Waarom de massale migrantenstroom bij Ceuta niet leidt tot toegang tot Europa
In 24 uur tijd is het bijna 50.000 migranten gelukt om de Spaanse exclave Ceuta bij Marokko te bereiken. Dat heeft gezorgd voor veel onrust in de rest van Europa. Komen deze migranten de rest van de EU in? "Ze worden snel weer de grens over gezet."
Er is nog veel onduidelijk over de massale toestroom van migranten, die in 24 uur met tienduizenden tegelijk Ceuta wisten te bereiken. Mogelijk heeft een rol gespeeld dat het Spaanse hooggerechtshof een paar weken geleden heeft bepaald dat migranten die zwemmend de exclave proberen te bereiken, niet zomaar direct mogen worden teruggestuurd.
Zwemmen om grenspost
Deze migranten hebben de gevaarlijke oversteek gewaagd, met meerdere doden en grote chaos als gevolg. Het is overigens niet de eerste keer dat het onrustig is in Ceuta. In 2021 deden zo'n 8.000 migranten hetzelfde, maar zij werden een paar dagen later alweer teruggestuurd.
Volgens arabist en Marokkodeskundige Jan Hoogland is de zwemtocht naar Ceuta enorm zwaar. "Het is een paar kilometer zwemmen. Je moet als het ware om de grenspost heen", legt hij uit. "Die mensen hebben vaak geen zwemles gehad zoals wij, dus ze zijn niet allemaal even goede zwemmers. Dat is de reden dat een aantal mensen is verdronken."
Keihard knokken
Veel van de overstekers zijn jongeren die in Marokko geen toekomstperspectief zien en hopen op een beter leven in Europa. "De Marokkaanse economie draait op zich wel goed, maar die draait vooral goed voor de mensen die het al goed hebben."
"Voor de gewone, eenvoudige mensen is het ongelooflijk moeilijk om daartussen te komen", gaat de arabist verder. "Als je geen baan hebt, of in ieder geval geen reguliere baan, dan is het gewoon keihard knokken voor je bestaan."
Wat is Ceuta?
Geen Schengen
Verschillende Europese leiders reageren fel op de situatie in Ceuta. Zo heeft de Italiaanse premier Meloni gezegd dat ze Spanje tijdelijk uit het paspoortvrije Schengengebied wil zetten. "Maar dat is een ondoordachte opmerking, want Ceuta valt helemaal niet onder Schengen", legt Hoogland uit.
"Het is een soort Spaanse buitenpost", gaat hij verder. "Je kunt er vanuit Marokko dus nog betrekkelijk gemakkelijk in, maar op de reis van Ceuta naar het Spaanse vasteland zijn strenge grenscontroles van toepassing. Die zijn vergelijkbaar met de controles die je aan elke andere buitengrens van Europa hebt."
Terug naar huis
Tienduizenden migranten zijn de laatste uren alweer teruggekeerd naar Marokko. Hoogland verwacht dat deze trend doorzet. "Marokko en Spanje hebben inmiddels ook afgesproken dat ze dit snel gaan oplossen door hen allemaal weer over de grens te zetten."
Om dit soort incidenten in de toekomst te voorkomen, moeten migranten er volgens Hoogland van overtuigd worden dat ze op deze manier geen enkele kans maken om Europa binnen te komen. "Ze doen er in dit geval beter aan om gewoon terug naar huis te gaan."