Tussentijdse verkiezingen VS komen eraan: waarom de positie van president Donald Trump wankelt
De populariteit van Amerikaanse president Donald Trump is gezakt naar 39 procent, het laagste punt tot nu toe. En dat vlak voor de midterm-verkiezingen in november, die machtsverhoudingen in Washington ingrijpend kunnen veranderen.
Nog 50 dagen en dan staat president Trump voor een belangrijke test: de Amerikanen stemmen dan voor de samenstelling van het Congres. "Hij heeft nu een Congres waar de Republikeinen de meerderheid hebben en eigenlijk alles goedkeuren of toelaten wat Trump wil doen. Zodra de Democraten de meerderheid krijgen in een van de huizen, dan gaan ze proberen alles te blokkeren", zegt Amerika-kenner Kenneth Manusama.
De 'Bush-line'
Volgens Manusama is Trump ook bang dat de Democraten hem weer gaan proberen af te zetten, zoals ze dat al twee keer eerder hebben geprobeerd. "Dus hij zegt: 'we moeten die meerderheid behouden want anders krijgen we niets meer gedaan en komen die radical left lunatics van de Democraten weer aan de macht.'"
Maar Trump staat er in verschillende peilingen slecht voor. "Hij komt bijna bij de zogenaamde 'Bush-line'", zegt Manusama. "En dat is de slechte peilingen die voormalig president George W. Bush had aan het einde van zijn termijn. En die cijfers zijn zo laag dat een partij daarvan niet meer kan herstellen, zeker voor de midterms niet."
Info
Wat gaan de midterms eigenlijk over?
De Amerikaanse midterm-verkiezingen, ook wel de 'tussentijdse verkiezingen' genoemd, vallen tussen de twee presidentsverkiezingen in. Ze zijn enorm belangrijk voor de machtsverhoudingen in het land, want hier wordt het Congres deels verkozen.
Het Congres is vergelijkbaar met de Nederlandse Eerste- en Tweede Kamer: hier worden wetten gemaakt en gecontroleerd. Ook gaat het Congres over de overheidsuitgaven. Het Congres bestaat uit het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Van het Huis van Afgevaardigden worden alle 435 zetels verkozen bij de midterms, van de Senaat gaat het om 33 of 34 van de 100 zetels.
Meetmoment
De midterms zijn in Amerika eigenlijk een soort van referendum, een meetmoment hoe het volk denkt over de prestaties van de president en de zittende partij. Om die slechte peilingen een positieve impuls te geven werd er vorige week een conventie georganiseerd.
Volgens Manusama was dat een beetje een wanhoopspoging te noemen. "Om iedereen weer te enthousiasmeren en te zorgen dat ze naar de stembus gaan. Maar ik denk dat vriend en vijand het er inmiddels over eens zijn dat het een groot risico is om Trump daarbij weer in het centrum van de aandacht te zetten."
Amerikanen zijn ontevreden
Want de Amerikanen zijn ontevreden over het huidige beleid, vooral omdat ze te maken hebben met almaar stijgende kosten. Zo steeg de prijs van benzine tussen de 39 en 50 procent sinds de start van de oorlog tegen Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz. Boodschappen zoals rundvlees, verse groenten of koffie stegen ook in prijs, met zo'n 10 tot 20 procent.
Daarnaast beloofde Trump bij zijn herverkiezing om banen en industrie terug naar Amerika te brengen door de invoertarieven op producten zoals auto's te verhogen. Door die heffingen wordt het duurder om spullen uit het buitenland te halen en zouden meer bedrijven in Amerika gaan produceren. Maar die invoerheffingen kosten een Amerikaans gezin op dit moment tussen de 760 en 1500 dollar per jaar.
Gebroken beloften
"Het is eigenlijk een soort politieke wetmatigheid dat het bij verkiezingen altijd uiteindelijk om de economie gaat", zegt Manusama. "En als het gaat om de kosten van levensonderhoud, die blijven maar stijgen. De inflatie is nog steeds hoog en er is ook geen licht aan het einde van de tunnel."
Daarnaast heeft Trump allerlei verkiezingsbeloftes gebroken. "Niet alleen als het gaat over economie en inflatie, maar ook als het gaat om de Iran-oorlog. Hij zou nooit meer van die lange oorlogen in het Midden-Oosten beginnen en die belofte heeft hij gebroken. Met als gevolg dat de brandstofprijzen de pan uit rijzen waardoor het leven alleen maar duurder wordt voor Amerikanen. Dus het is de algemene economische malaise met name die Trump hier de das om lijkt te doen."
Ruzie bij Democraten
De Democraten liggen ondertussen met elkaar overhoop over de koers van de partij, zegt Manusama. "Ze zitten zonder leider en zonder koers en weten niet waar de nadruk op moet liggen." Volgens hem is de strategie op dit moment vooral Trump dwarszitten.
Daarnaast willen de Democraten ook wel iets doen aan de kosten van het levensonderhoud. "Daar wordt het woord 'affordability' (betaalbaarheid, red.) vaak voor gebruikt. Alleen hoe dat dan precies moet worden aangepakt, daar is men het onderling gewoon niet over eens."
Grote hervormingen
Er is volgens Manusama een strijd gaande tussen de gematigde Democraten en een wat linksere, progressieve flank van de partij. De linkerkant van de partij wil allerlei grote hervormingen doorvoeren, zoals een hoger minimumloon en beter toegankelijke gezondheidszorg. "Dat zijn structurele hervormingen waar niet iedereen achter staat."
Door die interne verdeeldheid komt er geen eenduidige boodschap naar buiten. Het enige wat de Democraten nu dus hebben is gek genoeg Trump zelf, stelt Manusama. "Daarom is het voor hen ook een cadeautje dat de Republikeinen Trump naar voren hebben geschoven als de centrale figuur in de komende verkiezingen." Op die manier kunnen zij een tegenstem mobiliseren.
Oplossingen nodig
"Maar", zegt Manusama. "Ik denk wel dat dat een misrekening is, omdat de Amerikanen er moe van zijn. Men wil gewoon dat er nu concrete problemen worden besproken, worden bediscussieerd en dat er oplossingen worden aangejaagd en dat er ook oplossingen worden doorgevoerd. En Trump leidt iedereen weer af van waar het werkelijk om gaat voor de kiezer."