met het Voices Project adviseert ze de politie hoe zij Clare's Law het beste kunnen toepassen.
Daarin gaat het ook voor een groot deel over hoe de informatie over iemands verleden gedeeld moet worden met een (ex-)partner. Doe dat met hulpverleners, zegt zij. "Als het niet op een goede manier gebeurt, zal er niets veranderen."
Gewapend met feiten
"Slachtoffers verlaten zo'n ongezonde relatie alleen als ze zich echt gesteund voelen", zegt Marlow. Wie hoort dat z'n partner een geweldsverleden heeft, kan niet meer doen alsof hij het niet weet, zegt Murphy. "Alleen als je gewapend bent met feiten ben je in staat om een goede beslissing te maken."
Murphy maakt zich, ook via het Voices Project, er hard voor dat iedere vrouw hoort over Clare's Law. "Ik hoop dat geen enkele andere vrouw door hoeft te maken wat ik heb moeten doormaken."
'Geen quick fix'
Terug naar de Nederlandse plannen. Volgens indiener van de motie om een Nederlandse variant van Clare's Law in te voeren, D66'er Hanneke van der Werf, zit de politiek in de verkennende fase. Er wordt gekeken naar hoe het in Engeland gaat en wat daarvan hier in Nederland toegepast kan worden. Dat proces kost tijd.
Geweld achter de voordeur is iets wat ontzettend veel vrouwen in Nederland raakt. Er gebeurt volgens Van der Werf nog te weinig om dat goed op te kunnen lossen. "Ik denk dat dit daar een belangrijke bijdrage aan kan leveren." Clare's Law is geen 'quick fix', geen snelle oplossing voor huiselijk geweld, zegt Van der Werf. "Dan waren we er snel uit geweest."
Vaart maken
De wet kan levens redden. "Maar het is geen gouden greep", zegt Van der Werf. Het is één van de maatregelen die ervoor kan zorgen dat vrouwen veiliger zijn. "Ik denk dat we niet te hoge verwachtingen moeten hebben, dat we denken: met dit middel lossen we alle kwalen op."
Contouren van de nieuwe wet liggen er nog niet. Daar moet de minister van Justitie en Veiligheid wel 'voortvarend' mee bezig blijven, vindt ze. "En zich niet laten afleiden door andere zaken die nu ook voorbij komen." Maar: zorgvuldigheid boven snelheid, benadrukt Van der Werf.