Verdien jij meer of minder dan je collega's? Door nieuwe Europese regels moet je werkgever straks open zijn over salarissen

Weet jij wat je collega's verdienen? Binnenkort misschien wel, want vanaf 1 januari 2027 gaat in Nederland een wet in die werknemers meer inzage geeft in de salarissen op jouw werk. Je kun niet per collega opvragen wat diegene precies verdient, maar je kunt wel zien hoeveel mensen met hetzelfde werk gemiddeld verdienen. Ook kun je inzien hoe dit per geslacht verdeeld is. Daarnaast moeten bedrijven bij vacatures aangeven welk salaris bij een functie hoort.

Loonkloof tegengaan

De hoop is dat deze wet de ervoor zorgt dat salarissen eerlijker verdeeld worden in een organisatie, zegt Henrieke van Bommel, onderzoeker Diversiteit en Inclusie aan de Open Universiteit. "Hiermee kun je ook een eerlijker gesprek voeren over je eigen salaris en of dat wel klopt", vertelt ze.

Deze wet zorgt er niet alleen voor dat je kunt zien hoe het staat met salarissen van mensen met je eigen functie, maar het verplicht grotere bedrijven ook om in een rapport naar buiten te brengen hoe de salarissen verdeeld zijn per geslacht in een organisatie. "Dus dan krijg je als medewerker ook te zien van wat is de loonkloof in onze organisatie? En wat is de loonkloof voor mij en mijn directe collega's?"

Nog steeds verschillen tussen mannen en vrouwen

De wet is vooral bedoeld om de verschillen in salaris tussen mannen en vrouwen kleiner te maken, maar hoe groot is het verschil in inkomen eigenlijk? "Het hangt er een beetje vanaf waar je naar kijkt", zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom Centraal Bureau voor de Statistiek. "Als je puur kijkt naar de uurloon dan verdienen mannen toch wel een stukje meer, zo'n 15 procent meer per uur."

Maar daar zijn volgens hem ook een aantal logische verklaringen voor: "Het heeft er ook mee te maken dat mannen vaak hogere functies bekleden, meer werkervaring hebben en in sectoren werken waar meer verdiend wordt." Maar als al die zaken worden weggehaald, blijft er nog steeds een groot verschil tussen mannen en vrouwen over. "Dan zit er nog steeds een gat van zo'n 4 à 6 procent." Oftewel, minder salaris voor hetzelfde werk.

Economisch zelfstandig

Mannen zijn vaker economisch zelfstandig zegt Van Mulligen, wat vooral bij echtscheidingen weer een rol speelt. Het zorgt voor een ongelijke positie, omdat mannen zichzelf makkelijker kunnen redden als ze alleenstaand worden.

Toch is dat verschil er niet tijdens de hele carrière, tot hun 30ste verdienen vrouwen gemiddeld zelfs meer dan mannen. "Je ziet vaak aan het begin van de carrière, bij jongvolwassenen, als mensen klaar zijn met de studie, dan verdienen vrouwen vaak meer per uur", zegt Van Mulligen. "Dat is simpelweg een weergave van het feit dat ze ook beter zijn opgeleid."

Meer uren

"Maar als ze de 30 zijn gepasseerd, dan zie je dat de mannen echt die achterstand in zijn gaan halen", zegt Van Mulligen. Waarschijnlijk komt dit doordat mannen meer uren werken en op jongere leeftijd al voltijd werken.

"Als ze een tijdje bij een bedrijf werken, dan telt dat zwaarder mee dan de opleiding die je ooit hebt gedaan", zegt hij. Op die manier maken mannen meer carrière, met betere salarissen tot gevolg.

Gesprek aangaan

De nieuwe Europese wet gaat uiteindelijk niet over verschillen in hoe je carrière maakt, maar moet vooral meer inzicht geven of mensen met hetzelfde werk ook hetzelfde verdienen. Toch moet je ook zelf iets doen met die informatie, als blijkt dat de salarissen oneerlijk verdeeld zijn, zegt onderzoeker Van Bommel.

Ze weet niet of iedereen het durft, maar uiteindelijk moet je zelf het gesprek aangaan over je salaris. "We hopen dat die richtlijn daar natuurlijk een beetje een zetje in de rug bij geeft", zegt ze. "Want als je als werknemer kan zien dat mannen of vrouwen in een organisatie hoger worden beloond, dan heb je in ieder geval al een betere gespreksstarter dan waar je zonder informatie dat gesprek moet gaan voeren."