Waarom deze buitenlandse vrijwilligers naar het front in Oekraïne gaan: 'Niet kijken vanaf de zijlijn'

Volgens recruiter Markiyan van het Oekraïense leger, actief in het westen van het land, is het aandeel buitenlandse vrijwilligers de afgelopen tijd toegenomen. "We hebben burgers uit Frankrijk, Spanje, Amerika, Canada, Brazilië en ook Nederland", zegt hij.

Groot personeelstekort

"We werven nu vooral veel buitenlanders. We zijn blij met deze aanmeldingen, want we hebben op dit moment een groot personeelstekort." Om deze mensen binnen te halen, wordt het ze zo makkelijk mogelijk gemaakt.

"We bieden buitenlanders alle nodige ondersteuning. Met hun documenten, de logistiek, hun reis hiernaartoe en zelfs huisvesting, zodat we een geschikte baan voor ze kunnen vinden."

'Ik hou van Europa'

Een van die buitenlandse vrijwilligers is Max (21), afkomstig uit de Verenigde Staten. "Ik wil simpelweg niet dat Rusland nog dichter bij Europa komt dan ze nu al zijn", zegt hij. "Ik hou van Europa: van het eten, de cultuur en de mensen. Dat is de reden dat ik me heb aangemeld."

"Natuurlijk zijn er ook andere manieren om bij te dragen aan deze strijd. Je kunt ook geld geven of voedselpakketten sturen. Maar ik heb ervoor gekozen om naar het slagveld te gaan. Mijn familie steunt mijn acties volledig. Ze weten dat ik hier ben om de burgers van Oekraïne en eigenlijk heel Europa te verdedigen. Ze begrijpen dat ik dit doe voor een groter doel."

Klaarstomen

Voordat Max zich bij het Oekraïense leger aansloot, was hij een gewone student bedrijfskunde. "Echte militaire ervaring heb ik niet, tenminste niet in een officiële actieve dienst. Maar in de VS heb ik me wel serieus voorbereid. Ik heb tactieken bestudeerd en ik ben met groepen naar de schietbaan gegaan om te trainen. Ik heb alles gedaan wat ik kon om mezelf klaar te stomen voor wat er gaat komen."

Voor Dominik (27), oorspronkelijk uit Litouwen, zijn de motieven persoonlijker. "Mijn vrouw is Oekraïens. Zij is de reden dat ik hier ben en dat ik nu naar het front ga. Natuurlijk is het eng. En natuurlijk ben ik bang. Ook mijn ouders zijn erg bezorgd. Ze steunen me wel, maar ze huilen veel. Ze beseffen heel goed dat dit de laatste keer kan zijn dat ze me levend zien."

Schuldgevoel

Maar Dominik ziet geen alternatief. "Als ik vandaag of morgen niet ga vechten, dan staat mijn kind daar later op mijn plek. Ik vecht duizendmaal liever zelf dan dat ik mijn kind over een aantal jaar naar het slagveld moet sturen. Ik doe dit zodat hij later kan zien wat ik heb gedaan en dat hij die strijd niet zelf hoeft te voeren."

Het duurde even voordat hij tot dit inzicht kwam, vertelt hij. "Ik heb er spijt van dat ik me niet direct in 2022 heb aangesloten, toen de grootschalige invasie begon. Ik had toen eigenlijk al moeten gaan. De laatste tijd bleef het maar door mijn hoofd spoken: 'Waarom ben ik niet daar? Waarom help ik die mensen niet?'"

Historisch moment

De Britse Eddy (28) besloot al eerder te gaan helpen aan het front. "Voor de oorlog werkte ik op luxe schepen. Dat was fantastisch, maar tegelijk voelde het ook zinloos. Als ik mijn werk goed deed, had een of andere rijke vent een leuke vakantie; dat was de realiteit."

Vier jaar geleden zag hij zijn kans om het over een andere boeg te gooien. "Toen de oorlog in Europa uitbrak, besefte ik meteen de schaal ervan. Dit was een historisch moment en ik wilde daar niet naar kijken vanaf de zijlijn. Ik wilde er deel van uitmaken."

Drone-aanval

Als burger zonder militaire ervaring leek het Eddy niet slim om naar het front te gaan. Hij kiest eind 2022 voor humanitair werk in de oorlogsgebieden. Dat ging een hele tijd goed, tot januari 2025. Tijdens een evacuatie in de buurt van de stad Pokrovsk gaat het mis.

"Die ochtend waren we de stad al een keer ingegaan en hadden we drie mensen en een hond geëvacueerd. In de middag besloten we terug te gaan voor een tweede rit. We hadden net weer twee burgers in de bus geladen en reden de stad uit toen we werden geraakt door een Russische FPV-drone."

Race tegen de klok

De aanval had enorme gevolgen voor Eddy. "Het gloeiende metaal ging door mijn arm en mijn been. Mijn arm werd bij de schouder weggerukt en mijn been werd verwoest. Ik zag mijn ledematen kapot op de grond liggen. Ik wist meteen: 'Dat is mijn arm niet meer.'"

"Mijn teamleider redde mijn leven door binnen tweeënhalve minuut tourniquets aan te leggen. In het ziekenhuis kreeg ik vijf liter bloed toegediend. Als het langer had geduurd, was ik er niet meer geweest."

Invalide

In het Superhumans Center in Lviv krijgt Eddy een computergestuurde beenprothese, een armprothese is nog voor hem in de maak. "Ik huppel nu door het gebouw als een Pixar-lampje", zegt hij.

Het Superhumans Center richt zich op complexe revalidatie, zoals het aanmeten van protheses, chirurgie en psychologische begeleiding voor zowel militairen als burgers. Eddy heeft er inmiddels ook een baan gevonden. "Als 'professionele invalide' voel ik me hier erg gewaardeerd. Omdat ik een 'westerse stem' heb, luisteren mensen naar mij."

Geen spijt

Spijt over zijn keuze om naar het front te gaan heeft Eddy niet. "Natuurlijk zou ik die arm en dat been liever nog hebben. Niemand kiest er vrijwillig voor om een geamputeerde te zijn. Maar ik sta nog steeds voor honderd procent achter mijn acties. De dag van de aanslag hebben we als team vijf mensen en een hond gered. Er is niets mooier dan dat."

Het verlies van zijn ledematen heeft Eddy paradoxaal genoeg ook rust gegeven, zegt hij. "Ik kan me nu volledig op een toekomst in Oekraïne focussen. Want terug naar Groot-Brittannië is geen optie. Ik wil niet als een invalide bij mijn ouders op de bank tv zitten kijken. Hier in Oekraïne sta ik midden in het leven en kan ik met mijn stem echt het verschil maken voor anderen."