Vrijspraak verkrachtingszaak meisje (17) leidt tot verontwaardiging: waarom rechtbank haar niet 'kwetsbaar' vond
Honderden mensen kwamen vanmiddag in Utrecht op de been om te demonstreren tegen een vrijspraak in een verkrachtingszaak, waarin de rechter zei het 17-jarige slachtoffer te geloven. Hoe kan dat? "In de volksmond heet het kwetsbaar, maar juridisch niet."
De verontwaardiging ontstond nadat de Utrechtse rechtbank eind juni twee mannen vrijsprak van een verkrachting die eind 2025 zou hebben plaatsgevonden. De twee mannen, waarvan er een bij de politie werkte, hadden die avond met een meisje van 17 jaar in een café gezeten.
Geen veroordeling
Ze boden haar een lift aan en stopten op de terugweg op de parkeerplaats van een fastfood-restaurant. Daar ontstond een gesprek over seks en vonden uiteindelijk ook seksuele handelingen plaats. Daarna brachten de twee haar naar huis. Achteraf belde ze een vriendin met het verhaal en deed ze aangifte bij de politie omdat ze vindt dat het tegen haar wil is gebeurd.
Er werd bewijs gevonden en de mannen werden gearresteerd. Toch leidt dit alles én de verklaring, die volgens de rechtbank betrouwbaar was, niet tot een veroordeling. Het roept de vraag op of het ligt aan de zedenwet, die in juli 2024 werd vernieuwd. Maar volgens advocaat Maartje Schaap is dat niet zo. "Ik denk niet dat er iets mis is met de zedenwet, die is zeer uitgebreid."
Voorbehoud
In de Nederlandse wet zijn mensen die minderjarig zijn vanaf 16 jaar vrij om seksueel actief te zijn zonder dat het strafbaar is. "Daar wordt een voorbehoud bij gemaakt", voegt Schaap eraan toe.
"In bepaalde situaties kan het zo zijn dat iemand die ouder is dan 16 jaar toch in een bepaalde afhankelijkheidsrelatie staat tot iemand, of vanwege een psychische situatie niet in staat is om zijn wil te bepalen. Daar zijn wetsartikelen voor geschreven om het gedrag van de verdachte toch strafbaar te stellen."
Kwetsbare positie
Volgens Schaap heeft het Openbaar Ministerie ervoor gekozen de mannen te vervolgen via een wetsartikel dat draait om de 'bijzondere kwetsbare positie'. In zo'n geval is er een staat van lichamelijke of geestelijke onmacht. Daarbij kun je denken aan verminderd bewustzijn door drank of drugs, of aan een afhankelijkheidsrelatie.
De afhankelijkheidsrelatie, het kwetsbaar zijn, de verminderde geestestoestand: dat moet allemaal ook worden bewezen.advocaat Maartje Schaap
Als je het op deze manier ten laste legt dan moet je ook al die punten los van elkaar bewijzen, zegt Schaap. "De afhankelijkheidsrelatie, het kwetsbaar zijn, de verminderde geestestoestand: dat moet allemaal ook worden bewezen."
Nieuwe zedenwet
De rechtbank vond dat dat niet gebeurde. "Ze was aangeschoten en nog wel in staat om te weten wat de route was. En ze heeft vrij gedetailleerd verklaard", analyseert Schaap. Ook vonden de rechters dat de afhankelijkheidsrelatie tussen het meisje en de mannen er niet was. De mannen werden dus vrijgesproken omdat de kwetsbare positie niet aangetoond kon worden.
"In de volksmond is ze kwetsbaar, maar juridisch niet", zegt persrechter Martine Erich over de uitspraak. "Het klinkt heel kwetsbaar maar zoals de wetgever het bedoeld heeft, daar voldoet het niet aan." Wat dan wel zou voldoen? "Zo laveloos zijn dat je niet meer kunt lopen, of een verstandelijke beperking", noemt ze. Het Openbaar Ministerie heeft inmiddels aangegeven in hoger beroep te gaan.