Voorzitter Jonge Democraten reageert op aanslag D66-partijkantoor: 'In onze ogen een aanslag op de democratie'

Dat zegt landelijk voorzitter van de Jonge Democraten Rachelle Smook. De jongerenorganisatie van D66 had een politieke bijeenkomst in het pand in Den Haag toen het gebeurde. Niemand raakte gewond, maar de schrik zit er goed in. "Het had niet veel gescheeld."

Vuurwerkbom

Smook was wegens andere verplichtingen zelf niet aanwezig, maar ze werd meteen op de hoogte gebracht en heeft vandaag een online gesprek gehad met de betrokkenen. "Ik kreeg gisteravond rond 21 uur meerdere berichten via WhatsApp en belletjes van mensen die aanwezig waren toen de aanslag werd gepleegd. Toen was vrij snel duidelijk dat het ging om een vuurwerkbom die door de brievenbus van het landelijk bureau van D66, onze moederpartij, was gegooid."

"Ik kreeg bericht dat er een bom was afgegaan en ik werd gebeld door mensen die aanwezig waren, die wilden vertellen wat er was gebeurd, die mij op de hoogte wilden brengen en ook wilden vragen wat ze moesten doen", vertelt ze.

Vluchtroute

"Gelukkig waren er andere bestuursleden aanwezig die heel goed wisten wat ze moesten doen", zegt Smook. "Zij hebben de rust kunnen bewaren en mensen mee kunnen nemen via de vluchtroute. Die is geïnstalleerd sinds de vorige keer dat er een aanslag gepleegd is."

"Want het is helaas ook niet de eerste keer dat er een aanslag gepleegd is op het partijkantoor", zegt de voorzitter. "Sindsdien is die route er, waardoor ze mensen heel snel en veilig naar buiten hebben kunnen leiden. Waarna ze ook heel snel zijn opgevangen door politie en brandweer die supersnel ter plekke waren."

'Het had niet veel gescheeld'

De jongeren die bij de bijeenkomst waren stonden niet in de gang op het moment van de aanslag, maar zaten nog in de zaal. "Maar het had niet veel gescheeld. Als het één minuut langer had geduurd voordat de vuurwerkbom naar binnen was gegooid, dan had het zomaar zo kunnen zijn dat er 30 leden van de Jonge Democraten vlak voor de voordeur hadden gestaan. Voor de brievenbus waar de vuurwerkbom naar binnen is gegooid."

"De impact op de mensen die erbij waren is natuurlijk erg groot", gaat ze verder. "Er was een enorm harde knal die ze hebben gehoord. En ze hebben ook gezien wat voor schade er binnen is geweest, er is veel glas binnen. We zijn er enorm van geschrokken. Tegelijkertijd hebben we ook gelijk tegen elkaar gezegd als landelijk bestuur dat we wel strijdbaar blijven en dat we ons niet laten intimideren, dat we ons niet bang laten maken door dit soort tuig, want het past niet bij Nederland en bij wat voor land we zijn."

Online bedreiging verplaatst zich naar offline

Terrorisme-onderzoeker en expert op het terrein van politiek geweld aan de Vrije Universiteit Amsterdam, Elanie Rodermond noemt het een ernstig incident en ziet hoe online bedreiging zich verplaatst naar de offline wereld.

"Ik vind het heftig", reageert Rodermond op de gebeurtenis. "Ik snap ook heel goed dat iedereen heel erg geschrokken is. Het is niet niks wanneer er als je met een partijbijeenkomst bezig bent, een vuurwerkbom door de brievenbus komt. Dit is een ernstig incident, het had heel veel slechter kunnen aflopen."

Verdachte aangehouden

"Een 37-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats is aangehouden. De politie gaat natuurlijk uitgebreid met de verdachte spreken, ook over wat zijn motief is geweest. Dat moeten we echt afwachten om iets te kunnen zeggen over de aard van deze van deze aanslag", zegt Rodermond.

Over het motief wat er achter deze aanslag zou kunnen zitten, is nog veel onduidelijk, zegt de onderzoeker. "Allereerst gaat de politie onderzoeken of dit echt een individueel handelende verdachte geweest of iemand die is aangespoord, wellicht door door anderen?" Ook Smook durft daarover nog geen uitspraak te doen. "Daar wil ik niet te veel over speculeren. We moeten nu gewoon vooral het onderzoek van de politie afwachten."

