Toename plofkraken met zware 'allesvernietigende' explosieven in Nederland: 'Criminelen zijn bereid risico's te nemen'
Na een daling in de afgelopen jaren neemt het aantal plofkraken in Nederland weer toe. De politie ziet niet alleen een stijging van het aantal plofkraken, maar ook een toename van het gebruik van zwaardere explosieven.
Terwijl de politie vorig jaar 4 explosies in het hele jaar telde, staat de teller in juni 2026 al op 20 incidenten. Ook afgelopen nacht was het raak bij een geldautomaat in Vlaardingen. De harde knal schrok buurtbewoners wakker en richtte veel schade aan bij omliggende winkels. De politie ziet niet alleen een stijging van het aantal plofkraken, maar ook een toename van het gebruik van zwaardere explosieven. Dat baart zorgen.
Plofkrakers opereren vaker landelijk
In het begin van het jaar waren plofkrakers voornamelijk actief in de Randstad, maar nu opereren ze ook steeds vaker op andere plekken in het land, met eerdere explosies in Voorburg, Drachten en Burgum.
Dat is een recente ontwikkeling en heeft volgens de politie te maken met het type geldautomaten waarop criminelen het hebben gemunt.
Kleine geldautomaten doelwit
"Eerder ging het vooral om de geldautomaten van het bedrijf Geldmaat", zegt projectleider High Impact Crime bij de politie Jos van der Stap. "Maar na het nemen van maatregelen, zoals aangepaste openingstijden en verlijmingstechnieken, neemt het aantal plofkraken bij Geldmaat af", vervolgt Van der Stap. Met die speciale 'verlijmingstechniek' wordt het geld automatisch aan elkaar geplakt en is het voor dieven niks meer waard.
"Criminelen richten hun pijlen daarom nu op kleinere commerciële automaten, die zich vaak bevinden op plekken waar veel mensen komen, zoals winkelstraten of hotels."
Terug uit Duitsland
"Daarnaast keren veel Nederlandse plofkrakers nu terug uit Duitsland", zegt Van der Stap. Door minder strenge beveiliging was Duitsland lange tijd een aantrekkelijk doelwit voor plofkrakers.
"Maar betere samenwerking met de politie in Duitsland en strengere maatregelen zoals grenscontroles, leiden ertoe dat deze groepen weer actief worden in Nederland", zegt Van der Stap. "Ze hebben blijkbaar weer een gaatje gevonden in het Nederlandse geldautomatensysteem."
Zelfgemaakte bommen
Volgens Van der Stap gaat het om een crimineel netwerk van ongeveer duizend betrokkenen, met vaak wisselende samenstellingen en daardoor veel potentiële verdachten. "Deze jongens zijn van een hoger niveau", zegt de politie-coördinator. "Deze criminelen zijn vaardig en bereid om risico's te nemen."
Deze explosieven zijn gemaakt van flitskruid. De kracht van het materiaal is ontzettend gevaarlijk.explosieven-expert Ad van Riel
En dat is te zien aan het gebruik van zware explosieven zoals cobra's of zelfgemaakte bommen. "Deze explosieven zijn gemaakt van flitskruid. De kracht van het materiaal is ontzettend gevaarlijk", zegt explosieven-expert Ad van Riel.
Allesvernietigend
"Daardoor hebben de explosieven een extreem hoge explosiesnelheid. Het gaat om een snelheid van 3000 meter per seconde", vervolgt Van Riel. "Ter vergelijking; een kogel heeft een snelheid van 750 meter per seconde. Dat is nogal een verschil."
"Bij een explosiesnelheid van 3000 meter per seconde spreken we daarom ook wel over een 'detonatiesnelheid', de snelheid van de schokgolf. Die is ook wel: allesvernietigend."
Slachtoffers door rondvliegend glas
"Dat is vooral gevaarlijk voor mensen die tegenover of pal naast een geldautomaat wonen", zegt Van Riel. "Bij zo'n krachtige explosie kunnen veel materialen worden weggeslingerd, zoals stukken steen, hout of metaal. Als je geluk hebt dan breekt alleen je ruit, maar met pech, dan ben je zelf ook het haasje."
Daarnaast vindt de expert het zorgelijk dat cobra's en illegaal vuurwerk makkelijk te verkrijgen zijn over de grens. "In België vind je grote reclameborden voor vuurwerk en daar kan je dat spul allemaal kopen", zegt Van Riel. "Bovendien kan iedere sukkel dat aansteken."
Plofkraken hoge prioriteit
Ook de politie ziet de grote gevaren van plofkraken. "Plofkraken zijn levensgevaarlijk voor de samenleving en hebben daarom grote prioriteit bij de politie en het Openbaar Ministerie", zegt Van der Stap. De politie is in gesprek met de eigenaars van de automaten. Voor extra beveiliging en voorzorgsmaatregelen, bijvoorbeeld over het inzetten van betere beveiliging en de speciale lijmtechnieken in automaten.
"Maar met zoveel potentiële daders, kunnen we dit niet alleen tegenhouden met opsporing. Het is daarom van groot belang dat de voorzorgsmaatregelen die we nemen werken." Het winkeltje dat naast de pinautomaat in Vlaardingen zat, is verwoest. Ondernemer Senol Piyade is verslagen. "Waar halen ze het lef vandaan? Zo maken ze alles kapot."