Veilig Thuis voert campagne om sneller een melding te doen bij verdenkingen van kindermishandelingBron: EenVandaag
Veilig Thuis voert campagne om sneller een melding te doen bij verdenkingen van kindermishandeling

Veilig Thuis roept op kindermishandeling sneller aan te geven, maar kan het meer meldingen wel verwerken?

Maak favoriet

'Als je kindermishandeling vermoedt, meld dat.' Met die oproep begint vandaag een speciale actieweek tegen kindermishandeling, zodat een kind tijdig hulp kan krijgen. Maar het is de vraag of melden zin heeft, nu Veilig Thuis met enorme wachtlijsten kampt.

Slechts een derde van de Nederlanders trekt gelijk aan de bel bij zorgen over de veiligheid van een kind in de omgeving. Daarom voert Veilig Thuis met De Week tegen Kindermishandeling campagne om sneller een melding te doen bij verdenkingen van kindermishandeling.

Bij twijfel aan de bel trekken

Ook op de docentenopleiding pabo leren toekomstige leerkrachten om beter en sneller te signaleren én te handelen bij verdenking van kindermishandeling. "Hoe signaleer je dit?", vraagt een docent-in-opleiding zich af. Die vraag staat centraal tijdens een gastles. "Een blauwe plek herken je natuurlijk wel, maar je ziet niet of er tegen een kind geschreeuwd wordt."

Want dat gebeurt te weinig, ziet gastdocent Cees Hoefnagels. Hij doet al jaren onderzoek naar het voorkomen en snel ingrijpen bij kindermishandeling. "Ik vind het zo belangrijk dat de lijn tussen basisschool en Veilig Thuis open is, zodat we niet jarenlang hoeven te wachten. We weten van afgelopen half jaar dat het om tienduizenden meldingen ging waarbij het huiselijk geweld al langer dan een jaar duurt. En bij duizenden meldingen langer dan 5 jaar. Dat is veel te laat."

Grote verantwoordelijkheid

De aanwezige studenten zien het belang van het onderwerp in elk geval in. "Het bepaalt het leven voor een kind. Wat je in je jeugd meemaakt, neem je mee naar je volwassen leven. En jij kan het voorkomen", zegt een student. Dat is zwaar, erkent hij. Maar: "Het is ook iets moois, dat wij het verschil kunnen maken voor een kind."

"Ik denk wel dat ik het spannend zou vinden om een melding te maken", zegt een andere student. Ze geeft aan het een grote verantwoordelijk te vinden. "Het heeft me heel erg aangegrepen, maar ik vind het wel lastig: hoe moet ik dit in de praktijk gaan doen?"

Ontstaan van alertheid

Dat docenten een belangrijke rol kunnen spelen in het signaleren van kindermishandeling ziet ook hoogleraar Jeugdrecht Mariëlle Bruning. "Het is ontzettend belangrijk dat er bij de personen die de kinderen iedere dag zien, een alertheid ontstaat om het te melden op moment het dat er grote zorgen zijn." Tegelijkertijd is het soms moeilijk te herkennen wanneer kinderen het thuis moeilijk hebben. Er is daarom ook een drempel om Veilig Thuis in te schakelen, weet ze.

Het is ontzettend belangrijk dat er bij de personen die de kinderen iedere dag zien, een alertheid ontstaat om te melden op moment dat er grote zorgen zijn.
Mariëlle Bruning

"Het duurt vaak lang, vaak komen hulp en zorg stil te liggen, of worden ouders wantrouwig en je ziet het kind niet meer. Dus dat maakt dat je wel drie keer nadenkt voordat je een melding maakt." Maar dat neemt niet weg dat melden altijd het uitgangspunt moet zijn, zegt Bruning.

Stijging in meldingen

Veilig Thuis geeft inderdaad zelf aan het aantal meldingen niet aan te kunnen. Bij het meldpunt is het momenteel zo druk dat het soms maanden duurt voordat er iets gedaan wordt. Soms blijven kinderen hierdoor nog maanden in een onveilige situatie zitten. Het aantal adviezen en meldingen blijft ondertussen maar stijgen.

"Wij moeten ervoor zorgen dat onze wachtlijsten zo snel mogelijk beheersbaar worden. We hebben aangegeven dat we daar 70 miljoen voor nodig hebben", vertelt Danny Tenic van Veilig Thuis. Die gaat de Tweede Kamer voorlopig alleen niet geven. Heeft het dan wel zin om te melden?

Onveiligheid stoppen

"Zeker", zegt Tenic. "Daarbij moeten we denk ik ook wel erkennen dat we een wachtlijst hebben. En dat vinden we gewoon heel vervelend, want je wil het liefst elke melding die binnenkomt zo snel mogelijk beoordelen." Maar het gaat niet alleen maar om beoordeling van de melding, zegt hij. "Waar het in feite om gaat, is dat de onveiligheid zo snel mogelijk stopt en dat de passende hulp ook zo snel mogelijk aanwezig is."

Er is dan ook nog veel winst te behalen met preventie en eerder advies kunnen geven, ziet Tenic. "Ik denk dat we heel veel meldingen kunnen voorkomen als we eerder betrokken raken." Want daar is Veilig Thuis ook voor, benadrukt hij. "Om de mensen die signaleren te helpen, om samen een beeld te krijgen van wat er nou eigenlijk aan de hand is."

Zaken prioriteren

Volgens hoogleraar Bruning moet de organisatie sommige meldingen met voorrang behandelen. "We moeten heel goed kijken hoe ze de zaken die binnenkomen prioriteren", vertelt ze. Dat zou dan vooral gelden voor meldingen vanuit specifieke sectoren.

"Ik denk dat als er vanuit onderwijs of de zorg gemeld wordt, dat er diezelfde week iets mee gedaan moet worden omdat daar de drempel hoog is om te melden. Dan is er vaak écht iets aan de hand. En dan moet Veilig Thuis iets organiseren zodat die meldingen boven op de stapel komen, ten allen tijde."

Meer samenwerking

Veilig Thuis geeft zelf vooral aan meer samenwerking nodig te hebben. "Dan bedoel ik meer samenwerking met politie, jeugdhulp-organisaties, lokale teams en de gemeentes. Nu gaat het heel erg veel over het creëren van de meldingen en wat mij betreft te weinig over het resultaat daarvan voor kinderen, voor huishoudens en gezinnen", zegt Tenic.

Ook Bruning geeft aan dat er meer gekeken moet worden naar wat er ná een melding gebeurt. "Dan hebben we echt een ingewikkeld stelsel. We hebben dan te maken met wijkteams en de Raad van de Kinderbescherming die naar de rechter kan stappen. Dat zijn allemaal aparte organisaties en die samenwerking is heel hard nodig", legt de hoogleraar uit.

Luisteren en aandacht bieden

Het is dus wel degelijk nuttig om docenten op tijd de tools te geven deze problematiek aan te kunnen kaarten. Zo zegt onderzoeker en gastdocent Hoefnagels: "Kinderen wandelen van het ene pedagogische milieu naar het andere. Dan kan school een veilige plek zijn en is het super belangrijk dat leerkrachten kunnen luisteren, de ruimte en aandacht bieden om te zorgen voor een kind."

Mits er wordt gewerkt aan de wachtlijst, zegt Hoefnagels: "Veilig Thuis moet in staat gesteld worden om al het werk te kunnen doen. Op het moment zijn er niet genoeg middelen en hebben we er als samenleving voor te zorgen dat Veilig Thuis haar werk kan doen."

Advertentie via Ster.nl