Mogelijk politiek geweld

Het is nog te vroeg om te spreken over terreur of terrorisme, zegt Rodermond. "Dan moet er ook een terroristisch oogmerk zijn", legt ze uit: "Dan moet iemand dus echt het doel hebben om bepaalde veranderingen teweeg te brengen in de in de samenleving. Daarvoor moeten we echt het motief van de verdachte weten."

"Het vuurwerk is naar binnen gegooid bij een partijkantoor. Dus dat er nu wordt gesproken over de mogelijkheid van politiek geweld, dat begrijp ik wel", zegt Rodermond.

Tweede keer in korte tijd

Het niet voor het eerst dat D66 doelwit is, maar de tweede keer in korte tijd. In september 2025 gingen relschoppers naar het D66-kantoor, waarbij alle ruiten gesneuveld zijn en containers in de fik stonden. Dat gebeurde nadat een anti-asielprotest op het Malieveld in Den Haag uit de hand liep. Daar zijn toen mensen voor veroordeeld tot maandenlange celstraffen.

Volgens Rodermond passen de gebeurtenissen in een bredere ontwikkeling. "Het lijkt wel te passen in een trend die we de laatste jaren zien: van bedreigingen en toenemend geweld richting politici in Nederland. Maar ook in de VS en landen om ons heen, zoals Duitsland. Veel van de bedreigingen vinden online plaats, het is zorgelijk dat het zich ook nu in de offline wereld manifesteert."

'Dit pikken we niet'

Voorzitter Smook herkent dezelfde trend: "Steeds meer volksvertegenwoordigers en politieke partijen krijgen te maken met heel veel bedreigingen. En dat is denk ik iets waar we in de politiek en waar we als samenleving ook echt voor moeten waken en voor moeten gaan staan. En waar we ons ook echt tegen moeten gaan uitspreken van: Dit is niet oké, dit pikken we niet."

Rodermond: "De gebeurtenissen in september zijn wel van heel andere aard dan van gisteravond. Toen was het een groep mensen die met spandoeken en al naar het D66-kantoor gingen." Nu is het, voor zover bekend, een alleen handelende verdachte die een vuurwerkbom naar binnen heeft gegooid, zegt de onderzoeker. "Daar kunnen heel andere motieven aan onder liggen. Toch zie je wel dat die bedreigingen richting politici en richting de politiek in het algemeen, wel heel zorgelijk zijn."

'Vanuit alle hoeken steun'

Voorzitter Smook is in ieder geval opgelucht dat de mensen ongedeerd zijn en snel naar buiten konden gaan.

"Wij doen er nu alles aan om ervoor te zorgen dat ze de juiste steun en opvang krijgen. Dus we hebben vertrouwenspersoon beschikbaar gesteld en contact met slachtofferhulp. Onze moederpartij D66 is ook echt gelijk in actie gekomen. Die staan heel erg voor ons klaar voor alle aanwezigen. Dat is superfijn." Ze vervolgt: "We hebben ook vanuit alle hoeken, van links tot rechts, van andere jongerenorganisaties, van mensen online, van mensen uit onze omgeving, onwijs veel steun gehad. En dat doet ons wel goed."

Open brievenbus ook onderdeel van democratie

Op de vraag of een brievenbus nog wel van deze tijd is, antwoordt Rodermond: "Ik denk dat na gisteravond mensen zullen denken: nee, dat is niet meer van deze tijd. Tegelijkertijd, zoals premier Jetten ook heeft benoemd: we willen ons niet laten intimideren. We zijn een vrije samenleving, een vrije democratische rechtsstaat."

"En daar hoort ook gewoon een brievenbus bij waar je een politieke partij kan bereiken. Maar ik zou me kunnen voorstellen dat die brievenbus een wat andere vorm gaat krijgen na gisteravond."

'Wij zijn er nog steeds'

De voorzitter van de Jonge Democraten is net als Jetten strijdbaar. "Een aanslag op een politieke partij is in onze ogen een aanslag op de democratie", zegt Smook. "Democratie werkt alleen maar als iedereen daar veilig aan kan deelnemen. En in dit geval is dus op het partijkantoor terwijl er meer dan 30 jongeren waren een aanslag gepleegd."

"Dat zijn jongeren die idealistisch zijn, die zich graag willen inzetten voor de maatschappij en voor een sterke democratie. Niks van ons laten horen is voor ons ook geen optie. We willen laten weten dat wij er nog steeds zijn en we gaan door met wat we doen. We willen politiek laagdrempelig maken voor jongeren. De politiek en jongeren dichter naar elkaar brengen is onze missie en daar gaan we onverminderd mee door."